Chức vụ của đau khổ cũng quan trọng như chức vụ của vui thích

II. Chức vụ của đau khổ cũng quan trọng như chức vụ của vui thích

Tự bản thể của nó thì đau khổ không phải là một cái hay, nhưng ảnh hưởng của nó nhiều khi lại rất tốt.

Trước hết nó giúp ta biết thưởng thức cái vui. Ý đó, Musset đã diễn ra một cách hùng hồn trong bài Nuit d'Octobre của ông:

“Nếu anh không tìm thấy vài tiếng khóc xưa ở trong hoa, cỏ, lá trong thơ của Petrarque, trong tiếng chim hót, trong nghệ thuật của Michel Agle, trong tự nhiên của Shakespeare thì anh có yêu những cái đó không?”

Nhờ có đau khổ mà ta biết tránh những tai nạn nó rình ta. Thấy đau đớn trong cơ thể là ta phải tìm cách trừ nó ngay, chừa ngay những tật xấu, xa ngay những tửu sắc, bỏ thói lười biếng, vỉ những cái đó là kẻ thù ghê gớm của sức khỏe.

Thấy buồn bực, nghi ngờ, lo lắng đó là những đau khổ của trí tuệ- là ta phải tìm tòi sự thực, phá cái ngu, bỏ tật lười của chúng ta đi.

Sau cùng những đau khổ về tâm hồn giúp ta xét đoán sự vật, biết khinh những cái đáng khinh, trọng những cái đáng trọng.

Đau khổ còn cho ta rõ tư cách của ta nữa. Nếu đời chỉ cho toàn vui thích thì ta cứ để mặc cho đời đưa đi, mà khí lực của ta dần dần phải nhụt. Có đau khổ ta mới biết phản động lại, làm những công việc lớn lao. Musset cũng lại hiểu rõ điều đó nữa.

“Người là đồ đệ, đau khổ là ông thầy, không đau khổ thì không tự biết mình được. Ta phải nhận lễ rửa tội của đau khổ và cái gì cũng phải trả bằng cái giá đau đớn ấy. Định lệ đó nghiêm khắc nhưng tối cao, cũng như trái đất và số mạng”.

Cũng vì lẽ đó mà đau khổ giúp sự tiến hoá một cách đắc lực nhất. Vì muốn tránh đau khổ cho nhân loại mà các nhà bác học nhiệt tâm nghiên cứu và tìm được biết bao điều mới lạ. Nhờ có đau khổ mà các nhà nghệ thuật mới có những tuyệt phẩm.

Sau cùng, có đau khổ, đức của ta mới tiến. Những người giàu có, sung sướng, mấy khi có lòng nhân vì không khổ nhiều thì không biết thương người. Và có đau khổ, hành vi của ta mới có giá trị. Nếu làm điều thiện mà không phải hy sinh nhiều hay ít thì ai chả làm được?

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Huấn luyện tình cảm
  • Tác giả: Pierre Félix Thomas
  • Lược dịch: Nguyễn Hiến Lê
  • Nhà xuất bản Thanh Niên, 2000
  • Thực hiện ebook: langnghe
  • Nguồn: thuvien-ebook.com
"Like" us to know more!