Ghét nhau cởi áo cho nhau

Ghét nhau cởi áo cho nhau

Hẳn các bạn còn nhớ trong câu ca quan họ Bắc Ninh, đôi nam nữ thanh niên đã làm một việc táo bạo "yêu nhau cởi áo cho nhau". Nhưng khi về nhà mẹ hỏi chỉ cần nói dối một câu "qua cầu gió bay" là ổn. Trong khi đó, tế bào và vi-rút chỉ có "ghét nhau cởi áo cho nhau", thế mà tế bào đã bị kẻ mất áo thịt ngay tại trận.

Vậy nếu giữa hai vi-rút không yêu và cũng chẳng ghét nhau mà ta lại buộc chúng "đổi áo cho nhau" thì điều gì sẽ xảy ra? Đó là câu hỏi hóc búa mà nhà bác học Mỹ Fren-ken Côn-rát đã tự đề ra cho mình nhiệm vụ phải giải đáp.

Các bạn thử hình dung nhà bác học đã phải đương đầu với một khó khăn lớn lao biết nhường nào. Vi-rút thì bé tí tẹo như thế mà chiếc áo dệt bằng phân tử prô-tê-in của chúng chỉ bằng một phần vạn của loại vải mỏng nhất. Chỉ riêng việc cởi được nó ra mà không rách đã là một kỳ công tuyệt vời rồi. Ấy vậy mà Fren-ken Côn-rát không chỉ cởi được áo của từng vi-rút ra mà sau khi chúng đổi áo cho nhau, ông còn giúp chúng mặc áo lại đàng hoàng tử tế. Có lẽ ngay cả những chuyên gia bậc nhất về vi phẫu thuật cũng khó mà thực hiện nổi ca mổ lắp ghép cơ thể tinh vi, phức tạp đến như vậy.

Để giúp các bạn theo dõi câu chuyện lạ lùng này, chúng tôi tạm gọi hai vi-rút tham gia cuộc đổi áo này là cô Cao và cô Lùn. Cô Cao mặc áo dài, cô Lùn mặc áo ngắn. Sau khi đổi áo thì tình hình lại thay đổi, cô Cao mặc áo ngắn, cô Lùn mặc áo dài. Bây giờ cho hai cô bắt đầu tấn công vào hai tế bào ưa thích của mình. Tại tế bào thứ nhất, cô Cao bị tế bào lột ngay chiếc áo ngắn đi mượn. Sau đó tế bào sản xuất cho cô một loại phân tử a-xít nu-clê-íc và số lượng tương ứng áo dài đúng theo "mốt" trước khi đổi. Sau khi mặc áo, lũ con của cô Cao lại giống hệt mẹ lúc đầu. Ở tế bào thứ hai, cô Lùn cũng sinh ra một loạt con với chiếc áo ngắn giống hệt mẹ lúc đầu mặc áo này đã đổi cho cô Cao đem vào trong tế bào thứ nhất rồi.

Như vậy nhân tố quyết định đặc tính di truyền ở con cháu chính là a-xít nu-clê-íc ở bên trong vi-rút chứ không phải ở cái áo prô-tê-in. Và dù vi-rút mẹ có đổi "mốt" áo thì đến con, chúng vẫn giữ lại kiểu áo truyền thống của gia đình.

Nhưng Fren-ken Côn-rát không chịu dừng lại ở đây. Ông tiếp tục lao vào những thực nghiệm đầy khó khăn với hy vọng khám phá ra những bí ẩn trong việc ra đời của sinh vật có cấu tạo thật đơn giản là vi-rút.

Ông quyết định chọn vi-rút đốm thuốc lá làm vật hy sinh. Việc đầu tiên là phải làm thế nào tách riêng phần vỏ và ruột vi-rút ra. Bằng phương pháp thâm tích dịch vi-rút trong dung dịch đặc biệt, Fren-ken Côn-rát đã lột hẳn được chiếc áo mỏng prô-tê-in của vi-rút. Sau đó ông dùng các hóa chất đặc biệt tách riêng được cả a-xít nu-clê-íc của vi-rút.

Cuối cùng, nhà khoa học đã tiến hành cuộc lắp ráp kỳ diệu ngay trong ống nghiệm. Ông cho vào đó một lượng prô-tê-in và a-xít nu-clê-íc vi-rút đã tinh chế được theo tỉ lệ tương ứng. Sau khi điều chỉnh pH của môi trường thật thích hợp, ông cho ống nghiệm vào nơi có nhiệt độ thấp đến 30C. Nhà bác học hồi hộp theo dõi công việc lắp rắp vi-rút đến từng giờ từng phút. Trong ống nghiệm thủy tinh mỏng manh đang diễn ra quá trình hình thành một sinh vật chậm chạp và lặng lẽ.

Đến giờ thứ 24, công việc lắp ráp vi-rút đã kết thúc. Fren-ken Côn-rát vừa ngạc nhiên vừa sung sướng khi thấy trong ống nghiệm không phải là vi-rút đốm thuốc lá quen thuộc mà là một vi-rút hoàn toàn mới lạ mặc dù nguyên liệu để xây dựng nên cơ thể chúng là vi-rút đốm. Lần đầu tiên trong lịch sử, con người đã tạo được một sinh vật hoàn toàn mới lạ bằng cách lắp ráp. Và cứ theo cách như vậy chỉ cần thay nguyên liệu prô-tê-in và a-xít nu-clê-íc ban đầu hoặc thay đổi điều kiện lắp ráp ta sẽ tạo được những cá thể mới theo ý muốn.

Thành công kỳ diệu của Fren-ken Côn-rát đã góp phần phá tan bức màn che phủ những bí mật của thiên nhiên trong việc chế tạo các sinh vật đơn giản như vi-rút. Đồng thời nó cũng đánh dấu một bước tiến mới trên con đường đầy chông gai của loài người hướng tới nhằm thực hiện ước mơ ngàn đời của mình: tự tạo ra các sinh vật từ đơn giản đến phức tạp theo ý muốn để phục vụ cho lợi ích của con người.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Những điều kỳ lạ trong thế giới vi sinh vật
  • Tác giả: Vũ Kim Dũng
  • Nhà xuất bản Thanh Niên, 1984
  • Đánh máy (TVE): kimdungjay, ChungCH, Thuy_trang89, dinhrj, thaoican, lananha1, hainguyenspk và 4DHN
"Like" us to know more!