Tất cả các giá trị đều không tránh khỏi sự trồi sụt

ĐỊNH LÝ THỨ MƯỜI HAI: Tất cả các giá trị đều không tránh khỏi sự trồi sụt

ĐỂ CHÚNG TA ĐỪNG ĐEO ĐUỔI MÃI CÁI GÌ KHÔNG SINH-SẢN

ĐỊNH LÝ THỨ MƯỜI HAI

TẤT CẢ CÁC GIÁ TRỊ ĐỀU

KHÔNG TRÁNH KHỎI SỰ TRỒI SỤT

THỈNH THOẢNG tôi có dịp đi qua các thành-phố chết, ở đó tôi chỉ thấy ngày đêm luân-chuyển. Ngoài ra không còn có gì khác.

Ở đó người ta không thấy một công-cuộc doanh-nghiệp nào, không thấy một tờ  quảng-cáo, một bằng-chứng nào tỏ ra người ở đó có óc sáng-kiến, ham-thích hoạt-động hoặc tìm biết những điều gì mới-mẻ. Khách qua đường lừ-đừ như người chết, họ không có vẻ là con người nữa: họ cử động vì THÓI-QUEN: họ là những bóng ma; nếu anh thử châm-chích vào người họ, họ không đổ máu: máu họ không đủ sức chảy ra ngoài

Những người ấy thâm-nhiểm tư-tưởng cổ-hủ, quan-niệm của họ căn-cứ vào những giá-trị mục nát, tinh-thần của họ lùi lại sau lưng họ. Về công-việc doanh-nghiệp, tuyên ngôn của họ là: Từ xưa nay và khắp trong vũ-trụ không có gì thay đổi, và vũ-trụ vẫn "trường-tồn".

Ngày nay, mặc dầu khoa-học tiến-bộ, nhiều phát-minh ra đời, quan-niệm cổ-hủ ấy, quan-niệm cho rằng vạn-vật bất-biến, vẫn còn lưu-truyền trong giới doanh-nghiệp. Do đó, mà phát-sinh ra khuynh-hướng tin số-mạng. "Cái gì đã có hôm nay, ngày mai sẽ tái-diễn. Nếu không, người ta sẽ không làm gì được ".

Carlyle nói: "Đối với mọi sự dính-dáng tới quá-khứ. chúng ta có thể tin ở số-mạng”. Được lắm! nhưng không nên tin số-mạng đối với mọi sự dính-dáng với tương-lai. Tinh-thần nhẫn-nhục chỉ được coi như là một tánh tốt khi nào ta đem nó dùng vào những việc trong thời quá-khứ; nếu không, nó thành ra một tật xấu, một ảnh-hưởng tai-hại trong trường hoạt-động của loài người.

Không! Giới doanh-nghiệp là một trường tiến-hoá, một trường biến-đổi không dừng. Công-việc doanh-nghiệp không phải một phép-tắc do kẻ trước làm ra; không phải là một nghệ-thuật mà người ta học theo và ghi nhớ; đó là một cái gì linh-hoạt như đời sống, một cái gì luôn-luôn đổi mới, một cái gì thành-tựu theo phép-tắc riêng.

Trong doanh-nghiệp, kinh-nghiệm suông chưa đủ; còn phải có khiếu quan-sát, ham-mê, thích-ứng, rèn-luyện; nếu không có những khiếu ấy thì kinh-nghiệm chỉ làm cho ta đi thụt lùi. Trong đời có nhiều trường-hợp không nên dùng trí-nhớ. Và nếu trong mỗi Hội-đồng quản-trị, người ta biết dùng một người trẻ tuổi ham tìm-kiếm phương-pháp mới và hình-thức hoạt-động mới, người ta sẽ đạt được những kết-quá tốt.

MỌI GIÁ TRỊ ĐỀU PHẢI TRỒI SỤT.- Bởi vậy chúng ta phải chú-ý đến tin-tức sau cùng trong thương-trường.  Ngày nay, dầu việc khó-khăn đến đâu người ta cũng làm được, nên không có gì giữ mãi một hình-thức cũ.

Tuần-lễ trước, tôi gặp một nhà doanh-nghiệp người nước Anh mới vừa khánh-tận. Y chuyên nhập-cảng và bán chàm (indigo); y không để-ý tới sự tiến-bộ của hoá-học và ảnh-hưởng mà sự tiến-bộ ấy gầy ra trong nghề-nghiệp của y. Một hôm, hoá-học chế được chất chàm và người ta không dùng chàm trồng từ Ấn- độ nữa; trong mấy tuần-lễ, kỹ-nghệ chàm biển-đổi hẳn. Trong trường-hợp ấy, sự trồi-sụt là một cuộc cách-mạng thật-sự.

Không có cuộc doanh-nghiệp nào tránh khỏi ảnh-hưởng của sự phát-minh và khoa-học. Nhiều xí-nghiệp tưởng vững như Thái Sơn, đều sụp-đổ trong chốc-lát. Và trong thời-đại khoa-học nầy, muốn thành-công, phải luôn-luôn cần-mẫn.

Gần đây, người xuất-bản từ nhựt-báo lớn nhứt ở New-York yêu-cầu tôi điều kỳ-quặc nầy: " Ông Casson, tôi muốn nhờ ông mỗi tuần-lễ gởi cho tôi một cái sổ ghi những tư-tưởng mới và giá-trị của những tư-tưởng ấy. Tôi không có thời-giờ làm việc ấy, nhưng tôi không thể bỏ qua được." Nhà xuất-bản ấy thật là một người biết thích-ứng với nhu-cầu thời-đại; ngày nay tờ báo của ông ta xuất-bản hơn một triệu số mỗi ngày.

Không ai đoán trước được một tư-tưởng mới hay một phương-pháp mới sẽ xuất-hiện ở ngành nào. Các nhà tìm vàng thuở xưa thường nói rằng: "Bất-cứ chỗ nào người ta cũng tìm được vàng cả." Tư-tưởng cũng vậy. Ta phải để tai để mắt nghe ngóng mọi hướng.

Nhiều nhà doanh-nghiệp tưởng rằng tiền-bạc là một tài-sản vững-chắc và người ta có thể nương-tựa vào đó. Thật là lầm to! Thật ra, giá-trị tiền-bạc thay-đổi từng giờ, tiền-bạc là một vật bấp-bênh nhứt trên thế-giới; và vào lúc khủng-hoảng, khi anh cần tiền hơn hết, anh lại khó kiếm ra tiền hơn hết. Tiền-bạc là một người bạn trong lúc giàu. Khi không cần, thì tiền vô như nước; khi cần thì nó lại chạy xa!

Giá-trị đồ-vật còn tùy từng nơi nữa. Một người ở chỗ hẻo lánh được một chỗ làm nơi đô-thị và mỗi năm ăn được 25.000 quan; y tự bảo: giàu rồi. Nhưng ngày đầu-tiên y đến tỉnh thành, y phải trả 2 quan rưỡi chai rượu bia, 4 quan điếu xì-gà và 12 quan bữa điểm-tâm. 25.000 quan của y không còn nhiều như trước nữa.

Du-lịch sẽ giúp ta nhiều điều lợi; nó bắt ta phải chú-ý đến sự trồi-sụt của giá-trị; nó mở-rộng tai mắt ta. Khi về nhà, ta sẽ biết được nhiều chuyện mà trước kia ta không để-ý.

Hầu-tước Haldane gần đầy có nói rằng "mở rộng tầm  mắt" tức là to lớn thêm và đi đến thành-công; tức là ôm trong tay cả vùng hoạt-động của doanh-nghiệp, của khoa-học và tư-tưởng; tức là gần-gũi những phát-minh mới; và như vậy người ta không còn gặp cảnh bất-ngờ.

SẴN-SÀNG, đó là điều cốt-yếu. Đoán trước được-những nhịp bước của sự tiến-hóa, thường-thường người ta tránh được những điều thiệt-hại. Hướng-dẫn công-việc doanh-nghiệp cách nào để nó khỏi sụp-đổ vì sự thay-đổi, và tránh được những tình-thế hỗn-loạn có thể xảy ra.

Ở Huê Kỳ có một người chủ ngân-hàng tháo-vát tên là Babson, y bán cho các nhà doanh-nghiệp nào muốn mua, một cái giá-ngạch-biểu (cote) đặc-biệt. Sự lên giá, hạ giá, đều ghi trong ngạch-biểu ấy rõ-ràng đến nỗi liếc mắt qua, ta có thể nhận được tình-hình công-việc rồi, Cố-nhiên những giá-ngạch-biểu ấy không phải đứng mãi được, nhưng nó giúp ta được nhiều việc và công-dụng của nó như vậy cũng đã nhiều rồi.

Nghiên-cứu một vấn-đề hay hơn thử-đoán cách giải-quyết vấn-đề ấy; suy-nghĩ chín-chắn hay hơn là vô-lự. Và cũng như các tay cá ngựa nghiên-cứu những thành-tích của ngựa đua, các nhà doanh-nghiệp nên nghiên-cứu quá-khứ của những giá-khoán (valeurs) mà mình định mua.

Tôi còn đi xa hơn: tôi nói có thể tiên-đoán tương-lai thời-giá trong một phạm-vi rộng-rãi được. Cách đây mấy-năm, tôi được một nhà buôn da lớn ở New-York mời đến hỏi ý-kiến. Cũng như bao nhiêu đồng-nghiệp của y, y  cố-gắng chứa một số da rất nhiều mà không đủ vốn. Giá da lên cao. Tôi khuyên y nghiên-cứu kỹ-lưỡng thời-giá da có lông trong ba năm sau nầy và lựa thứ da có lông nào có những điều-kiện sau đây: 1. chắc hơn hết và tiện-dùng hơn hết; 2. về sau nầy da ấy sẽ hiếm; 3. tương-đối giá rẻ; 4. giá bán và sức tiêu-thụ ba năm gần đây lên đều-đều. Y nghiên-cứu và chọn da con chuột chũi (taupe). Mùa đông năm ngoái, da con chuột chũi được người ta thích dùng và giá bán vọt lên tận trời. Đó là một trường-hợp chắc-chắn về thuật tiên-đoán.

GIÁ TRỊ PHẢI CHỊU TRỒI SỤT LUÔN. - Giá-trị không những lên xuống ở thị-trường, mà còn lên xuống ở khắp nơi. Thế-giới doanh-nghiệp không phải là "chất cứng", mà là chất loãng; thường-thường, nó là một chất hơi và một chất nổ; nó là một thế-giới bột-phát, một thế-giới hoạt-động, tiến-hoá, và đổi lốt khàng ngừng. Nó là một  con sông đầy sóng gió mà có người cỡi thuyền đi tới sự-thành-công, và cũng có người bị tấp vào bờ.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tên sách: 16 bí quyết để hái ra tiền
  • Tác giả: Herbert N. Casson
  • Người dịch: Phạm Cao Tùng
  • Nhà xuất bản Đại Nam
  • Nguồn: TVE-4U