Rắn đầu biếng học

Rắn đầu biếng học.

(Thơ cổ)

Bài học thuộc lòng

Cha bảo: “Thằng bé này biếng (nhác) học”


Chẳng phải liu điu, vẫn giống nhà

Rắn đầu biếng học lẽ không tha.

Thẹn đèn, hổ lửa, đau lòng mẹ,

Nay thét, mai gầm, rát cổ cha.

Ráo mép chỉ quen lời lếu láo,

Lằn lưng chẳng khỏi vệt năm ba.

Từ nay Châu, Lỗ, xin siêng học,

Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia.

Lê Quí Đôn

Đại ý

Tục truyền xưa có người ra cho ông Lê Quí Đôn bài thơ này lúc ông hãy còn ít tuổi. Đầu đề có chữ "rắn", ông ứng khẩu làm ngay được, câu nào cũng ghép được tên một thứ rắn: liu điu, hổ lửa, mai gầm, rắn ráo, thằn lằn, hổ mang, thật cũng là một nhà làm thơ có tài vậy.

Giải nghĩa

- Liu điu = rắn nước; đây dùng nghĩa bóng nói người hèn hạ. - Thẹn đèn, hổ lửa = ý nói học hành dốt nát, trông thấy đèn lửa mà thẹn thò, xấu hổ. - Nay thét, mai gầm = ý nói không chịu học, làm cho cha phải quở mắng luôn. - Vệt năm ba = nói phải đòn trên lưng, còn lằn. - Châu, Lỗ = trỏ đạo Khổng, Mạnh; ông Khổng tử ở nước Lỗ, ông Mạnh tử ở nước Châu. - Thế gia = nói một nhà ông cha đời trước làm nên danh giá.

Biếng = nhác. - Rắn = cứng.

Có thể bạn muốn xem

"Like" us to know more!