Gánh xiếc độc đáo

Gánh xiếc độc đáo

Chắc các bạn đã từng xem trò ảo thuật hấp dẫn "khăn vuông đẻ ra trứng gà". Người biểu diễn giơ cao chiếc khăn không trước mặt khán giả sau đó đặt nó xung mặt bàn và gói lại. Ông ta lẩm bẩm niệm vài câu thần chú: "Úm ba la... Úm ba la... ". Rồi chiếc khăn được mở ra. Ba quả trứng gà đã nằm gọn ở giữa. Nhưng dù sao đó cũng chỉ là trò ảo thuật, nghĩa là nghệ thuật đánh lừa con mắt của khán giả. Còn nhà dạy động vật nguyên sinh ở trong rạp xiếc đặc biệt của chúng ta thì lại làm mọi trò thật mà như ảo thuật vậy.

Nhà điều khiển giơ một cọng rơm khô xác lên. Khán giả nhìn rõ không có gì lạ. Ông lấy một mẩu rơm con thả vào bình nước cất đặt dưới ống kính hiển vi. Trên màn ảnh hiện lên cả một binh đoàn những vật nom hệt như chiếc đế giày. Chúng khẽ cựa mình rồi lao đi vun vút khiến mọi người có cảm giác đó là những đội quân ma vậy.

Hãy theo dõi một tên trong bọn chúng xem sao. Đó là một cơ thể đơn bào mang tên là trùng cỏ hay trùng đế giày. Nó thua a-míp về tài biến hình nhưng để bù lại xung quanh cơ thể nó có tới 2.500 chiếc lông ngắn làm bơi chèo. Khi những mái chèo này nhịp nhàng khua trong nước thì con thuyền trùng cỏ lao đi như tên bắn. Chính tốc độ cao đã giúp nó rất nhiều trong việc săn mồi. Kìa! Một chú vi khuẩn đang thơ thẩno chơi trong nước. Trùng cỏ quay mũi "thuyền" vun vút lao tới. Vi khuẩn thấy động vội khua những sợi tiên mao, cắm đầu chạy trốn. Những mái chèo của trùng cỏ chuyển động nhanh và mạnh hơn. Rút cục, vi khuẩn đã rơi vào cái miệng nhỏ nhắn xinh xắn của kẻ thù. Xong xuôi, trùng roi lại vút đi, tiếp tục săn các mồi khác. Thức ăn kiếm được, nó nhét hết vào trong dạ dày nguyên thủy gọi là không bào tiêu hóa. Ở đây, các chất dinh dưỡng trong cơ thể vi khuẩn sẽ được phân giải để nuôi trùng cỏ. Còn chất thải sẽ được đưa ra ngoài qua lỗ hậu môn. Rõ ràng là kiểu ăn của trùng roi tuy còn đơn giản. Nhưng dù sao nó cũng đã "văn minh" hơn a-míp vì đã có cơ quan tiêu quá chuyên hóa hẳn hoi.

Nhưng tất cả những người chứng kiến cảnh bắt mồi của trùng cỏ đều không tài nào hiểu nổi tại sao loại động vật chưa được trang bị mắt này lại có thể lao thẳng vào các mục tiêu săn bắt một cách quả quyết và chính xác như vậy. Phải chăng người điều khiển có một thủ thuật đặc biệt nào chăng? Về điều này thì người điều khiển hoàn toàn trông cậy vào tài năng của trùng cỏ. Xin mạn phép tiết lộ bí quyết của diễn viên đại tài này. Để bù lại nhược điểm bị mù mắt, anh ta lại được thiên nhiên trang bị loại "mũi" đặc biệt, đánh hơi thấy khí các-bon-ních rất giỏi. Nơi nào có mặt vi khuẩn chắc chắn sẽ có một lượng khí độc này thải ra xung quanh trong quá trình hô hấp. Thế là trùng cỏ cứ lần theo dấu vết này mà xông đến bắt sống vi khuẩn, giống như chó theo hơi người vậy.

Bây giờ mới đến tiết mục hồi hộp nhất. Người điều khiển thả vào bình một con a-míp, kẻ thù đáng sợ nhất của trùng cỏ. A-míp vừa dò dẫm bước đi trên những đôi chân giả mềm mại vừa thở nhè nhẹ. Lập tức, mũi trùng cỏ đã đánh hơi được khí các-bon-ních bao quanh kẻ thù. Nó khua nhanh mái chèo lao tới chỗ con mồi. Những đôi chân giả của a-míp đang quờ quạng tìm mồi. Trùng cỏ vẫn tiến. Nó đang dấn thân vào chỗ chết. Chỉ vài sải bơi nữa thôi, nó sẽ lọt vào gọng kìm khủng khiếp giữa hai chân a-míp. Nhưng kìa lạ chưa! Trùng cỏ đột ngột quay phắt đầu lại và cứ thế là ù té chạy thoát thân.

Ai đã cứu trùng cỏ thoát khỏi lưỡi hái của tử thần? Chính cái "mũi" nhạy bén của nó đã nhanh chóng phát hiện ra lượng khí các-bon-ních khi đến gần a-míp to lớn nhiều hơn hẳn lúc tiến sát vi khuẩn bé nhỏ. Nó hiểu kẻ đối diện không phải là miếng mồi dành cho mình. Trong ba mươi sáu chước, không gì thích hợp với nó lúc này hơn là chước... chuồn!

Trùng cỏ khôn ngoan đến mức trốn thoát được cả bàn tay hung bạo của kẻ địch "thịt" mình. Liệu nó có đủ tài chống lại cái chết vì tuổi già mà hầu hết các sinh vật trên thế gian này chẳng thể cưỡng lại nổi không

Chúng ta hãy theo dõi một trùng cỏ tỏ ra buồn bã và chậm chạp nhất trong đám xem sao. Lão đã già lắm rồi. Đám lông mượt mà dày đặc quanh cơ thể trước kia nay đã rụng gần hết. Ngày tận số của lão chắc cũng chẳng còn xa. Lão già hình như cũng hiểu là chiến đấu đơn độc thì chẳng thể nào thắng được tuổi già. Thế là lão cố dùng tàn hơi, khua đám mái chèo ít ỏi còn lại, cố lê bước đi tìm bạn đồng minh. May mắn thay! Dọc đường lão gặp được một mụ trùng cỏ cũng đang bị tuổi già đe dọa. Đôi bên vục đầu vào nhau ra vẻ thân ái lắm. Cuộc gặp gỡ khiến đôi bạn già cảm động quá chăng? Không! Họ đang làm một công việc thật vĩ đại và dũng cảm phi thường: chiến đấu chống tuổi già.

Mở đầu trận đấu, ta thấy chỗ da tiếp xúc giữa đôi bạn già tự nhiên tan biến. Bức tường ngăn cách giữa hai cơ thể già nua đã bị phá vỡ. Bào tương từ bên "ông lão" trùng roi tự do trào sang bên "bà bạn già" và ngược lại. Cuộc trao đổi chất đầy bí ẩn giữa đôi bên diễn ra lặng lẽ và chậm rãi. Cuối cùng, đôi bạn rời nhau ra, chỗ màng tan cũng liền lại nhanh chóng. Và trước mắt khán giả đã hiện ra một cảnh tượng kỳ diệu chỉ thấy ở trong chuyện cổ tích: hai ông bà già yếu ớt, gầy gò đã biến thành chàng trai và cô gái trẻ khỏe, đầy sức sống. Quanh mình họ lại mọc lên những đám lông dày đặc, mượt mà. Đôi bạn trẻ vui vẻ chia tay nhau rồi lao đi vun vút. Ước mơ "cải lão hoàn đồng" của loài người từ bao đời nay đã được trùng cỏ thực hiện một cách tuyệt diệu như thế đấy!

Rất có thể sau này chúng ta không áp dụng rập khuôn kinh nghiệm của trùng cỏ là đổi mới từng tế bào, mà thay thế hẳn những tế bào già yếu bằng những tế bào trẻ, khỏe trong tất cả các bộ phận của cơ thể con người.

Thắng lợi vẻ vang của trùng cỏ không chỉ mở ra trước mắt loài người con đường đi tới chiến thắng tuổi già khốc liệt mà điều quan trọng hơn, nó chính là điểm tựa vững chắc cho lòng tin tuyệt đối ở khả năng và trí tuệ của con người trong tương lai không xa, nếu chưa thực hiện được niềm mong ước thiêng liêng "trẻ mãi không già" thì cũng kéo dài được tuổi thọ gấp đôi, gấp ba hiện nay.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Những điều kỳ lạ trong thế giới vi sinh vật
  • Tác giả: Vũ Kim Dũng
  • Nhà xuất bản Thanh Niên, 1984
  • Đánh máy (TVE): kimdungjay, ChungCH, Thuy_trang89, dinhrj, thaoican, lananha1, hainguyenspk và 4DHN
"Like" us to know more!