Chủ nghĩa khắc kỷ với lòng thương người. Phải ghét những kẻ từ tâm ngoài miệng

II. Chủ nghĩa khắc kỷ với lòng thương người. Phải ghét những kẻ từ tâm ngoài miệng

Theo chủ nghĩa khắc kỷ (Stoicisme) thì ta chỉ nên giúp đỡ người khổ mà đừng động lòng trước tình cảnh của họ. Epictète bằng lòng cho ta thương hại những người khổ, nhưng chỉ cho ta thường ngoài miệng mà thôi, vì người ta thường đau khổ vì tưởng tượng chứ không phải vì những sự biến cố. Một người mất con hay mất của mà khóc là vì họ cho như vậy là khổ, tưởng tượng ra là khổ, chứ không phải thấy như vậy là khổ. Cho nên “…nếu cần, Epictète nói, thì anh cứ rên rỉ với người đó, nhưng chỉ rên rỉ ngoài miệng thôi, còn tâm hồn anh thì đừng cho nó cảm động”. Charron cũng nghĩ thế. Theo ông thì có 2 cách thương: một cách khôn, mạnh là giúp đỡ mà không hề động lòng, một cách nữa dại dột và nhu nhược, là xót xa trước nỗi khổ của người khác. Ông khuyên ta nên như với thân chủ, nhưng thản nhiên trước nỗi khổ của họ. Nhưng ông quên rằng nếu ta không cảm động trước những nỗi khổ đó thì khó mà tận tâm được.

Lòng thương người, nếu được thực thà và đầy đủ, thì giúp đỡ được nhiều. Nó làm mất lòng ích kỷ của ta vì nó cho ta hiểu rõ những nỗi khổ của người khác và tránh cho ta khỏi thất vọng vì những nỗi khổ của ta.

Nó làm loài người thân với nhau, vì như ở một chương trên tôi đã nói, đau khổ làm cho ta gần nhau hơn là sung sướng. Ta chỉ cần mở sử ra đủ thấy những việc phi thường mà nhờ có lòng thương người, tổ tiên ta đã làm được.

Nhưng nhiều khi ta cũng phải biết lột mặt nạ của lòng thương giả dối, của những người chỉ biết thương ngoài miệng, của những kẻ từ tâm vì tư lợi, vì muốn cho thân chủ của họ thêm đông chẳng hạn, và của những người mà con chim của họ chết thì họ khóc, còn người hàng xóm của họ chết thì họ thản nhiên.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Huấn luyện tình cảm
  • Tác giả: Pierre Félix Thomas
  • Lược dịch: Nguyễn Hiến Lê
  • Nhà xuất bản Thanh Niên, 2000
  • Thực hiện ebook: langnghe
  • Nguồn: thuvien-ebook.com

Có thể bạn muốn xem

"Like" us to know more!