Con ma cử nghiệp giết chết sự học

Con ma cử nghiệp giết chết sự học

(Nguyễn Trọng Thuật, Điều đình cái án quốc học, năm 1931)

Bệnh căn của cõi học ta xưa, một là vì xã hội cẩu thả mà toàn mô phỏng, một nữa là vì kẻ học giả ham cái cận lợi[1] khoa cử.

Trước khi vì học thuật nước nhà mà hy vọng ta phải hết sức từ bỏ căn bệnh cẩu thả đi, trừ bỏ cái tính tự tiện tự khí đi[2]. Không thì về xã hội lại cứ lười biếng a dua không suy xét lựa chọn không có cái tinh thần tự giác tự tín, về kẻ học giả lại cứ tham cái cận lợi nhai văn nuốt chữ, lấy học đường của nước văn minh làm con đường tắt hiển vinh. Bộ “lều chiếu chõng lọ" đã phá đập ở trường thi rồi, con ma nghiện cử nghiệp lại bò vào nơi “mễ đỏ bảng đen" ám ảnh. Thì học đến bao giờ cũng chung vô sở đắc[3], mà dù có sở đắc được tí gì cũng chẳng để ý đến.

Chú thích

  1. Cái lợi trước mắt
  2. Tự minh coi rẻ, coi thường mình
  3. Cuối cùng không thu được cái gì

Nguồn

  • Người xưa cảnh tỉnh: "Thói hư tật xấu của người Việt" - Blog Vương Trí Nhàn
  • Chuyên mục "Người xưa cảnh tỉnh" trên báo Thể thao văn hóa, 2005-2007
"Like" us to know more!