Vấn đề của Trí tuệ nhân tạo

Tuần trước, tôi có ăn tối với Tony Wakerman, người quản lí cấp cao của một công ti công nghệ lớn. Anh ấy giải thích cách công ti anh ấy đã thành công bằng việc dùng trí tuệ nhân tạo (AI).

Tony nói: “Chúng tôi dùng AI để giúp chúng tôi tìm công nhân giỏi nhất cho công ti. Phần mềm AI đặc biệt của chúng tôi tìm hàng nghìn sơ yếu lí lịch để nhận diện ứng cử viên giỏi nhất.” Tôi hỏi: “Khác biệt gì giữa phần mềm AI của các anh và phần mềm đối sánh “từ khoá” truyền thống đã được dùng trong nhiều năm?”

Tony giải thích: “Không nó KHÔNG phải là tìm kiếm điển hình cho đối sánh từ khoá. Thuật giải học máy đặc biệt của chúng tôi được huấn luyện để học về mô tả việc làm, kĩ năng có liên quan, và các kinh nghiệm đặc biệt mà chúng tôi cần. Sau đó, nó bắt đầu bằng việc đi qua nhiều bài công bố và trạm đa phương tiện như LinkedIn, Facebooks, Twitter, Instagram v.v. để tìm ra danh sách những người đã viết về khu vực đặc biệt rồi nó tìm danh sách các sơ yếu lí lịch để tìm ra liệu người nào trong những người này đang xin việc làm và mời họ tới dự phỏng vấn. Động cơ tìm truyền thống dùng phần mềm đối sánh “Từ khoá” giữa mô tả việc và sơ yếu lí lịch đã lỗi thời rồi. Với AI, chúng tôi biết nhiều thứ hơn nhiều về các ứng cử viên chúng tôi muốn thuê. Thỉnh thoảng, phần mềm AI tìm ra vài ứng cử viên xuất sắc nhưng họ không xin việc làm này cho nên chúng tôi tiếp xúc với họ, hỏi họ có tới công ti chúng tôi không và thuyết phục họ làm việc cho chúng tôi.”

Tôi cười: “Trong trường hợp đó, các anh đánh cắp công nhân của công ti khác sao?” Tony cũng cười: “Đó là “trò chơi mới” ở Thung lũng Silicon. Mọi công ti đều đánh cắp công nhân từ công ti khác vì có thiếu hụt trầm trọng công nhân AI và các công ti cần họ để tăng trưởng doanh nghiệp của họ. Vài tháng trước, chúng tôi tìm thấy vài người AI rất giỏi từ Ấn Độ và Trung Quốc, phần mềm của chúng tôi kiểm các bài báo viết trực tuyến của họ cũng như sơ yếu lí lịch của họ trên LinkedIn cho nên chúng tôi quyết định mời họ tới công ti chúng tôi ở San Francisco. Chúng tôi đã thảo luận về công việc thách thức của chúng tôi và đề nghị cho họ “cái gì đó mà họ không thể từ chối.” Đến cuối, chúng tôi thuê bẩy trong số mười chuyên gia AI được mời này. Tất nhiên, Baidu và Infosys không hài lòng với chúng tôi. Ngày nay, việc tuyển công nhân có kĩ năng đang trở thành cuộc chiến giữa các công ti về tài năng đặc biệt.”

Tôi hỏi: “Phần mềm AI của các anh còn làm cái gì bên cạnh việc tuyển công nhân có kĩ năng?” Anh ấy giải thích: “Sau khi thuê công nhân, phần mềm AI của chúng tôi có thể giữ cho họ có năng suất bằng việc theo dõi cách họ xử trí việc của họ. Chúng tôi theo dõi cách họ dùng máy tính. Phần mềm AI của chúng tôi thực tế thu thập mọi thứ được làm trên máy tính từ duyệt web, email, chat, phím gõ, tài liệu cũng như các ứng dụng họ dùng. Nó cũng giúp người quản lí nhìn vào hiệu năng việc làm của từng công nhân bằng việc phân tích công việc của họ rồi cho điểm họ về những điểm tích cực và tiêu cực. Hệ thống AI của chúng tôi có thể theo dõi công nhân khắp văn phòng cũng như di chuyển của họ trong toà nhà, và gửi báo động nếu công nhân vi phạm chính sách công ti như những người không có chứng danh đúng đi vào khu vực nhạy cảm.”

Tôi choáng: “Vậy hệ thống AI bây giờ là “Anh Lớn” theo dõi mọi thứ như cuốn sách năm 1984 của George Orwell sao?” Tony dường như không quan tâm: “Chúng tôi đang phát triển nhiều hệ thống nhạy cảm, chúng tôi cần chắc rằng an ninh là quan trọng. Chỉ công nhân có thẩm quyền mới có thể đi vào trong phòng thí nghiệm đặc biệt hay khu vực đặc biệt của chúng tôi. Chúng tôi có hàng nghìn công nhân và chỉ vài người có thể có quyền truy nhập vào các khu vực này vì chúng tôi cần cẩn thận với những người có thể đánh cắp phát minh của chúng tôi. Công nghệ AI có thể giúp chúng tôi ngăn ngừa việc ăn cắp trí tuệ. Anh có thể thích điều đó hay không thích điều đó và mọi người có ý kiến khác nhau. Điều này không phải là cái gì đó mới vì một số nước đã dùng các hệ thống tương tự trong nhiều năm. Chẳng hạn, Trung Quốc và Nga đang dùng nó, không ở các công ti, nhưng để theo dõi người của họ. Có khác biệt giữa theo dõi tính năng suất và làm việc bên trong công ti và theo dõi điều mọi người làm trong cuộc sống của họ.”

English version

Full article: The issue of Artificial Intelligence

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Xu hướng công nghệ
  • Biên tập: Kipkis.com
  • Nguồn: Blog của giáo sư John Vu, Carnegie Mellon University
Don't forget to follow us on Facebook!