Giá bán là tổng số tiền mua cộng thêm tiền lời

ĐỊNH LÝ THỨ BA: Giá bán là tổng-số tiền mua cộng thêm tiền lời

ĐỂ CHÚNG TA NHỚ LUÔN RẰNG MỖI VIỆC CHÚNG TA LÀM, CHÚNG TA CÓ QUYỀN HƯỞNG MỘT SỐ LỜI.

ĐỊNH LÝ THỨ BA

GIÁ BÁN LÀ TỔNG SỐ

TIỀN MUA CỘNG THÊM TIỀN LỜI.

Dầu anh phải giữ một địa-vị quan-trọng trong công-việc doanh-nghiệp đi nữa, anh sẽ không mất thời-giờ nếu anh  dành trọn  một ngày nghỉ để nghiên-cứu kỹ-lưỡng vấn-đề giá bán, vừa ôn lại những kinh-nghiệm đã qua.

Trước hết, giá bán là gì? Cái gì kết-cấu thành giá bán? Nó gồm mấy yếu-tố? Hai yếu-tố hay là sáu, mười, hai mươi?

Anh có căn-cứ vào một quy-tắc nhứt-định để tính giá bán không? Hay anh tính phỏng chừng? Anh tính theo ý muốn độc đoán của một nhà vua chuyên-chế, hay tính một cách hợp-lý như một nhà doanh-nghiệp? Vấn-đề tính giá quan-trọng ấy, anh giải-quyết bằng cách tính thật cao, lấy cái lời-của món nầy bù vào cái lố của món kia? Hay là anh theo một quy-tắc nhứt-định để phân đồng một số lời nhứt-định theo tỉ-lệ các món hàng? Cách tính của anh tuỳ theo một cái giá-biểu (cote) đã có sẵn hay tuỳ theo khách hàng? Hay tuỳ theo sự cần-dùng tiền bạc của anh? Anh đã định trước một đường lối rõ-ràng hay là anh tuỳ cảnh-ngộ mỗi ngày mà thay đổi?

Thật ra thì giá bán phải được quyết-định theo vô-số điều nhận-xét.

Giá gộp (brut) của hàng-hoá, tình-hình thị-trường, sự cạnh-tranh giữa người mua, tiền mướn nhà cửa, tiền thuế-vụ, số nhân-công, tình-hình tổng-quát, đó là những điều-kiện phải để ý đồng-thời với số tiền lời để định giá một món hàng.

Định giá bán một món hàng không phải là một chuyện dễ. Thật là một công-việc hết sức phiền-phức.

Biết bao nhiêu người không hề biết có "một giá bình thường", một thời-giá (cours), cũng như họ không biết có một phép-tắc về giá-cả, bất-biến, thường-trực mà ta phải theo dõi luôn-luôn.

Một nhà-buôn không chuyên-tâm tìm biết tất cả những thành-phần làm thành giá vốn để thêm vào giá vốn ấy một số lời phải chăng, thì cuộc làm ăn của y không thể thạnh-vượng được.

Đối-tượng duy-nhất của thương-mãi tức là số tiền lời mà người ta tìm được trong đó, chớ không phải là đem món hàng trao tay nầy sang tay kia.

Bán một món hàng dưới giá vốn thì không phải là-thương-mãi nữa mà là khánh-tận.

Khi khánh-tận rồi, người ta trở thành người ngoại-cuộc của thương-mãi. Bó là một việc dĩ-nhiên quan-trọng mà ta phải ghi nhớ.

Nếu bịnh-tật là kẻ thù của sức khoẻ thì khánh-tận là kẻ nghịch-của thành-công. Và về thương-mãi, việc làm nào không đem lại một mối lợi, việc ấy ra ngoài phạm-vi doanh-nghiệp.

Lắm người công-chức tưởng-tượng rằng mình cũng-thuộc vào "giới doanh-nghiệp". Thật là một sự lầm-lạc lớn: họ chỉ là công-chức của chánh-phủ, không hơn không kém.

Sở Bưu-điện, sau một thời-gian, lỗ mất một triệu đồng mỗi năm, sở ấy không phải là một tổ-chức doanh-nghiệp, sở ấy chỉ là một công-sở của chánh-phủ, hoặc là một hình-thức của sự khánh-tận. Công-việc của sở ấy làm không có gì thuộc phạm-vi thương-mãi cả.

Trong thành-phố hoặc trong tỉnh, có những người giữ-một chức-vụ của nhà-nước và tưởng rằng công-việc của nhà-nước là công-việc doanh-nghiệp, nhưng mỗi khi công-việc ấy lỗ-lã thì lại lấy thuế đập vào. Họ không biết một công-việc chỉ dựa vào sưu-thuế mà sống chứ không dựa vào tiền lời, thì công-việc ấy không dính-dấp gì với công-việc doanh-nghiệp.

Thường-thường, trong các sở nhà-nước, giá-cả chỉ là một cái gì để che mắt mà thôi. Thí-dụ như gởi một điện-tín phải tốn của nhà-nước đến 95 xu mà người gởi chỉ trả có 50 xu. Còn thiếu 45 xu nữa nhà-nước phải rút trong tiền thuế của mỗi công-dân.

Như vậy trong công-sở nhà-nước, nói đến giá-cả chỉ là làm một trò cười. Người khách-hàng chỉ trả một phần trong giá ấy: còn bao nhiêu thì người nộp-thuế phải trả.

Tôi xin lặp lại: GIÁ BÁN TỨC LÀ GIÁ VỐN CỘNG THÊM TIỀN LỜI.

Định-lý nầy không thể chối cãi hay sửa đổi được; nó là một chân-lý chắc-chắn cũng như chân-lý toán-học nầy: "Toàn khối lớn hơn một phần".

Những nhà buôn tính sai giá và vô-ý gây điều tai-hại trong việc thương-mãi kể ra không thiếu gì. Một hai khi y thành-công được trong việc y làm, ấy là nhờ y khéo tăng giá vài món hàng mà khách mua ít để ý để hạ giá những món hàng mà-khách mua thường để ý.

Khi một nhà buôn đã đi đến chỗ bán hàng theo giá vốn hoặc bán hạ hơn, nhà buôn ấy lâm vào tình-thế nguy-ngập rồi, và người ta có thể tiên-đoán rằng y sắp bỏ nghề buôn  để nhập vào đám người phá-sản.

Trong trường-họp ấy, khách mua có thể nhân sự suy-sụp của nhà buôn mà mua được giá hời, nhưng trong một nước mà có nhiều nhà buôn khánh-tận thì là một tai-họa chung cho cả nước.

Cách đây ba năm, tôi có dịp nói chuyện với một tên hành-khất,. rách-rưới, ngồi câu dọc theo bờ sông Sainte-Angustine, ở Floride. Y nói với tôi: "Trước kia tôi không nghèo như thế nầy đâu. Trước kia tôi có một chiếc tàu máy nho-nhỏ chở khách từ Jacksonville đến Palatka, trên con sông Saint-John. Các chủ tàu khác ăn 3 đô-la mỗi người khách, tôi, tôi chỉ ăn 1 đô-la. Công-chúng tấp-nập đến nhà tôi. Nếu chiếc tàu của tôi lớn hơn, tôi có thể chịu-đựng được, những tàu tôi nhỏ, sở-phí của tôi cao quá. Một chủ vựa than kiện tôi, và thắng kiện, tôi bị mất chiếc tàu. "

Đó là câu chuyện giản-dị của hầu hết những kẻ đòi hạ giá bán rẻ. Họ tạo ra một cảnh hỗn-loạn nhứt thời rồi chìm đắm luôn.

Một phần nhỏ trong công-chúng hưởng được một chút lợi không đáng kể, nhưng nếu nhìn vào toàn-cuộc, ta sẽ thấy họ gây cho kẻ khác nhiều tai-hại cũng như họ đã tự gây cho mình.

Không nên đem một món hàng ra bán nếu giá vốn của món hàng ấy chưa được tính kỹ-lưỡng. Khi cộng chung tất cả nhũng con số làm thành giá vốn, ta phải cẩn-thận thèm những món tiền sở-phí bất thường, rồi thêm một số lời vừa phải.

Làm khác đi, làm kém hơn, chẳng những ta tự gây hại cho mình mà còn gây hại cho người mua, gây hại cho mọi người nữa.

Giá bán ít khi được định cao. Vì cái tật ham bán cho nhiều đã ăn sâu vào chúng ta khiến chúng ta định giá hàng thật hạ. Nhưng bất-cứ lúc nào chúng ta cũng phải chú-ý rằng bổn-phận cốt-yếu của chúng ta là phải giữ lấy quyền-lợi của chúng ta; phải chú-ý tự-vệ đối với công-chúng, vì công-chúng không bao giờ chịu trả cao hơn giá ta định đâu.

Công-chúng không có một chút ý-thức nào về giá hàng; bà nào đi mua hàng cũng thích khoe rằng mình mua được giá rẻ mạt và người bán hàng phải lỗ-lã vì mình.

Lối quảng-cáo điên-cuồng chung quanh những cuộc bán rao-hàng làm cho giá hàng gặp sự lộn-xộn và mất liên-lạc. Công-chúng vì đó mà tập quen chạy theo giá rẻ. Người ta đã dạy cho công-chúng giá hàng là một yếu-tố quyết-định, và đó là một điều lầm-lạc rất lớn.

Theo kinh-nghiệm, tôi thấy rằng công-chúng không coi giá hàng quan-trọng lắm như ta tưởng đâu, công-chúng không có một chút tư-cách nào để cân nhắc giá-trị của một món hàng. Họ sẵn sàng trả mắt một món hàng mà giá vốn không bao nhiêu và ngược lại.

Điều quan-trọng, chính là nhu-cầu của công-chúng và công-chúng để-ý đến món hàng nhiều hay ít.

Có khi một món hàng cao-giá lại bán-được nhiều. Một người làm mức bên Mỹ rao lên rằng sô-cô-la của mình "mắc nhứt thế-giới" và y vẫn hốt của[1].

"GIÁ VỐN TỔNG-QUÁT, CỘNG THÊM TIỀN LỜI". Đó là cái định-nghĩa chánh-đáng duy-nhứt, cái cơ-sở duy-nhứt của giá bán.

Nếu anh thêm tiền lời vào một giá vốn không đầy-đủ, anh phạm một lỗi-lầm rất lớn.

Và nếu anh bán hàng theo giá vốn, không có lời, chắc-chắn rằng không sớm thì chầy anh sẽ làm con mồi cho viên Trưởng toà đến bắt.

Chú thích

  1. Không phải trong mọi ngành thương mại đều có thể áp dụng chánh sách nầy. Còn tuỳ món hàng thuộc xa xỉ phẩm hay nhu cầu. Một hiệu may, một hiệu nước hoa có thể quảng cáo "giá mắc" để làm tăng giá trị món hàng mình bán, song người bán gạo, than lại khác. (Lời chú của dịch giả)

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tên sách: 16 bí quyết để hái ra tiền
  • Tác giả: Herbert N. Casson
  • Người dịch: Phạm Cao Tùng
  • Nhà xuất bản Đại Nam
  • Nguồn: TVE-4U
"Like" us to know more!