Giám sát dinh dưỡng trong thời kỳ kinh tế chuyển tiếp

IV. Giám sát dinh dưỡng trong thời kỳ kinh tế chuyển tiếp

Lịch sử tiến hóa của loài người, kể cả tiến hóa về ăn uống là liên tục không ngừng. Từ một xã hội kém phát triển đến một xã hội văn minh có một thời kỳ người ta gọi là thời kỳ chuyển tiếp. Trong thời kỳ chuyển tiếp có những đặc điểm đáng chú ý sau đây:

- Về dân số học: Cơ cấu tháp tuổi thay đổi, tỷ lệ trẻ em giảm đi, tỷ lệ người cao tuổi tăng lên.

- Về dịch tễ học: Mô hình bệnh tật thay đổi, các bệnh. nhiễm trùng dần được thanh toán nhưng cấc bệnh mạn tính không truyền nhiễm có xu hướng tăng lên.

- Về ăn uống dinh dưỡng: Nạn đói dấn dần được đẩy lùi cùng với các bệnh thiếu dinh dưỡng đặc hiệu nhưng các bệnh mạn tính có liên quan đến dinh dưỡng ngày càng tăng lên và dần dần trở thành vấn đề có ý nghĩa sức khỏe cộng đồng.

Có một số bằng chứng để nói nước ta đang bước vào thời kỳ chuyển tiếp.

Ví dụ các bệnh béo trệ, tim mạch đang có khuynh hướng tăng lên. Người ta đã nhận thấy một số thành phần dinh dưỡng là nhân tố nguy cơ đối với một số bệnh mạn tính không lây như các bệnh tim mạch, đái đường, xơ gan và một số thể ung thư. Do đó, cần phải theo dõi sự thay đổi tập quán ăn uống, tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết sớm ở các bệnh này. Bốn nguồn thông tin liên quan đến chương trình phòng chống dịch bệnh mạn tính không lây thông qua chế độ ăn là:

- Khẩu phần thực tế:

Các chỉ tiêu sức khỏe trung gian (mức độ béo, các chỉ tiêu hóa sinh).

- Tỷ lệ mắc bệnh.

- Tỷ lệ tử vong.

Tổ chức Y tế thế giới đã khuyến nghị một nội dung giám sát bao gồm các chỉ tiêu nhân trắc, các nhân tố nguy cơ cua bệnh tìm mạch (mức cholesterol, cao huyết áp), cung cấp và tiêu thụ thực phẩm.

Bảng: Các nhân tế nguy cơ về ăn uống và bệnh tật

Kipkis.com-Dinh-duong-va-an-toan-thuc-pham-18.png

Tổ chức y tế thế giới gợi ý rằng theo dõi cân nặng và chiều cao ở người trưởng thành, cholesterol huyết thanh và đo huyết áp có thể tiến hành trên một mẫu ngẫu nhiên từ 100 đến 200 người mỗi giới ở vùng nông thôn và thành phố. Các thông tin này đủ để báo cáo Bộ y tế về tình hình và nên lặp lại hàng năm để theo dõi diễn biến. Có thể dựa vào số đối tượng này để đánh giá tình hình thiếu máu. Gần đây người ta nói nhiều tới một số chỉ tiêu như hàm lượng vitamin A và - caroten trong huyết thanh vì vai trò bảo vệ của các chất dinh dưỡng này đối với một sg bệnh mạn tính đã.được nhiều công trình nghiên cứu khẳng định.

Trong các yếu tố nguy cơ chính đối với các bệnh tim mạch: hút thuốc, béo trệ và cao huyết áp thì 2 nhân tố sau có liên quan nhiều hay ít tới chế độ ăn. Một điều dễ nhận thấy là lượng chất béo, nhất là chất béo thường tăng lên theo thu nhập. Vì vậy, ở các nước đang ở thời kỳ "chuyển tiếp" việc theo dõi một số chỉ tiêu sau đây là cần thiết:

a) Khẩu phần: Tổng số năng lượng, tỷ lệ phần trăm năng lượng do lipit, tỷ lệ phần trăm do lipit động vật (hoặc tỷ lệ chất no nếu có thể), lượng cholesterol trong khẩu phần.

b) Tỷ lệ và khuynh hướng bệnh béo trệ theo tuổi, giới và điều kiện kinh tế xã hội.

c) Cholesterol huyết thanh và các lipit khác.

d) Tỷ lệ mắc bệnh và tử vong.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm
  • Tác giả: Viện thông tin thư viện y học trung ương
  • Nguồn: ebooks.vdcmedia.com
"Like" us to know more!