Dạy lập trình cho trẻ nhỏ

Bạn tôi quan ngại về trẻ em Trung Quốc đang học lập trình nhưng đứa con trai bốn tuổi của anh ấy không quan tâm tới viết mã. Tuần trước, anh ấy hỏi tôi: “Con trai tôi đi nhà trẻ và mọi thứ nó làm chỉ là chơi. Tôi lo nghĩ rằng khi nó lớn lên, nó có thể không có khả năng cạnh tranh với những người khác trong khoa học hay công nghệ. Tôi không biết phải làm gì cho nên tôi hỏi thầy, là một giáo sư trong Khoa học máy tính, để xin lời khuyên.”

Tôi bảo anh ấy: “Chơi là điều trẻ em cần và đó là cách chúng học. Nếu anh muốn con trai mình học lập trình, hội tụ nên dồn vào hoạt động vui đùa thay vì viết mã. Nếu anh ép buộc con anh học, điều đó có thể có tác động tiêu cực và cháu có thể lớn lên với nỗi sợ học. Tôi KHÔNG khuyên dạy con anh viết mã vào lứa tuổi sớm đó vì chúng không có thời gian dành cho việc là trẻ con nữa. Bằng việc ép buộc làm bài tập viết mã, Lập trình trở thành nghĩa vụ thay vì hoạt động học tích cực. Ép buộc con anh tới trường dạy về viết mã sẽ ảnh hưởng tới mối quan hệ gia đình nơi tương tác giữa bố mẹ và con cái sẽ là chủ yếu về liệu đứa con có hoàn thành bài tập viết mã ở nhà hay không. Sẽ có tranh cãi, la hét, trách mắng và điều đó là rất tệ cho con cái ở lứa tuổi nhỏ đó. Cuối cùng, một số trẻ sẽ lớn lên và bắt đầu ghét trường học, hay sợ việc học và bài tập về nhà.”

Vợ anh ấy quan ngại: “Điều gì sẽ xảy ra nếu những đứa trẻ khác giỏi hơn ở trường?” Tôi giải thích: “Đừng lo nghĩ, điều con trai anh chị cần bây giờ là dành thời gian cùng anh chị nơi cháu có thể học được nhiều thứ từ anh chị. Bằng việc cho cháu tới trường học sẽ cướp đi của cháu cơ hội đó. Tất nhiên, mọi bố mẹ đều muốn điều tốt nhất cho con cái mình nhưng anh chị có hỏi cháu về điều cháu thích làm không? Anh chị có nói chuyện với cháu và tìm ra cháu thích thú về cái gì không? Anh chị có biết cháu có loại tài năng nào? Điều gì xảy ra nếu cháu có tài năng trong âm nhạc chứ không phải lập trình? Cháu có thể là một Mozart hay Beethoven nhưng cái gì xảy ra nếu anh chị không nhận ra điều đó và chỉ muốn cháu là người phát triển phần mềm? Cháu mới bốn tuổi, cháu có nhiều thời gian để học bất kì cái gì cháu muốn. Điều cháu cần bây giờ là dành thời gian cùng bố mẹ nơi cháu có thể học tự tin, và có trách nhiệm với bản thân mình v.v. Là bố mẹ, anh chị có thể đọc sách cùng cháu, kể chuyện cho cháu và tìm ra nhiều thứ về cháu thay vì chạy theo xu hướng rằng mọi trẻ em phải học viết mã để làm tốt trong tương lai.”

Bạn tôi không được thuyết phục: “Nhưng viết mã là kĩ năng quan trọng của tương lai.” Tôi cười: “Tất nhiên, nó là vậy và như các giáo sư trong Khoa học máy tính, tôi tin mọi sinh viên đều phải biết cách viết mã nhưng KHÔNG phải vào độ tuổi sớm này. Tôi biết một số trường Trung Quốc đang dạy Java và Python cho trẻ nhỏ. Tôi cũng đọc từ tờ China Daily News rằng nhiều trẻ em từ sáu tới mười tuổi đang được bố mẹ chúng gửi tới các lớp mùa hè “Trí tuệ nhân tạo” để học về học máy nữa. Có sự đổ xô tới để đảm bảo thế hệ tiếp sẽ thành công nhưng đó là điều sai, có lẽ bởi việc quảng cáo của các trường dạy kèm để kiếm tiền.”

Vợ anh ấy muốn biết: “Nhưng chúng tôi có thể làm được gì? Tôi vẫn nghĩ cháu cần học viết mã trước khi vào tiểu học.” Tôi biết rằng tôi không thể thuyết phục được các bố mẹ quá lo lắng cho nên tôi chuyển sang chiến thuật khác: “Nếu anh chị vẫn nghĩ cháu cần học lập trình, có nhiều ngôn ngữ đặc biệt được thiết kế cho trẻ em như Scratch, Alice, Blocky nơi con trai anh chị có thể học chúng như hoạt động vui chơi nhưng cháu sẽ không tự mình học. Là bố mẹ, anh chị phải làm điều đó cùng cháu. Mọi việc học ngôn ngữ lập trình đều là học theo tổ và để dạy con trai anh chị một ngôn ngữ, bố mẹ phải học nó trước rồi dạy cho con mình. Chỉ mất vài giờ để làm quen với Scratch vì nó là ngôn ngữ lập trình tốt để học như một hoạt động gia đình. Điều mọi đứa trẻ cần là cảm thấy an ninh cùng bố mẹ chúng cho nên anh chị cần nói chuyện với con trai và lắng nghe mối quan tâm của cháu. Tất nhiên, con anh chị cần hướng dẫn và cháu sẽ đi theo bất kì cái gì anh chị bảo khi cháu hiểu tại sao anh chị muốn cháu làm cái gì đó. Giải thích rõ ràng, đơn giản là hiệu quả nhất trong việc học các chỉ lệnh máy tính. Và nhớ, một trong các lí do con trai anh chị sẽ thích học Scratch vì cháu biết rằng cháu có thể dành thời gian với ai đó cháu yêu mến.”

English version

Full article: Teaching programming to young children part 2

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Lời khuyên cho các bậc phụ huynh
  • Biên tập: Kipkis.com
  • Nguồn: Blog của giáo sư John Vu, Carnegie Mellon University
Don't forget to follow us on Facebook!