Thời kì lớn mạnh - Thuật lớn mạnh

Thời kì lớn mạnh - Thuật lớn mạnh

Hào dương bốn (Cửu tứ)

Hoặc được tại uyên, vô cữu.

(Hoặc nhảy tại vực sâu, không có tội lỗi)

Hào thứ tư của quẻ Càn chỉ rõ rồng đã từ các giai đoạn ân náu, nằm trên ruộng, sớm hôm phải cảnh giác tiến vào giai đoạn "ở vực sâu".

"Hoặc" là một từ bất định. "Được" là nhảy vọt. Nhảy vọt chưa phải là bay vút lên, mà lại là động tác chuẩn bị bay vút lên cao, tức ở trạng thái muốn bay mà vẫn chưa bay. "Uyên" là chỗ nước sâu nhất. Nghe nói rồng ở dưới đáy nước. "Tại uyên" (ở nơi nước sâu) chỉ rõ lúc này rồng đã có nơi an cư của mình rồi. Tiến thoái có căn cứ, muốn thử nhảy vọt lên.

Rồng của hào dương bốn "ở vực sâu", xét vẻ bề ngoài không cao băng vị trí "ở trên ruộng". Nhưng lúc này rồng đã có nước, rồng chỉ có được nước mới có thể vừa nhảy vọt đã bay lên trời. Do đó "ở vực sâu" là khởi điểm của việc bay vút lên ở bước sau.

Mặc dù đã có khởi điểm nhưng rồng của hào dương bốn lúc này vẫn chưa có quyết tâm bay vút lên, mà đang còn tìm thời cơ. Do đó, đây cũng là lúc có nhiều điều sự. Chỉ có chờ thời cơ đế hành động, nắm chắc thời cơ có lợi nhất khi tiến khi lui, thì không thể có tai họa.

Khổng Tử giải thích hào từ này nói: "Thượng hạ vô thường, phi vi tà dã, tiến thoái vô hằng, phi li quần dã. Quân tử tiến đức tu nghiệp, dục cập thời dã, cố vô cữu".

("Lúc lên lúc xuống, lên xuống thất thường, nhưng không phải vì ý tà ác; khi tiến khi lui cũng thất thường, nhưng đây không phải là tách rời quần chúng. Người quân tử tiến đức tu nghiệp, đều muốn hành động của mình gặp thời, cho nên đều không có gì sai lầm).

Ở đây, Khổng Tử đặc biệt nhấn mạnh tác dụng của thời cơ. Chỉ cần thời cơ đáng tiến thì phải tiến, thời cơ đáng lùi thì phải lùi, tất cả đều phải tùy thời mà không thể khẳng định. Bởi vì người quân tử xét đến cùng là phải tiến, vào lúc này tiến đức tu nghiệp sẽ nhất định phải thích ứng thời cuộc, như thế mới có thể làm lớn mạnh lực lượng của mình.

Vì thế. điều mấu chốt nhất ở thời kì lớn mạnh là phai nắm vững thời cơ hữu hiệu.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Thiên thời
  • Tác giả: Bạch Huyết
  • Dịch giả: Nguyên An
  • Nhà xuất bản Hà Nội 2008
  • Nguồn: tusachcuaban.com
"Like" us to know more!