Tại sao con người lại bị sốt?

Tại sao con người lại bị sốt?

Nhiệt độ bình thường của cơ thể con người là 36 đến 37 độ. Nếu nhiệt độ cơ thể cao hơn mức này thì gọi là sốt. Tin rằng các bạn ai cũng đã từng chịu sự dày vò đau đớn khi bị sốt. Thế thì tại sao chúng ta lại bị sốt?

Cơ thể con người giống như bộ điều hoà không khí có chức năng hoàn chỉểm cài đặt nhiệt độ của nó nằm ở vỏ não và trung khu điều tiết nhiệt độ của não dưới. Nó cài đặt nhiệt độ cơ thế ở mức từ 36 đến 370C, đồng thời, nó thông qua các nhân tố như thần kinh, dịch cơ thể để điều tiết quá trình sinh nhiệt và tán nhiệt, giữ cho nhiệt độ cơ thể luôn ở mức ổn định. Khi ta bị ốm hay bị thương, các yếu tố gây bệnh như vi khuẩn, mầm bệnh và các tổ chức hoại tử nảy sinh sẽ nhiễm vào trong máu, kích hoạt các tế bào bạch cầu trong máu. Những tế bào này thông qua máu vào trong não, đến trung khu điều tiết nhiệt độ cơ thể. Dưới ảnh hưởng của các tế bào bạch cầu, trung khu điều tiết nhiệt độ cơ thể sẽ điều chỉnh nhiệt độ của chiếc máy điều hoà cơ thể này. Để hợp với nấc điều chỉnh mới, trung khu điều chỉnh nhiệt độ sẽ đồng thời thay đổi quá trình sinh và toả nhiệt. Ví dụ, cơ thể rùng mình để thúc đẩy cơ bắp co lại sản sinh nhiệt lượng, đồng thời, cũng thu nhỏ lỗ chân lông lại, giảm bớt lượng mồ hôi tiết ra, từ đó hạn chế lượng nhiệt mất đi. Như vậy, lượng nhiệt sinh ra lớn hơn lượng nhiệt mất đi, giúp cho nhiệt độ cơ thể luôn duy trì ở xu hướng tăng lên cho đến khi đạt được nhiệt độ thích hợp.

Có thể thấy hiện tượng sốt không phải do hệ thống chức năng điều chỉnh nhiệt độ của cơ thể bị rối loạn, mà là sự cài đặt mới của máy điều hoà cơ thể. Khi nhiệt độ đạt từ 37 đến 380C thì gọi là nhiệt độ thấp, từ 38 đến 390C gọi là nhiệt độ trung bình, từ 39,10C trở lên gọi là nhiệt độ cao, trên 410C gọi là nhiệt độ siêu cao. Khi những mầm bệnh bị loại bỏ, tế bào bạch huyết do bị kích hoạt sẽ được gan, thận thải ra ngoài, trung khu điều tiết sẽ không còn bị quấy rầy nữa và điều chỉnh nhiệt độ cơ thể xuống mức bình thường. Quá trình sốt cũng kết thúc.

Cảm giác mệt mỏi ai cũng biết, cũng đã từng trải qua. Chân tay mỏi rã rời, đầu nặng trĩu, không muốn làm gì nữa, chỉ muốn được nghỉ ngơi v.v... Không biết bạn đã bao giờ nghĩ tại sao mình lại có cám giác mệt mỏi hay chưa?

Nguyên nhân sinh ra mệt mỏi trong các hoạt động khác nhau thì cũng khác nhau. Vì thế, có rất nhiều cách giải thích sự mệt mỏi.

Bất kỳ hoạt động nào của con người cùng đều cần có năng lượng. Khi cơ bắp thiếu năng lượng thì nó không thể tiếp tục hoạt động. Cũng giống như một chiếc tàu hoả đồ chơi chạy bằng điện, không lắp pin thì nó không thể chạy được và khi pin sắp hết điện nó cũng không thể chạy nhanh thậm chí đứng yên. Đây chính là cách giải thích năng lượng hao kiệt. Bạn thử nghĩ xem, nếu như mấy ngày liền không ăn, không uống thì ngay cả việc bước lên cầu thang bạn cũng thấy mệt.

Cách giải thích thứ hai là do chất thải trong cơ thề quá nhiều. Khi cơ thể sinh ra năng lượng thì cũng sinh ra một số chất thải gọi là chất thải thay thế. Thông thường, cơ thể sẽ nhanh chóng bài thải những chất đó ra ngoài, không để chúng ảnh hưởng tới hoạt động của cơ thể. Nhưng, khi những chất này sinh ra quá nhanh, vượt quá cả tốc độ thải loại, ví dụ, khi chúng ta vận động lâu và mạnh, các chất thải sẽ dần dần tích tụ gây ảnh hưởng xấu tới cơ thể. Hiện tượng này cũng giống như khi đun bếp than, nếu xỉ than quá nhiều, lửa sẽ không bốc lên được.

Trong cơ thể chúng ta có rất nhiều ion, ví dụ như ion magiê, ion canxi v.v... Chúng có vai trò rất quan trọng đối với việc duy trì hoạt động bình thường. Thông thường, chúng ở một vị trí nhất định và hoàn thành công việc của mình một cách bài bản. Nhưng, hoạt động quá độ sẽ khiến chúng phải rời khỏi vị trí ban đầu. Giống như một công trường, khi công nhân rời bỏ vị trí làm việc của mình thì công trường không thể hoạt động bình thường được. Cơ thể sẽ sinh ra mệt mỏi, không hoàn thành công việc ban đầu. Hiện tượng mệt mỏi này gọi là rối loạn

Sự vận động của cơ thể do não chi phối. Là người đưa ra quyết định những tế bào não luôn ở trong trạng thái căng thẳng. Nếu cứ tiếp diễn trong thời gian dài, tế bào não sẽ bị tổn thương. Chúng sẽ không tập trung tiếp thu và phát tín hiệu nữa mà ở trong trạng thái nghỉ ngơi. Chúng ta sẽ cảm thấy buồn ngủ, toàn thân uể oải rã rời. Thực ra, cảm giác mệt mỏi này chính là biểu hiện để bảo vệ tế bào não. Vì thế, hiện tượng mệt mỏi gọi là ức chế có tính bảo vệ.

Nguyên nhân dẫn đến mệt mỏi thì có rất nhiều. Nhưng, cho dù thế nào đi chăng nữa, khi mệt cũng cần phải nghỉ ngơi, nếu không cơ thể sẽ suy sụp.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Bí mật cơ thể người
  • Biên dịch: Tuấn Minh
  • Nhà xuất bản Lao Động 2007
  • Thực hiện ebook: thuvien-ebook.com