Những qui tắc nên nhớ khi viết lên thẻ tài liệu

3. Những qui tắc nên nhớ khi viết lên thẻ tài liệu

a) Mỗi thẻ chỉ được ghi những ý về một đầu đề.

Nếu bạn ghi chung trên một thẻ những tài liệu và đức sáng sủa, đức gọn, đức tinh xác trong văn chương chẳng hạn, rồi sau muốn ghi thêm tài liệu về đức gọn nữa, bạn sẽ không có chỗ; hoặc khi bạn muốn rút ra một tài liệu nào về đức sáng sủa để dùng vào chỗ khác cũng không được.

Tất nhiên là ta có thể ghi trên một thẻ nhiều tư tưởng của những tác giả khác nhau, miễn những tư tưởng ấy cùng thuộc một đầu đề.

Khi soạn cuốn Luyện văn tôi đã chép những câu sau này chung trên một thẻ về đức sáng sủa trong văn:

- “Bây giờ, văn của ta mới được sáng” Nietzsche.

- Tristan Tzara tuyên bố “Viết là một hành động riêng tư” và “cái nguy cần phải tránh là người đọc hiểu được mình”.

“Các thi nhân đương làm công chúng ghê tởm thơ” Emile Henriot. (Các thi nhân đó là thi nhân phái “đa đa” của Tristan Tzara).

- “Không biết những thi nhân đó có điều gì để nói không? Chắc là không vì nếu có thì sao họ không nói ra?” Jean Suberville.

b) Nhưng chỉ nên chép lên một mặt thẻ thôi

mặt sau để trắng, phòng sau có thêm bớt, sửa đổi gì không. Như vậy, nếu một thẻ không đủ ghi hết thì nên viết tiếp sang thẻ khác.

c) Vì khổ của thẻ thường nhỏ, ta chỉ có đủ chỗ để chép những câu ngắn thôi.

Nếu phải chép cả một đoạn dài thì chép vào một tập riêng (có đánh số tập, số trang) rồi trong thẻ ta sẽ ghi như sau này:

Kipkis.com-Tu-hoc-mot-nhu-cau-cua-thoi-dai-17.jpg

III. 75 chỉ số tập (III) và số trang (75) trong đó chép đoạn về Võ Duy Dương.

Trong tập III, tất nhiên bạn ghi xuất xứ của đoạn bạn chép như: Nam bộ chiến sử của Nguyễn Bảo Hóa (tủ sách của anh Nguyễn Văn X), in lần thứ nhất năm 1949 (Lửa sống). Trang 134-136.

Nếu bạn có cuốn ấy thì trên thẻ, bạn không ghi III.75 mà ghi Nam bộ chiến sử của Nguyễn Bảo Hóa trang 134-136.

d) Nên viết thu gọn cho ghi được nhiều , nhưng phải viết rõ ràng, kẻo sau khó đọc lắm. Có thể viết tắt.

e) Khi trích một đoạn văn của ai thì phải chép cho đúng, đánh dấu ngoặc kép ở trước và sau, để khỏi lầm với những câu tóm tắt hoặc phê bình cùng cảm tưởng của bạn.

Nếu cắt bớt một đoạn nào thì nên mở dấu ngoặc đơn, chấm ba chấm rồi khép ngoặc đơn (...) vì nếu không có dấu ngoặc đó thì sau ta có thể lầm tưởng rằng đoạn bỏ bớt đó do tác giả chứ không phải do ta cắt.

f) Phải tránh cái tật ghi chép

Gặp cái gì cũng ghi, ghi cho thật nhiều, chỉ 1-2 tháng mà đặc 3-4 tập 100 trang hoặc non 1000 cái thẻ. Như vậy nếu tự học trong 10-20 năm thì phải cất riêng một căn phố để chứa thẻ mất.

Ta nên nhớ thẻ chỉ để giúp trí nhớ của ta và hễ học thì phải vận dụng óc. Chép hàng vạn hàng ức cái thẻ chưa chắc đã là một người học rộng, nếu ta không chịu nhớ những điều đã học.

Vậy bạn phải suy nghĩ cho kỹ: nếu muốn nghiên cứu một vấn đề nào đó thì hãy dùng thẻ, còn đọc sách để tiêu khiển, hoặc biết thêm nghề nghiệp, về tình hình văn học nước nhà... thì không cần.

Bạn bảo như vậy sẽ quên hết mất và sau này viết sách thì tài liệu đâu mà dùng? Nếu bạn đã quyết chí thì xin bạn cứ ghi chép; còn như chỉ mới dự định, thì tôi tưởng để lúc nào viết sẽ tìm tài liệu lại, như vậy cũng không muộn. Vì lúc đó có thể là 20-30 năm sau hoặc kiếp sau cũng chưa biết chừng. Tôi đã định soạn một cuốn khảo cứu về Nguyễn Công Trứ từ 17 năm trước mà thưa bạn, hiện nay tôi vẫn chưa viết được lấy một hàng. Chẳng phải một mình tôi như thế đâu. Bạn có quen ai là nhà văn, cứ hỏi họ, sẽ biết. Viết văn cũng tựa như mùa đông ở Bắc Việt, sáng thức dậy mà muốn ra khỏi giường vậy. Một là tung mên ngồi phắt dậy, hai là... cứ nằm ỳ ra đó.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tên sách: Tự học - Một nhu cầu của thời đại
  • Tác giả: Nguyễn Hiến Lê
  • Nguồn: Bản scan do Townguyen cung cấp (e-thuvien.com)
  • Đánh máy: Trieuthoa
  • Tạo eBook lần đầu và tạo lại: Goldfish (10-06-2013)