Thói quen buổi sáng

Chương I: Thói quen buổi sáng

Bạn làm nghề gì và ở đâu thì cũng vậy, có một điều chắc chắn là buổi sáng phải thức dậy.

Về điểm đó chắc bạn đã nhận thấy từ lâu rằng cái cách bạn thức dậy có ảnh hưởng lớn tới mọi việc trong ngày. Sự thực nó là khởi điểm của mọi việc khác ở trong nhà hay ở phòng giấy. Tùy cách bạn thức dậy mà bạn sẽ được hưởng một ngày đầy đủ, nụ cười nở trên môi và được thấy mọi người niềm nở với mình hoặc phải chịu một ngày vô vị, dài bất tận, công việc thì chán nản, bực mình mà mọi người thì có vẻ ngu ngốc, khó chịu.

Để tiết kiệm thì giờ, chúng ta sẽ xét trước hết vài lời khuyên nó giúp ta đặt chân xuống đất một cách mau mẹ hơn mà không khó nhọc.

Lúc thức dậy

Đã từ lâu tôi tìm được một cách rất giản dị để lợi được từ hai chục phút tới một giờ ngay từ buổi sáng. Muốn vậy, chỉ cần ngồi dậy liền từ khi bừng mắt ra. Nằm nán lại ở giường, hy vọng rằng hãy còn sớm, thì chỉ là làm trễ lại được một lát cái việc không thể tránh được kia thôi, nghĩa là bề gì rồi cũng phải ra khỏi giường. Vả lại từ cái phút tỉnh dậy đó, có nằm nán lại cũng chẳng nghỉ ngơi được nữa. Tập cái thói quen “hễ tỉnh dậy là nhảy ngay xuống đất” thì mỗi buổi sáng ta làm việc sớm được có khi tới một giờ.

Một cái lợi nữa, sáng nào cũng cứ đúng giờ đó là làm việc thì làm việc mau, lợi thì giờ.

Bạn phải thấy thích dậy ngay

Đó là một vấn đề thuộc về cá nhân và dĩ nhiên mỗi người có một lý do riêng để thích dậy ngay. Bạn có thể nghĩ tới những việc thích thú được làm trong ngày hoặc tới những người dễ thương mà bạn sẽ được gặp. Nghĩ tới cái ngày vui đẹp nó bắt đầu đó, bạn có đủ được nghị lực để hễ bừng mắt ra là nhảy ra khỏi giường liền. Trái lại, nếu bạn chỉ nghĩ tới những nỗi phiền muộn, bực mình thì bạn sẽ muốn trùm kín mền, nằm nán lại chứ không muốn đặt chân xuống sàn.

Elsa Maxwell, lúc nào cũng hăng hái vui sống, một hôm bảo: “Buổi sáng, ra khỏi giường, tôi không thấy khó khăn một chút gì cả, mặc dầu là tôi mới chợp mắt được một chút, vì đối với tôi, mỗi ngày là một cuộc phát kiến mới, và sáng nào tôi cũng tỉnh dậy, vui như một em nhỏ buổi sáng Noel. Hồi nhỏ, nghĩ tới sắp được đi đâu chơi hoặc sắp tới một ngày lễ, thì ta đã mừng rỡ hăm hở từ mấy ngày trước rồi. Tôi cho rằng lớn lên, tâm trạng đó vẫn không thay đổi. Cái vui tìm được cái gì mới trong tương lai, cái vui đó lớn tuổi rồi cũng không giảm. Buổi sáng có tâm trạng như vậy thì tránh được những “ý tưởng hắc ám”, những niềm thất vọng nó đầu độc suốt một ngày hôm đó, làm cho việc gì cũng hóa khó”.

Nếu cần thì cầu viện tới nhạc

Có những máy thâu thanh như đồng hồ đánh thức, vặn trước vào giờ nào thì sáng hôm sau, đúng giờ đó, nó tự động đánh thức ta dậy. Bạn thích nghe nhạc du dương thì lựa trước một đài tới đúng giờ đó phát thanh nhạc du dương. Bạn có thể bắt tin tức, như vậy nằm thêm ở giường vài phút nữa bạn có thể biết được tin tức trên thế giới, biết được thời tiết trong ngày sẽ ra sao mà lựa nên bận áo nào cho hợp.

Bắt đầu càng sớm càng tốt

Mấy năm trước, người ta bán những chiếc khung đẹp, chữ tô màu rực rỡ, mỗi khung chép một câu tục ngữ. Hồi đó người ta có cái mốt treo khung đó ở trên lò sưởi, và tôi đã đọc tại nhà một người bạn câu này: “Muốn có một ngày tươi đẹp thì không gì bằng dậy sớm”. Câu cách ngôn đó có thể nhiều người ngó qua rồi thản nhiên, nhưng vị thuyền trưởng William Lederer, tác giả cuốn Mọi người nhảy xuống biển đã đem nó ra thực hành.

Nghề hàng hải của ông không tiện cho việc viết lách và khi mới tập viết ông thấy khó khăn mới thích ứng được với cuộc sống mới. Ông ta dậy từ bốn giờ sáng, viết cho tới tám giờ sáng. “Tôi ngán dậy sớm như vậy quá, nhất là mùa đông, nhưng chỉ có cách đó mới viết lách được. Tôi uống nửa lít trà, tắm nước lạnh rồi ngồi vào bàn viết. Có khi tôi ngồi hàng giờ suy nghĩ trước khi đánh được một chữ. Nhưng trong khi kiếm ý, trong nhà hoàn toàn tĩnh mịch, mọi người còn ngủ tôi thấy dễ suy nghĩ hơn. Rồi do thói quen, tôi viết dễ dàng hơn, đỡ mất thì giờ. Bây giờ năm giờ rưỡi tôi mới dậy mà cũng viết được nhiều như hồi trước; và không có gì làm cho tôi rời được bàn viết trước tám giờ. Làm việc như vậy quen rồi, bây giờ tôi thấy tự nhiên quá, không nghĩ tới điều đó nữa”. Sự thành công của thuyền trưởng Lederer chứng tỏ rằng ai cũng có thể giành chút thì giờ rảnh để viết lách hoặc làm một việc gì ngoài những việc thường ngày.

Nhưng bạn không muốn ra khỏi giường ư? Không sao, xin tùy ý

Nếu thực tâm tỉnh dậy rồi, bạn vẫn còn muốn nằm nán lại không muốn ngồi dậy ngay, thì bạn đừng lấy vậy làm xấu hổ, vì bạn có thể dùng một cách hữu ích những phút nán lại đó.

Một bà bạn tôi làm chủ một tiệm quan trọng chuyên may cắt đồ phụ nữ, đã lập một “thời khắc biểu” nó giúp bà làm được rất nhiều việc mà không mệt nhọc. Chiếc đồng hồ báo thức của bà đúng sáu giờ thì reo, và một bình nấu cà phê tự động bà đã chuẩn bị từ tối hôm trước, cũng đúng sáu giờ cung cấp cho bà được mấy tách cà phê nóng hổi. Bên cạnh giường, trên một cái kệ, bà đặt vào tầm tay đủ các hồ sơ, giấy má, bao thư cần thiết. Rồi cứ nằm ở giường, chẳng phải làm phiền một người nào trong nhà, bà làm việc liên tiếp trong hai giờ, trả lời hết các thư từ được nhiều việc hơn là năm giờ trong phòng giấy. Bà lại có thì giờ chuẩn bị các chỉ thị ra cho người giúp việc, nghiên cứu các kế hoạch, có ý gì thì ghi lại tức thì. Một hôm bà bảo tôi: “Lần lần, tôi học được cách làm việc tinh thần mà nghỉ ngơi thể chất, và rất ít khi thấy tôi mệt nhọc. Tối nào tôi phải đi đâu mà về khuya, thì trưa hôm đó tôi ngủ một giấc ngắn. Kết quả là tôi thảnh thơi hơn nhiều phụ nữ mà đời sống có thể coi là bình thường hơn đời của tôi, lại thêm công việc của tôi không bao giờ trễ nải”.

Chiếc giường để làm việc

Huân tước Winston Churchill đã từ lâu áp dụng một phương pháp như vậy. Trước kia ông thức dậy hồi sáu giờ nhưng bây giờ tám giờ người ta mới vào phòng ông, luồn hai chiếc gối lớn dưới lưng ông rồi đặt trên giường ông một núi báo chí thuộc mọi khuynh hướng từ bốn phương gởi lại từ khắp nước Anh và cả khắp thế giới. Tới chín giờ, có đệ nhất thư ký vô ghi chép văn thư và lời ông dặn, và huân tước Winston nằm ở giường tới 12 giờ trưa. Một hôm một người phụ tá của ông bảo: “Thủ trưởng luôn luôn cho rằng chỉ có ngốc mới đứng khi có thể ngồi được, và ngồi khi có thể nằm được”. Huân tước Winston nằm ở giường mà tiếp cả những nhà ngoại giao như đại sứ Huê Kỳ, vì ông cho rằng như vậy hợp với sức khỏe của ông và làm cho ông đỡ mất ít nhất là hai giờ mỗi ngày. Mà nhiều tập hồi ký của ông cũng do ông nằm ở giường đọc cho người ta chép.

Hợp lý hóa phòng tắm

Bây giờ bạn đã bước chân xuống sàn rồi, tới vấn đề phòng tắm đây, vấn đề từ thủa nào tới giờ đã làm cho bạn mất nhiều phút quí báu. Buổi sáng người nào trong nhà cũng cần rửa mặt một lúc mà hiện nay mỗi nhà chỉ có được một phòng tắm. Phải định một giờ khắc cho mỗi người ai nấy đều phải tuân thủ cho đúng. Một điểm quan trọng nữa là phải xét từng chỗ trong phòng tắm, xét bằng cặp mắt chuyên môn về khoa tổ chức công việc xem mọi vật sắp đặt có hợp lý không, để khỏi mất thì giờ làm những cử chỉ vô ích khi vô rửa mặt mỗi buổi sáng.

Chẳng hạn lưỡi dao cạo và những vật thường dùng mỗi buổi sáng có đặt ở tầm tay không, lấy có dễ không. Phải xếp những vật thường dùng theo thứ tự quan trọng, những vật ít dùng tới đưa lên ngăn trên. Mới rồi người ta xét kỹ hơn một trăm phòng tắm, thấy rằng có tới 78 phòng, nghĩa là ba phần tư, thật lộn xộn, mất thì giờ. Bạn thử xét phòng tắm của bạn xem.

Kiếm thêm chỗ

Phòng tắm thường nhỏ, không có đủ chỗ. Muốn tránh sự bất tiện đó, có thể dùng những tủ nhỏ treo ở tường và nhiều cái móc để vắt khăn. Bây giờ người ta chế tạo được nhiều đồ đạc rất tài tình rất đỡ tốn chỗ. Nếu mỗi người trong nhà có một cái tủ riêng để sắp những vật riêng của mình thì đỡ mất đồ đạc của mình.

Máy thâu thanh trong phòng tắm

Bạn nên đặt một máy thâu thanh nhỏ trong phòng tắm. bạn có thể vừa rửa mặt, tắm, vừa nghe nhạc, bắt tin tức buổi sáng. Như vậy đỡ mất thì giờ đọc báo hàng ngày. Lại thêm, đài phát thanh cứ một lát lại cho bạn biết giờ, nhờ vậy bạn có thể làm cho mau mà lợi được vài phút. Nên nhớ đừng để cho trẻ đụng tới những đồ điện; tay bạn ướt cũng đừng nên đụng tới nó.

Đứng thẳng mà tắm mau hơn là nằm ngang

Nếu bạn có thói quen tắm buổi sáng mà không có nhiều thì giờ, thì nên đứng thẳng dưới bông sen chứ đừng nằm trong bồn tắm, như vậy tiết kiệm được hai phần ba thì giờ. Phải nghĩ cách làm sao cho hợp lý, chẳng hạn: xối nước cho nhiều, chà xà bông từ đầu tới chân, rồi dội lại. Chà mạnh bằng một chiếc khăn vải thôi cho mau khô người.

Một ông bạn tôi đã tìm được cách “vừa tắm vừa cạo râu” như vậy mỗi ngày lợi được năm phút, mỗi tuần lợi được nửa giờ. Chẳng cần tới mức đó, nhưng có nhiều thói quen mà bạn có thể cải thiện được.

Cạo râu

Hầu hết người đàn ông nào cũng phải cạo râu mỗi sáng. Đây là vài lời khuyên nên nghe theo:

1- Nếu bạn quen tắm sáng thì cạo râu trước rồi tắm sau, như vậy có thể rửa mặt ở dưới bông sen.

2- Đừng dùng xà bông cục và chổi phết xà bông mà dùng thứ xà bông nước chứa trong hộp sắt; chỉ ấn một cái nút là bọt xà phòng phọt ra.

3- Nếu dùng lưỡi dao cạo thì dùng thứ hộp nhỏ, lưỡi nọ chồng lên lưỡi kia, không có giấy bao, lấy ngón tay đẩy một lưỡi ở trên ra là xong, khỏi phải mở hai ba lớp giấy như thứ hộp cũ.

4- Nên thử dùng dao cạo bằng điện xem có quen được không. Thứ đó có lợi là khỏi phải dùng nước, dùng xà bông, không rát da.

Tôi biết nhiều người cạo râu mà khỏi nhìn vào gương, vừa cạo vừa đọc báo được.

Làm buổi tối để sáng hôm sau được rảnh

Chúng ta đều sống một đời sống bận rộn, mệt nhọc quá. Buổi tối rảnh, ta có thể tắm lâu được mà cơ thể được hết mệt. Trước khi đi ngủ, ngâm mình trong nước ấm, ta sẽ thấy khoan khoái, thần kinh dịu xuống, ngủ ngon hơn, sáng hôm sau đỡ được từ hai mươi phút tới nửa giờ, thong thả hơn.

Bận áo mau hơn.

Hầu hết chúng ta mất rất nhiều thì giờ vào việc thay áo buổi sáng. Những lúc đi coi hát hoặc dự tiệc, ta phải ăn mặc cho trịnh trọng, còn những lúc thường thì phải ăn mặc sao cho thật mau. Đây là một cách tiết kiệm thì giờ.

Tổng thống Eisenhower có thể tắm, cạo râu, bận quần áo trong không đầy hai mươi phút. Ông đã tập được một cách trong suốt cuộc đời quân nhân của ông, bây giờ cách đó đã thành một thói quen.

1- Tối hôm trước quyết định hôm sau sẽ bận bộ nào. Nếu thời tiết thay đổi thình lình, thì dự định đó hôm sau phải bỏ dĩ nhiên rồi, nhưng trường hợp đó cũng ít khi xảy ra và có xảy ra thì chỉ cần quyết định lại cho thật mau.

2- Đặt ở tầm tay tất cả những đồ cần dùng trong ngày. Ở trường võ bị West Point, sinh viên phải đặt mỗi vật thường dùng vào một chỗ nhất định, nếu không sẽ bị phạt. Eisenhower suốt đời áp dụng quy tắc đó.

Mỗi phút dùng buổi tối hôm trước để chuẩn bị công việc hôm sau đều làm lợi thì giờ cho ta nhiều lắm; mỗi phút đó quý bằng mười phút.

Ít lời khuyên về y phục:

1- Quần áo.

Khi cởi ra thì treo vào cái mắc áo chứ đừng treo vào cái móc. Đừng cài nút, cứ để cho quần áo tự nhiên thòng xuống. Quần thì đừng luồn vào mắc áo mà nên dùng kẹp, kẹp lại rồi treo lên cho nó giữ được nếp. Quần áo đừng bận quá hai ngày liền, cứ bận hai ngày lại cho nó nghỉ hai ngày, như vậy ít nhăn mà lâu hư. Hễ thấy một vết dơ thì chùi liền.

2- Cà vạt.

Mắc vào một sợi dây, những chiết thẫm màu một bên, những chiết màu tươi một bên. Có thể đặt chung với nhau những chiếc cà vạt nào cùng dùng với một bộ đồ được. Gỡ cà vạt ra mà không cởi nút thì tiết kiệm được ít phút, nhưng cà vạt mau hư. Nên cởi ra thì hơn và đừng đeo hoài một chiếc.

3- Giặt ủi.

Nên dùng đồ ni lông đỡ phải ủi. Nếu có thể được, nên mua máy giặt, tiết kiệm được nhiều thì giờ.

4- Nón (mũ).

Đừng treo nón (mũ) lên một cái móc hoặc chụp vào một chiếc nón khác; nên đặt nó lên một mặt phẳng. Đi mưa về mà nón ướt sũng thì uốn lại vành nón, vuốt lại các đường nhăn, lật cái vành da ở trong nón ra rồi đặt nón lên một mặt phẳng.

Lời khuyên lặt vặt:

Mỗi chiếc quần nên có một dây lưng riêng, như vậy đỡ phải gỡ dây lưng rồi luồn lại mỗi khi thay quần.

Mỗi màu quần nên có một chiếc dây lưng, một chiếc cà vạt, một đôi vớ, một đôi giày ăn với màu quần.

Nếu có việc thường phải đi xa vài ba ngày thì nên có một chiếc va li nhỏ chứa sẵn đủ quần áo, khăn mặt, bàn chải răng, dao cạo… để khỏi phải thu xếp vội vàng vào phút cuối. Nên dùng những quần áo ít phải ủi lại.

Nếu có thật nhiều đồ lặt vặt cần phải mang theo luôn trong mình thì nên may nhiều túi áo, túi quần mà chứa một cách có thứ tự, chứ đừng nhét cả vào một cái xắc, mỗi lần quên phải mở ra, lục lọi mất công, vả lại xắc thường dễ bỏ quên.

Ở nhà nên có một cái hộc tủ, chia ra từng ngăn để các đồ lặt vặt thường dùng, mỗi khi cần, kéo hộc ra thấy liền. Những đồ nào ít dùng thì cho vào một cái hộp ngoài dán một miếng giấy kê tên những vật trong hộp rồi xếp tất cả các hộp đó lên một cái kệ cao, hộp nào ít dùng nhất để lên chỗ cao nhất.

Thỉnh thoảng coi lại ví xem có chứa những giấy tờ gì vô dụng không thì liệng bớt nó đi để dễ kiếm những giấy tờ mình cần dùng. Luôn luôn đem thẻ căn cước, bằng lái xe, một tờ ghi các địa chỉ cần thiết.

Phụ nữ có thể làm một cái túi nhỏ chứa son, phấn, lược gương, bạc cắc, rồi cho vào xắc. khi nào muốn thay xắc thì lấy túi nhỏ đó đặt vào chiếc xắc muốn đem theo, vừa gọn, vừa đỡ tốn công mà đỡ quên.

Bữa điểm tâm

Thường bữa điểm tâm là bữa hấp tấp nhất, người ta nuốt vội vàng vài miếng để rồi người lớn tới sở, trẻ tới trường vì ai cũng sợ trễ giờ. Mà lúc đó lại rất quan trọng: sau mười một giờ bao tử rỗng, người ta phải lấy lại sức để làm việc tới mười hai giờ trưa. Buổi sáng nào mà ăn vội ăn vàng thì ngày hôm đó làm việc không đắc lực. Cho nên mỗi phút trong bữa đó rất đáng kể, phải hợp lý hóa công việc để đừng bỏ phí nó.

1- Tổ chức

Đừng nên để các đồ làm bếp và chén đĩa ở nhiều nơi mà gom cả những đồ cần dùng cho bữa sáng: bình cà phê, hộp đường, chén, muỗng, dao…vào chung một chỗ cho vừa tầm tay. Có thể đổ sẵn nước pha cà phê vào bình cà phê đặt lên bếp ga từ tối hôm trước, sáng dậy chỉ đánh một cây quẹt là xong.

2- Tiết kiệm bước chân của bạn

Bạn nghiên cứu kỹ sự sắp xếp đặt trong bếp xem có cách nào đứng hoặc ngồi một chỗ mà có thể lấy tất cả các đồ cần dùng, làm tất cả các công việc cho bữa điểm tâm không, khỏi phải đi đi lại lại từ cái lò tới cái tủ lanh, chỗ rửa chén… hoặc có thể đi vòng một lượt mà lấy hết được không.

3- Khay đựng điểm tâm

Mỗi người trong nhà nên có một cái khay riêng có đủ đĩa chén, muỗng và đặt sẵn trên bàn ăn từ tối hôm trước, sau khi rửa chén xong. Vì người dậy trước người dậy sau, người rửa mặt trước, người rửa mặt sau, nên ít khi cùng ăn một lúc.

Người nào tới trước, có thể cắt bánh, phết bơ cho những người khác. Rồi ai ấy đem khay của mình vô bếp tự rót lấy sữa và cà phê. Ăn xong lại đem khay đặt vô bếp. Nếu bếp rộng thì có thể ngồi ăn ngay trong bếp, nếu không thì bàn ăn càng gần bếp càng tốt.

Có thể vặn máy thâu thanh chương trình phát thanh không thay đổi buổi sáng, nên ta vừa biết tin tức vừa biết thì giờ nữa, biết được còn sớm hay đã trễ.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tên sách: Lợi mỗi ngày được một giờ
  • Tác giả: Ray Josephs
  • Người dịch: Nguyễn Hiến Lê
  • Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin
  • Ebook: Goldfish
  • Nguồn: caphebuoitoi