Cuộc chiến điện thoại di động

Vài năm trước, công ti thiết bị di động lớn nhất đã là Nokia, Ericsson, Sony, Samsung, RIM, và Motorola. Ngày nay công ti lớn nhất là Apple và Google. Không ai có thể đã tiên đoán được sự vươn lên của hai công ti phần mềm này trong khu vực di động. Đây là cách chiến lược công nghệ được áp dụng để cạnh tranh và thắng trong thị trường cạnh tranh cao toàn cầu này.

Mặc dầu khái niệm mạng tế bào đã được phát minh ở Mĩ trong những năm 1940 nhưng mãi tới năm 1973 khi Motorola đưa ra điện thoại di động thì thị trường mới bắt đầu nổi lên. Vào lúc đó điện thoại di động còn rất đắt và có miền giới hạn. Motorola đã không nghĩ rằng ở trong đó sẽ là kinh doanh tốt. Tuy nhiên, Nokia và Ericsson đã chiếm lấy cơ hội làm việc trên công nghệ này và thế hệ đầu tiên (1G) của công nghệ di động đã được tạo ra. Điều này bắt đầu cuộc đua xây dựng điện thoại di động tốt hơn giữa vài công ti mặc dầu không ai chắc rằng sẽ có nhu cầu cho nó. Đến những năm 1990 một công nghệ tốt hơn hay thế hệ hai (2G) đã được Motorola tạo ra và thị trường di động bùng nổ. Lúc ban đầu, Motorola chi phối thị trường di động nhưng khi nhiều người bắt đầu dùng điện thoại di động, Nokia, và Ericsson vào thị trường này với chiến lược kinh doanh giá thấp hơn để cạnh tranh một phần của thị trường di động. Chiến lược có giá thấp hơn đã cho phép Nokia thâu tóm phần lớn hơn của thị trường này từ tay Motorola trong những năm 1990.

Cả Motorola và Nokia đã được coi là những nhà làm điện thoại hàng đầu trong công nghiệp di động nhưng khi họ tận hưởng thành công của mình, những cạnh tranh mới từ châu Á như Sony, Samsung, và HTC cũng đã vào thị trường này. Về truyền thống, vòng đời của điện thoại từ lúc quan niệm tới sản xuất là xấp xỉ 18 tới 24 tháng. Nhưng các công ti châu Á có khả năng giảm chu kì sản xuất xuống ít hơn một năm. Họ cũng phát triển vài mô đen cho nên các mô đen mới hơn đã vào thị trường cứ sau vài tháng. Chiến lược kinh doanh có nhiều mô đen với giá thấp hơn cho mọi kiểu người dùng đã thắng. Samsung, Sony và HTC đã có khả năng thâu tóm thị phần lớn hơn của thị trường điện thoại từ Nokia và Motorola. Tuy nhiên việc giảm trong sáng tạo điện thoại đã làm giảm việc khác biệt tính năng giữa các điện thoại. Chỉ trong vài năm, gần như mọi điện thoại di động đều có cùng tính năng và chức năng.

Cuộc chiến trên thị trường điện thoại di động đã được thấy phần lớn trên công nghệ phần cứng với công nghệ thế hệ thứ ba (3G) nơi các công ti châu Á như Sony, Samsung, và HTC thống trị. Không ai dự đoán được rằng Apple, một công ti máy tính sẽ vào thị trường này với iPhone được thiết kế tốt. Apple đã đổi luật cạnh tranh bằng việc có chiến lược công nghệ nơi hệ điều hành phần mềm IOS được đưa vào. Bằng việc kiểm soát cả phần mềm và phần cứng và cho phép mọi người viết app di động để tăng chức năng của nó, Apple bắt đầu một chiều hướng mới và qui tắc mới mà phần lớn các công ti điện thoại di động đã không được chuẩn bị với việc đưa vào điện thoại thông minh.

Viễn kiến của Steve Jobs là phát triển thiết bị làm việc cả như điện thoại và máy tính, điều cho phép người dùng có các chức năng phụ thêm bao gồm duyệt tìm web, máy ảnh, âm nhạc, trò chơi và nhiều chức năng mới mà điện thoại di động điển hình không thể làm được. iPhone đã hoàn toàn thay đổi thị trường di động và trở thành điện thoại di động thành công nhất trong lịch sử. Chỉ trong một thời gian ngắn iPhone đã thâu tóm đa số thị trường điện thoại với trên 45% số điện thoại bán trong năm 2008. Thành công của iPhone nhắc một công ti phần mềm khác đi vào thị trường này: Google với điện thoại Androids. Việc tung ra iPhone của Apple và Android của Google đã tạo ra tác động kép chưa từng có trên ngành công nghiệp điện thoại di động.

iPhone của Apple được coi là “chuẩn vàng” với “giá trị hứng khởi” trong người dùng. Chiến lược công nghệ của Apple là cung cấp các ứng dụng và nội dung cho người dùng của nó qua cửa hàng App của Apple và dịch vụ iCloud nơi Apple kiểm soát mọi thứ. Tương phản lại, chiến lược công nghệ của Google không phải là kiểm soát phần cứng mà cho phép những nhà làm điện thoại khác dùng nền Android của nó để đảm bảo tính sẵn có của điện thoại thông minh với giá chấp nhận được cho tất cả. Nền hệ thống mở của Google làm cho nó thành phổ biến hơn với người dùng điện thoại và người phát triển app. Một nhà phân tích Phố Wall tóm tắt hai chiến lược này như sau: “Nếu coi điện thoại di động là xe hơi thì Apple được coi như Mercedes, Lexus hay BMW của điện thoại di động nơi Google là Toyota, Honda hay Ford. Một đằng xa hoa và được tích hợp đầy đủ với thiết kế tốt và kiểm soát toàn bộ và đằng kia là giá thấp hơn, phổ biến hơn và mở cho tất cả.”

Khi điện thoại thông minh trở nên ngày càng phổ biến hơn với người dùng, chiến lược công nghệ về kiểm soát nền làm mạnh cho điện thoại đang trở nên ngày càng gay cấn hơn. Ba mươi năm trước, Microsoft đã áp dụng chiến lược này với hệ điều hành MSDOS và Window để kiểm soát máy tính cá nhân. Trong thế giới cạnh tranh cao này, chiến lược công nghệ lên ngôi tối cao so với chiến lược kinh doanh giá thấp điển hình. Bất kì ai kiểm soát công nghệ sẽ kiểm soát thị trường và thắng. Đó là lí do tại sao tháng trước, Google đã đem Motorola vào có dự định tạo ra hệ thống công nghệ tích hợp đầy đủ để cạnh tranh với Apple.

Ngày nay cả Apple và Google đều kiểm soát thị trường điện thoại di động nhưng một công ti phần mềm khác công bố rằng nó cũng vào thị trường điện thoại: Microsoft với nền mới Window 8. Là người tới sau, chiến lược của Microsoft là tạo ra liên minh với những người chế tạo điện thoại và cho phép họ dùng nền Window 8 mới để cạnh tranh với Androids của Google. Nokia người đã thấy thị phần của mình sụt giảm lập tức chuyển nhanh sang cộng tác với Microsoft. Chẳng mấy chốc những người làm điện thoại khác có lẽ sẽ chiếm lấy bên nào đó trong cuộc chiến di động này.

Cạnh tranh trở thành cuộc chiến bằng phát minh nơi Apple kiện Samsung và HTC hàng tỉ đô la và cấm Samsung bán điện thoại thông minh ở một số nước. Trong quá khứ tranh cãi về bằng phát minh đã được giải quyết yên tĩnh nhưng nó sẽ khác ở lần này vì thị trường là khổng lồ. Người ta ước lượng rằng với trên 3 tỉ người dùng và vẫn còn tăng lên, thị trường điện thoại di động đáng giá nghìn tỉ đô la. Với các vụ kiện đang tiếp diễn và việc kiện bằng phát minh thành công gần đây của Apple, rõ ràng rằng cuộc chiến bằng phát minh sẽ không rút đi sớm bất kì lúc nào.

Để sống còn, các nhà làm điện thoại như Sony, Ericsson, Samsung, HTC v.v. phải làm việc với công ti công nghệ như Microsoft hay Google để đánh lại Apple. Hiện thời Apple đã duy trì quyền lãnh đạo với những khách hàng trung thành nhưng liệu Apple sẽ có khả năng duy trì tính cạnh tranh với việc đưa ra những phát kiến mới mọi năm không? Có tin đồn là Apple sẽ chuyển thành nhà cung cấp dịch vụ mạng và tạo ra việc tích hợp chiều đứng chặt hơn và cung cấp mọi thứ từ thiết bị cầm tay, truy nhập mạng, TV, âm nhạc, radio, và nội dung trò chơi lưu giữ cho người dùng của nó theo di chúc cuối cùng của Steve Jobs.

Với sức mạnh của ngành công nghiệp di động đã dịch chuyển ra khỏi các nhà làm điện thoại để sang thành nhà cung cấp công nghệ, thị trường di động sẽ thay đổi và khuyến khích nhiều phát kiến, nhiều app di động hơn trong tương lai gần. Ai sẽ là người lãnh đạo thì vẫn còn chưa biết nhưng do bản chất động của ngành công nghiệp này, bất kì công ti nào với công nghệ tốt hơn sẽ thay đổi thị trường di động. Với mọi thay đổi và thách thức, người dùng điện thoại di động có thể mong đợi nhiều tính năng hơn, nhiều chức năng hơn, điện thoại tốt hơn sẽ tới trong tương lai gần. Người phát triển app di động có thể mong đợi nhu cầu cao hơn về kĩ năng của họ vì họ sẽ được cần để phát triển giải pháp phát kiến hơn trong vài năm tới đây.

English version

Full article: The mobile phone war

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Xu hướng công nghệ
  • Biên tập: Kipkis.com
  • Nguồn: Blog của giáo sư John Vu, Carnegie Mellon University
"Like" us to know more!