Khu vườn thôn quê

Khu vườn thôn quê

Khu vườn ở nông thôn dường như dành cho các nhà thiết kế nhiều cơ hội để chứng tỏ tài nghệ của mình hơn so với các khu vườn ở thành phố. Tuy nhiên, về nhiều phương diện, công việc thiết kế cũng bị giới hạn bởi những quy ước, luật lệ và bởi lý do tạo sự hòa hợp với khung cảnh thiên nhiên xung quanh.

Trong khu vườn Phong Thủy, chúng ta ‘chộp bắt’ cảnh vật thiên nhiên và ‘lôi’ nó vào trong khu vườn của chúng ta trong khi, cùng một lúc, phải bảo đảm rằng khu vườn là sự nới rộng không gian của căn nhà, tạo sự liên kết không những về mặt hữu hình mà còn cả phong cách kiến trúc nữa.

Các đường ranh giới trong khu vườn nông thôn có thể được ẩn giấu bởi những cây mọc trên ngọn đồi hoặc những khóm cây xa xa và chúng ta có thể tận dụng và biến chúng thành một khuôn viên riêng của mình. Chúng ta có thể tạo ra các đường ranh giới bên trong vườn bằng các giàn cây leo, cổng và các khoảng hở trong các hàng giậu để dẫn tầm mắt của chúng ta hướng ra xa và mang lại những kinh nghiệm mới phía bên ngoài. Ngay cả một cánh cửa đóng lại trong tường cũng sẽ gợi ra những khả năng và thêm vào đó một bầu không khí bí mật. Sự cân xứng là một yếu tố quan trọng và có thể tạo ra những khác biệt lớn lao của cảm giác đối với khu vườn. Những khoảng hở hẹp, theo chiều dọc ít gợi tính chào mời như các khoảng rộng. Do khu vườn nông thôn thường lớn hơn khu vườn trong thành phố nên thường sẽ không cần phải ngụy trang đường ranh giới hoặc che giấu những cảnh nhìn kém thẩm mỹ. Thay vì trồng ngay tại đường ranh của một bãi cỏ, cây nên được trồng bên trong có chừa khoảng trống phía sau để di chuyển sẽ tạo ra chiều sâu và cảm giác thú vị cho khu vườn.

Bên trong lô đất, chúng ta có thể dành ra một số khu vực đặc biệt: nơi để ngồi một mình, nơi để trẻ em chạy giỡn, nô đùa v.v..., và điều luôn ghi nhớ trong đầu là các yếu tố Ngũ Hành thuộc về màu sắc, hình thể phải được cân bằng, đồng thời duy trì cân đối cả Âm và Dương, kết hợp hài hòa giữa đặc tính cứng cáp của phong cảnh và tính mềm mại của cây cối, giữa chiều cao của cây và hình dáng của lá.

Các con đường trong khu vườn nên tạo dạng uốn lượn và chú ý tạo ra những cảnh quan mới mẻ ở mỗi khúc quanh và cho phép chúng ta bất ngờ nhìn thấy những vật đặc trưng như tượng, đá cảnh, chậu cảnh hoặc các cây giành được giải thưởng. Một lối đi có thể dẫn chúng ta đến ngay nhà ngoạn cảnh hoặc nhà kiếng - để thuận tiện nên đặt ở gần nhà - và từ đó đưa chúng ta đến khu trồng rau hoặc cây ăn trái. Có thể chúng ta cũng cân nhắc xem có nên trồng các loại cây thu hoạch theo mùa - đòi hỏi nhiều thời gian hơn và chiếm nhiều đất hơn - hoặc các cây thu hoạch ngẫu nhiên (các cây như cà chua, măng tây và đại hoàng (rhubarb) ) ở phía cuối vườn, còn các loại cây chúng ta cần mỗi ngày như rau xà lách hoặc gia vị thì trồng gần nhà. Một con đường gạch, hoặc đơn giản là những hòn đá xếp cách đều nhau để đặt chân bước, tạo ra trong bãi cỏ dẫn đến vườn rau, sẽ cho phép chúng ta lặt hái các sản vật này ngay trong lúc trời ẩm ướt. Thử nghĩ đang lúc cần ít rau gia vị mà nghĩ đến việc đi tìm giày ống hoặc các đồ trang bị chóng ẩm mặc vào thì thật ngại.

Nước là yếu tố tạo ra sự khác biệt cho bất cứ khu vườn nào nhưng cũng nên nhớ rằng nước sẽ "rủ rê" tất cả các sinh vật trong vườn và môi trường xung quanh tìm đến đây. Cho nên nếu bạn không có hứng thú chia sẻ hàng hiên nhà mình cho các loài ếch nhái, chồn sóc, chuột bọ thì nên đặt các ao hồ xa khỏi nhà và, nếu những nơi này đầy cá thì cũng chuẩn bị thêm cần câu luôn!

Chúng ta có thể cho phép cây hít thở bằng cách trồng chúng cách nhau đủ rộng để gió có thể thổi luồn qua chúng: điều này sẽ giúp cây khỏe mạnh, chống đỡ được bệnh tật. Nguyên tắc này có thể áp dụng rộng ra cho từng khu vực trồng cây để khí có thể luân lưu và di chuyển, tăng thêm sức sống cho cây. Quan trọng hơn, chúng ta phải tôn trọng tinh thần của nơi chúng ta đang ở và chọn các loại cây hoặc vật liệu là sản vật trong vùng. Cần lưu ý là loài người cần phải học nhiều điều từ thế giới tự nhiên và càng ít can thiệp cũng như làm ô nhiễm môi trường chừng nào thì bản thân chúng ta, gia đình và thế hệ con cháu chúng ta sẽ được hưởng cuộc sống tốt đẹp và lành mạnh nhiều chừng đó.

Cây trồng trong khu vườn thôn quê

Cây trồng làm hàng rào

Bụi vàng, hoàng liên gai, Euonymus, phúc bồn tử, sồi xanh, Mahonia

Cây trồng lấy bóng mát

Arundinaria, Aucuba japonica, thầu dầu, ôliu, Mahonia, Skimmia

Bụi cây gây sự chú ý

Cây mộc qua, bêri, Cotoneaster, Hebe, hoa ngâu, gai lửa, hoa tú cầu

Cây trồng để phủ mặt đất

Cây gụ, hoa đồng tiền, cây đại kích, cây lê lư, ngọc trâm, Hypericum calycinum

Cây trồng trong khu vườn nhò

Cây thích, cây cáng lò, bạch đàn, táo tây, mận, tần bì

Cây trồng ven hồ ao

Astilbe, Hosta, Iris, mao lương, đại hoàng, nụ vàng

Cây tỏa hương thơm

Oenothera, Lavender, hoa nhài, Honeysuckle

Khu vườn bên cạnh nguồn nước

Nước, hiện diện dưới hình thức ao hồ, thác và sông suối, là một yếu tố quan trọng trong khu vườn Phong Thủy. Khi khu vườn chúng ta nằm bên cạnh một con sông hoặc hồ nước, hoặc gần biển, thì thiết kế của khu vườn cũng có những điểm đặc biệt cần phải cân nhắc.

Khu vườn ven biển

Những khu vườn ven biển là một trong những vị trí khó trồng cây nhất. Các cơn gió biển mang theo muối có thể gây ảnh hưởng đến một vùng rộng lớn sâu trong đất liền rộng khoảng 8 cây số. Chúng thổi rạp các cây cối và làm ‘cháy’ lá. Tuy nhiên, nếu khéo che chắn và bảo vệ, các khu vườn này có thể là một quà tặng hiếm có vì chúng thực sự không quá giá lạnh và thoát cảnh sương mù. Chính khí hậu duyên hải sẽ tạo điều kiện để phát triển nhiều loài thảo mộc mà những nơi khác không thể mọc được.

Lượng ánh sáng ở vùng duyên hải thường chói chan hơn so với trong đất liền và cây cối ở đây có màu sáng mặc dầu những cây có màu sắc rực rỡ dường như gây cảm giác khó chịu vào những ngày u ám. Những nơi nghỉ mát ven biển trong những vùng khí hậu ôn hòa có thể sẽ sống động trong mùa hè khi loài cây quỳ thiên trúc tươi tắn mọc leo trên các bức tường vôi trắng và gợi cảm giác như đang ở Địa Trung Hải. Vào mùa đông hoặc khi trời mưa gió phải nhớ che các chỗ mở ra để đón gió hoặc lấy ánh sáng và nhớ cột chặt các chậu cây đang treo hờ trên cao. Biểu tượng âm dương không có gì tương phản rõ rệt bằng ánh nắng dương chói chan vào mùa hè ở các khu nghỉ mát và sự tĩnh lặng âm của mặt biển êm ả trong vùng vịnh. Khi những người đi nghỉ mát rời khỏi vào mùa đông, những bãi biển xinh đẹp trở nên yên ắng và biến thành tính âm thì biển lại dậy sóng và thể hiện tính dương mạnh mẽ.

Những khu vườn ven biển có thể rất tuyệt vời và trông hấp dẫn với những mảnh gỗ và các vật khác được sóng biển đẩy dạt vào bờ. Một số loại cây sẽ thích hợp với những nơi như thế này, nhưng cũng có những giống thảo mộc sẽ mọc tự nhiên ở đây, như cây anh túc, thạch thung dung. Những hàng rào bằng cây tre hoặc cây bấc có thể được trồng để chắn gió nhưng cần hòa hợp với cảnh quan khu vực. Ngoài ra ở đây cũng có thể trồng các bụi cây dành riêng để làm hàng rào. Tại các thị trấn vùng duyên hải, các khu vườn được lập phía ngoài rìa và liên kết với nhau bằng các lối đi ngoằn ngoèo giúp những người sinh sống ở đây tránh được những lúc thời tiết trở nên tệ hại và còn cho phép phát hiện một số giống cây quý hiếm chỉ thích hợp đối với khí hậu nhiệt đới.

Khu vườn ven sông

Vị trí ở ven sông thật hiền hòa, êm ả đặc biệt là vào mùa hè. Những căn nhà cất lên ở bìa con sông thường quay hướng về nó và đôi lúc miệng khí, lối ra vào, trở thành phía sau của nhà. Những con nước chảy nhanh được xem là sẽ làm tiêu tan năng lượng và chắc chắn hai bên bờ của chúng không thể là nơi cư trú, sinh sôi của nhiều loại thảo mộc như ven bờ của dòng nước chảy lững lờ, uốn khúc len lỏi trong các khu vườn. Những khu vườn ven sông nước có thể là nơi quy tụ các loài thảo mộc không thể mọc ở những điều kiện môi trường khác: những bãi cỏ chăn bê xanh tốt cung cấp một cái nôi sinh trưởng hoàn hảo cho giống cỏ thủy xương bồ (sweet flag) và các cây có cuống hẹp như cây iris và cây bấc. Chúng ta sẽ chứng kiến sự đua tranh để được chú ý giữa giống liễu có lá nhỏ buông xõa và giống gunnera có lá to xoè rộng như lá cọ. Để không che khuất tầm nhìn về phía con sông, chúng ta nên đánh dấu lằn ranh của mình bằng các bụi cây hoặc tảng đá thấp, nhỏ ở vị trí Chu Tước. Cũng đừng nên đóng khung con sông bằng cách trồng cây cản hướng đến và đi của con sông ngay tại lằn ranh vì theo người Trung Quốc thì đó là biểu tượng của sự thịnh vượng đi vào rồi lại đi ra.

Ở khu vực bên trong thành phố, để tránh ô nhiễm, các nhà máy xây dựng gần con sông sẽ phải di dời ra ngoại thành và nhường chỗ cho các khu dân cư. Việc xây dựng những căn nhà cao tầng nơi đây sẽ khiến cây cối trồng trong khu vực dường như trở nên thấp bé, cho nên tại những vị trí thích hợp nên trồng các loại cây thật lớn để tạo thêm năng lượng âm cho toàn bộ khu vực.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Phong thủy toàn tập
  • Tác giả: Gill Hale
  • Dịch giả: Vũ Tài Hoa
  • Nhà xuất bản: NXB Trẻ
"Like" us to know more!