Giấu đầu trong bụng

Giấu đầu trong bụng

Đi sâu vào cấu tạo cơ thể nấm men chúng ta thấy cũng có nhiều điều lý thú. Giống như vi khuẩn, nấm men cũng có cấu tạo đơn giản, nghĩa là cơ thể gồm một tế bào sống độc lập. Tuy nhiên cũng có trường hợp nấm men họp lại thành tập đoàn hình cây xương rồng nhưng thức chất vẫn là những cơ thể độc lập sống bên cạnh nhau mà thôi.

Nếu so sánh từng bộ phận sống giữa tế bào nấm men và vi khuẩn thì ta thấy nó thua hẳn vi khuẩn những cái chân mảnh khảnh. Để bù lại sự thua kém này, nấm men đã có một cái đầu hoàn chỉnh hơn vi khuẩn gọi là nhân tế bào và chỉ có một cái mà thôi. Mỗi loại nấm men có một kiểu đầu khác nhau. Có anh chàng thì đầu tròn như sọ dừa. Còn anh khác thì nom cái đầu chẳng khác gì quả dưa.

Quanh đầu nấm men được bọc bằng một lớp da mỏng gọi là màng nhân. Bênứa đầy dịch nhân gồm các en-zim, prô-tê-in, a-xit nu-clê-ic và một tiểu thể là hạch nhân. Đáng chú ý là trong nhân nấm men có những nhiễm sắc thể đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong sinh sản.

Đầu nấm men không cắm trên cổ như chúng ta mà được ngâm ngay trong bào tương. Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho nó chỉ huy mọi hoạt động của tế bào, nhất là điều khiển quá trình di truyền để duy trì nòi giống.

Cũng như phần đầu, phần mình của nấm men cũng không hoàn toàn giống vi khuẩn. Nấm men cũng có lớp "da" mỏng là màng tế bào làm nhiệm vụ bảo vệ và cố định hình dạng của cơ thể. Tuy cũng gọi là da nhưng bộ phận này ở nấm men và vi khuẩn cũng khác nhau như da bò và da gà vậy.

Da nấm men chỉ gồm hai lớp phân tử mà thành phần chủ yếu là glu-can - hợp chất cao phân tử của đường glu-co-za. Tỷ lệ giữa hai chất này thay đổi tùy loại nấm men. Ở men rượu lượng glu-can và man-nan tương đương nhau. Chỉ riêng hai chất này đã chiếm đến 90 phần trăm trọng lượng khô của da tế bào rồi. Phần ít ỏi còn lại là prô-tê-in, li-pít, glu-cô-za-min.

Trên bề mặt da của nấm men thoáng trông thì tưởng mịn màng nhưng nhìn kỹ thì thấy lỗ chỗ như tổ ong. Đó là những cánh cửa luôn mở rộng để các chất dinh dưỡng và các chất thải vào ra dễ dàng. Nhưng các chất này qua lại nhiều hay ít, nhanh hay chậm lại phụ thuộc rất nhiều các en-zim luôn luôn đứng nép mình một cách khiêm tốn ngay cạnh cửa ra vào. Chẳng hạn phốt-pho-ta-za chuyên thúc đẩy việc đưa phốt-phát và glu-cô-za vào trong tế bào, in-véc-ta-za đảm nhiệm việc chặt đường sac-ca-rô-za làm đôi cho dễ nuốt.

Một số nấm men thuộc giống Cryptococcus cũng có loại áo khoác nhầy trùm ngoài màng tế bào giống như ở một số vi khuẩn.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Những điều kỳ lạ trong thế giới vi sinh vật
  • Tác giả: Vũ Kim Dũng
  • Nhà xuất bản Thanh Niên, 1984
  • Đánh máy (TVE): kimdungjay, ChungCH, Thuy_trang89, dinhrj, thaoican, lananha1, hainguyenspk và 4DHN
"Like" us to know more!