Những lỗi lý luận

Chương IV: Những lỗi lý luận

Trong chương trên, tôi đã xét bốn phép chính về lý luận và chỉ những qui tắc quan trọng phải theo để tránh những lỗi về nguyên tắc:

- Trong phép diễn dịch thì sự lý đúng làm khởi điểm phải xác đáng.

- Trong phép qui nạp, phải quan sát kỹ và nhiều lần, thí nghiệm, phản thí nghiệm rồi mới được kết luận.

- Trong phép phản chứng, phải xét hết mọi trường hợp vô lý hoặc không thể có được, nếu bỏ sót một trường hợp nào thì kết luận sẽ sai.

Nhưng đó mới chỉ là những lỗi về nguyên tắc. Ngoài ra còn rất nhiều lỗi nữa mà dưới đây tôi sẽ xét kỹ hơn.

Tôi sẽ rán lựa những thí dụ thực tế, và sắp các lỗi vào loại này hay loại khác để cho công việc trình bày được tiện, sáng nhưng độc giả nên nhận rằng có những lỗi sắp vào hai loại cũng được; vì trong sự lý luận, phán đoán hằng ngày, có khi ta dùng một lúc cả hai, ba phép lý luận - như trường hợp Claude Bernard tôi đã kể ở trên - chứ không phải chỉ dùng riêng một phép.

Đôi khi tôi cũng phải nhắc lại những qui tắc đã chỉ trong những chương trên cho độc giả nhớ kỹ và dễ hiểu.

*

* *

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Luyện lí trí
  • Tác giả: Nguyễn Hiến Lê
  • Nhà xuất bản: Văn hoá thông tin
  • Năm xuất bản: 2003
  • Tạo eBook lần đầu: Trieuhoa
  • Tạo lại: Goldfish
  • Nguồn: thuvien-ebook.com

Có thể bạn muốn xem

"Like" us to know more!