Sự nguy hiểm tăng bao nhiêu thì tiền lời tăng theo bấy nhiêu

ĐỊNH LÝ THỨ MƯỜI MỘT: Sự nguy hiểm tăng bao nhiêu thì tiền lời tăng theo bấy nhiêu

.. ĐỂ TẬP CHÚNG TA NHÌN THẲNG VÀO NHỮNG TAI-NẠN VÀ NHỮNG NGUY CƠ.

ĐỊNH LÝ THỨ MƯỜI MỘT

SỰ NGUY HIỂM TĂNG BAO NHIÊU THÌ TIỀN LỜI TĂNG THEO BẨY NHIÊU

TRONG doanh-nghiệp, không có cái gì được trọn vẹn an-toàn. Không có cái gì chắc-chắn mà không đổ-vỡ. Không có gì bền-bỉ mà không suy-tàn.

Không thể loại bỏ hẳn sự nguy-hiểm được: chỉ có thể giảm bớt mà thôi. Sự nguy-hiểm chia ra nhiều bực; có thể biến sự nguy-hiểm lớn thành ra sự nguy-hiểm nhỏ; trong một xã-hội đầy thảm-trạng như xã-hội ta, không ai có thể đòi-hỏi một sự an-toàn đầy-đủ được.

Thuật Đắc-lực tức là cái thuật bao gom những phương-pháp và nguyên-tắc dùng để giảm bớt nguy-hiểm và sự lãng-phí. Chỉ có bấy nhiêu đó và bấy nhiêu đó cũng là nhiều lắm rồi. Người nào tự-phụ có thể làm hơn nữa là một người xảo-mị.

Wellington nói: "Chiến-tranh là một chuỗi dài lầm-lỗi và vị tướng tài là người ít lầm-lỗi hơn hết." Trong doanh-nghiệp cũng vậy: không có một nhà buôn nào đứng vững đời-đời, không thể quán-thông mọi sự, không thể trở thành một siêu-nhân. Y vẫn là con người mãi-mãi.

Nhiều người vì quá tự-tin mà sự-nghiệp không bền. Họ không tập cách chống lại nguy-hiểm mà chỉ tập cách trốn-tránh: họ chỉ bám lấy cái địa vị đầu-tiên mà người ta kiếm sẵn cho họ, dẫu địa-vị ấy có thấp-hèn đến đâu cũng mặc, và trọn đời, họ chịu ngồi rình-rập trước một hang chuột, vì họ không biết rằng cái hang chuột chỉ nhả ra được một con chuột mà thôi.

NGUY HIỂM LÀ ĐIỀU CẦN THIẾT- Công-việc doanh-nghiệp không phải là công-việc mua rẻ và bán đắt như các văn-sĩ và giáo-sư tưởng-tượng. Thương-mãi phiền-phức hơn luật-học, y-học, thần-học hay các ngành khác trong tri-thức của loài người nhiều lắm.

Có rất nhiều cách làm mất tiền mà ngôn-ngữ không đủ chữ để mô tả hết được. Phải trọn một đời người mới biết rõ những cạm-bẫy của nghề buôn. Người ta đã nói đến rừng hoang; nhưng trong giới doanh-nghiệp mà chúng ta  bước chưn vào, nguy-hiểm còn nhiều xấp trăm rừng hoang nữa.

Đại-khái công-việc doanh-nghiệp chỉ để lại cho ta một số lời rất mỏng-manh. Sau khi xem-xét kỹ,  tôi không chắc kỹ-nghệ có thể đem lại cho ta một số lợi trung-bình quá hai phần trăm số vốn.

Những gia-sản lớn còn ít ỏi và rời-rạc lắm; người thành công thì ít, mà người thất-bại thì nhiều: khắp nơi đều có người bị khánh-tận. Và thường-thường khi nào có một nước làm ăn thạnh-vượng thì một cuộc chiến-tranh xảy tới làm cho nước ấy phải điêu-tàn.

Trong việc khai-thắc mỏ vàng không bao giờ có lời ròng, số tiền người ta thâu được không bằng số tiền người ta chôn xuống đất: những người sành nghề tìm vàng đều chứng-nhận như thế. Và nếu người ta mở một cuộc điều-tra, người ta sẽ nhận thấy ngay rằng vô-số công-cuộc doanh-nghiệp đều lâm vào trường-họp ấy.

Như vậy thì phải tính thế nào? Chúng ta chỉ còn chọn lựa: Hoặc là ngồi khoanh tay và nói: "Ích lợi gì?" Hoặc nhảy mạnh tới, đưa nắm tay lên và la lớn: " Được lắm! Ta sẽ gắng làm khá hơn!". Riêng phần tôi, tôi không phải là người có phận-sự yên-ủi những kẻ thất-vọng chỉ biết khoanh tay ngồi chờ. Nhưng người ấy không được tôi kính-nể? Và không bao giờ tôi đem cái triết-lý an-phận thủ-thường nầy ra truyền-bá: "Nếu anh không làm được một cái thác nước thì hãy bằng lòng làm cái mội nước vậy. "

Giới doanh-nghiệp đầy-dẫy nguy-hiểm: Anh phải sẵn sàng đương đầu với nguy-hiểm ấy và phải nhớ rằng Nguy-hiểm càng nhiều, tiền lời càng lớn.

Anh đã có thể tìm đủ điều-kiện để giữ lấy sự thành công; thầu-dụng những kẻ tài-năng, lo huấn-luyện lấy mình và huấn-luyện những người giúp việc đem áp-dụng đầy-đủ những phương-pháp đắc-lực và phải cần-mẫn giám-thị công việc làm.

Một nhà doanh-nghiệp không nên chìu theo cảm-hứng của mình, để làm một công-việc mà mình không đủ tư-cách. Cũng không bao giờ nên quyết-định một điều gì theo sự kích-thích của kẻ chung-quanh. Bổn-phận của nhà doanh nghiệp là thâu-thập thật nhiều tài-liệu, hỏi ý-kiến những người hiểu việc, rồi tự mình quyết-định lấy.

Nếu không có một sự đỡ-đầu chắc-chắn của một nhà băng thì không nên bước chưn vào giới doanh-nghiệp. Nhà băng sẽ che-chở cho ta mọi nguy-hiểm. Một chủ nhà băng thường không có sáng-kiến nhưng lại hết sức cẩn-thận. Nếu anh không muốn trọn đời thâu một số lợi nhứt định là ba phần trăm (3 %) thì anh không nên làm theo ý-kiến của nhà băng, nhưng nếu anh muốn tìm biết nguy-hiểm ở chỗ nào thì ý-kiến của chủ nhà băng sẽ rất có giá-trị.

Riêng trong rừng tiền bạc, bề trong và bề ngoài của sự việc không giống nhau. Những "cổ-phần", " trái-khoán" tức là nhưng tờ giấy xem bề ngoài thì xinh-đẹp mà thật ra không có giá-trị bằng những khúc gỗ hay phiến gạch.

Trong nhiều trường-hợp, cổ-phần chỉ đại-diện cho hy-vọng của con người: nó làm cho người có cổ-phần tưởng mình giàu-có; và những trái-khoán thường không có giá-trị hơn một hối-phiếu. Trong thời buổi thịnh-vượng thì nó thay thế cho của-cải được, nhưng gặp lúc khó-khăn thì nó không có chút giá-trị nào.

Thật ra, một công-việc làm ăn mới bao giờ cũng đầy nguy-hiểm. Dẫu công-việc được đặt dưới quyền những tay giám đốc có tài, nó cũng chỉ là một sự mạo-hiểm, Muốn thành-công cần phải có nhiều yếu-tố, và vô-số công-ty ra đời một cách vội-vàng, và nông-nổi quá khiến người ta có cảm-tưởng đó là những trò cầu-may chớ không phải là một cơ-sở làm ăn chắc-chắn.

Nhà cự-phú A. Carnegie bao giờ cũng cẩn-thận. Chánh-sách của ông là chờ-đợi và rình-rập. Khi nào ông tin chắc một sự phát-minh mới ra đời có thể làm ra lợi, ông mua ngay lấy để dùng vào công-ty của ông. Là người có chí tiến-thủ lớn, ông phải tìm đủ bảo-đảm mới chịu khởi-công.

Lắm khi có một nhóm tư-bản, can-đảm mở một xí-nghiệp mới và ngay trong năm đầu đã thâu được một số lợi lớn thì các nhà pháp-luật vội-vàng làm ồn lên. Họ cho ra một đạo-luật hạn-chế tiền lời từ 8 đến 10 phần trăm, như trường-hợp công-ty điện-khí. Và đạo-luật ấy được thi-hành vì các nhà pháp-luật không biết sự thật và sức mạnh của định-lý thứ mười một của chúng tôi: họ không biết rằng làm như vậy họ phá hoại tinh-thần sáng-kiến và phát-minh.

Khi tôi nói rằng nguy-hiểm càng tăng, tiền lời càng lớn, câu nói ấy không phải là của tôi mà cũng không phải của ai hết. Câu nói ấy là một trong những phép-tắc chi-phối giới thương-mãi, một phép-tắc mà người ta không thể trốn tránh và không thể hủy-bỏ. Hạn-chế phần thưởng, tức là hạn-chế óc quả-cảm và cũng là phạm tới tinh-thần sáng-tạo.

Về việc đặt vốn, tôi thấy rằng cách giữ cho khỏi lỗ là làm một bản đặc-điểm tài-sản (chartede la propriété) và những giá-khoán làm thành tài-sản ấy theo đặc-điểm sau nầy:

(1) Cổ-phần thường[1] 8%

(2) Cổ-phần ưu-tiên thường[2] 7 %

(3) B. - Cổ-phần ưu-tiên[3] 5%

(4) A. - Cổ-phần ưu-tiên[4] 4.25%

(5) Trái-khoán để-áp đầu (có thế đồ)[5] 3.80 %

(6) Bất-động-sản của công-ty Northland Ry Cy[6]

Sắp đặt những giá-khoán cái nầy trên cái kia theo hình một cái tháp và chỉ rõ giá-khoán nào gần tài-sản hơn và giá-khoán nào xa tài-sản hơn hết. Lẽ cố-nhiên giá-khoán nào gần tài-sản hơn hết là giá-khoán chắc-chắn hơn hết.

Phải hạn-định tổng-số phát-hành mọi thứ giá-khoán là bao nhiêu; xác-định giá-trị phỏng-chừng và tìm biết những điều-kiện chắc-chắn của toàn-thể công-cuộc: tìm xem có thể dùng những phương-pháp hiệu-nghiệm vào sự thi-hành công-cuộc được chừng nào. Sau hết, nếu muốn đặt vốn một cách chắc-chắn, ta có thể mua những trái-khoán để-áp đầu. Nếu ta muốn đầu-cơ thì ta nên mua cổ-phần.

Nếu anh chú-ý làm một đặc-điển như tôi đã vạch trên kia thì chắc-chắn anh sẽ ít hao tiền hơn.

Chú thích

  1. Actions ordinaires.
  2. Actions de préférence ordinaires
  3. Actions de préférence
  4. Actions de préférence
  5. Premières obligations hypothécaires
  6. Propriété immobilière de la Northland Ry Cy

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tên sách: 16 bí quyết để hái ra tiền
  • Tác giả: Herbert N. Casson
  • Người dịch: Phạm Cao Tùng
  • Nhà xuất bản Đại Nam
  • Nguồn: TVE-4U