Chiến tranh thế giới thứ nhất

Chiến tranh thế giới thứ nhất

Cuộc chiến tranh chưa từng có trong lịch sử nhân loại

Cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra vào thời gian từ năm; 1914 - 1918, là cuộc chiến mang tính quốc tế của hai tập đoàn chủ nghĩa đế quốc đối lập là tập đoàn liên minh Đức-Áo và tập đoàn liên minh Anh-Pháp-Nga.

Vì tranh giành bá quyền và hòng phân chia lại thế giới mà hai tập đoàn đế quốc đối lập đã dấy lên cuộc chiến tranh. Ngọn lửa chiến tranh từ châu Âu lan rộng sang châu Á, châu Phi và cả vùng biển Đại Tây Dương, Địa Trung Hải cũng như Thái Bình Dương, đây là một cuộc đại chiến có ý nghĩa thực sự.

Nguyên nhân của cuộc đại chiến là vào tháng 6-1914, một thân vương Áo bị sát hại tại Sarajevo. Tháng 7, Áo tuyên chiến với Serbia; tháng 8, Đức, Anh, Pháp và Nga cùng tham chiến. Đại chiến nổ ra toàn diện trên 3 chiến tuyến Tây, Đông và Nam.

Tại chiến tuyến phía Tây châu Âu, chủ yếu là cuộc chiến đấu giữa Đức và liên quân Anh, Pháp, Bỉ. Tháng 8-1914, Đức phát động tấn công ở tuyến phía Tây, đầu tiên chiếm được Bỉ, Luxembourg, sau đó chia thành 5 ngả tấn công vào Pháp. Tháng 9, trong chiến dịch sông Marne, liên quân Anh-Pháp đã đẩy lùi được quân Đức, hai bên rơi vào cuộc chiến trận địa giằng co. Năm 1916, quân Đức chuyển trọng điểm chiến đấu về tuyến phía Tây, tập trung binh lực ưu thế tổ chức tấn công liên tiếp vào căn cứ Verdun, quân Pháp kháng cự ngoan cường, buộc quân Đức phải rút lui. Để phối hợp phòng ngự Verdun, liên quân Anh-Pháp đã phát động chiến dịch sông Somme, hai bên đều bị tổn thất nặng nề mà vẫn không có tiến triển gì. Chiến sự miền Tây vẫn tiếp tục rơi vào thế nan giải. Đến năm 1917, quân Đức tiếp tục tổ chức 5 đợt tấn công quy mô lớn, những cuộc tấn công này đã khiến Đức tự làm tiêu hao lực lượng của chính mình. Tháng 8, tại chiến dịch Amiens, liên quân Anh-Pháp đã giành được thắng lợi mang tính quyết định, chuyển sang giai đoạn phản công. Quân Đức bị thất bại thảm hại trên chiến trường miền Tây.

Tại chiến trường Đông Âu, chủ yếu là cuộc chiến nổ ra giữa quân Nga và đồng minh Đức-Áo. Tháng 8-1914, quân Nga phát động tấn công trước, trong chiến dịch Đông Phổ, Nga đã bị quân Đức đánh bại. Năm 1915, tập đoàn quân chủ lực của Đức chiến đấu ở tuyến miền Đông, quân Nga liên tiếp gặp thất bại phải rút lui. Năm 1916, quân Đức dồn trọng điểm sang chiến tuyến phía Tây, tuyến miền Đông bỏ ngỏ, quân Nga thừa cơ hội này đã tổ chức tấn công, giành được thắng lợi. Năm 1917, trước thế lực mới của đồng minh Đức-Áo, quân Nga đã chịu thất bại. Tháng 11, nước Nga nổ ra cuộc Cách mạng tháng 10, Nga ký hòa ước với Đức, rút chân khỏi cuộc chiến.

Tại chiến trường miền Nam châu Âu, chủ yếu là cuộc chiến giữa Áo và Serbia. Từ tháng 8 đến tháng 12-1914, quân Áo ba lần tấn công vào Serbia, nhưng bị đánh bật ra khỏi biên giới lãnh thổ. Năm 1915, Bulgaria ủng hộ quân Áo, đánh chiếm Serbia; Ý tuyên chiến với Áo, mở ra chiến trường Ý-Áo, quân Ý liên tiếp giành thắng lợi. Năm 1917, quân Áo cầu xin quân Đức chi viện, đồng minh Đức-Áo đã tổ chức chiến dịch Caporetto, đánh bại quân Ý. Quân Ý sau này được sự chi viện của quân Anh đã phát động chiến dịch VetorioVenito, đánh bại quân Áo, buộc đế quốc Áo-Hung phải đầu hàng.

Hành động quân sự trên biển của Chiến tranh thế giới thứ nhất chủ yếu là cuộc chiến tranh giữa hải quân Đức và Anh tại vùng biển Bắc và Nam Đại Tây Dương. Cuộc chiến trên biển nổi tiếng là trận Gedland nổ ra vào năm 1916 và “Cuộc chiến tàu ngầm không giới hạn” vào năm 1917.

Toàn bộ cuộc Đại chiến lần thứ nhất xảy ra trong khoảng thời gian 4 năm 3 tháng. Cuộc chiến này đã hủy diệt nghiêm trọng đối với các nước tham chiến, lần lượt có 33 nước tham gia vào chiến tranh, với khoảng 1,5 tỷ người, chiếm 2/3 tổng dân số trên toàn thế giới vào thời điểm đó, chi phí chiến tranh trực tiếp là 186,3 tỷ USD. Con số thương vong và tổn thất về vật chất vô cùng to lớn, hơn tất cả các cuộc chiến tranh trước đó rất nhiều.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tên sách: 100 cuộc chiến lẫy lừng trong lịch sử thế giới
  • Tác giả: Lý Giải Nhân
  • Nhà xuất bản Thời Đại
  • Nguồn: Tve-4u.org
"Like" us to know more!