Chọn bạn

Chọn bạn

Trong lớp, em thấy dễ có cảm tình với bạn này hơn bạn khác. Trong tập thể nào cũng vậy, tình cảm vẫn giữ một vai trò quan trọng, hễ đồng thanh thì tương ứng, đồng khí thì tương cầu, do đó mới xuất hiện từng nhóm. Em gặp những bạn cùng thích những môn học, những trò tiêu khiển như em, cùng có tư tưởng, ý kiến như em. Nếu trong số bạn đó lại có một người hiểu em hơn, dễ thương hơn, sẵn lòng giúp đỡ em hơn những bạn khác, một người mà em có thể tin cậy, tỏ bày tâm sự với em, thì thật là em được hưởng một đặc ân đấy. Em được trời ban cho một tình tri kỷ, vui buồn có thể san sẻ cả cho bạn.

Dù có thiện ý tới mấy, song thân em cũng không thể hiểu rõ những lo lắng, ham thích của em bằng bạn em được. Vì bạn cùng lứa tuổi với em. Không có sự cách biệt giữa hai thế hệ nó làm cho em thấy mình nhỏ bé, thấp kém khi đứng trước cha mẹ, thầy học hoặc những người lớn khác.

Nhiều bạn của em có tấm lòng cởi mở lắm. Họ được lòng mọi người, nhóm nào cũng vui vẻ tiếp đón họ. Nhưng khả năng thích nghi lạ lùng đó chưa đủ tạo nên tình thân, vì tình thân có tính cách tương ái và biệt ái, nghĩa là thân thì yêu lẫn nhau mà quí người mình yêu hơn những người khác. Bạn bè thì nhiều, nhưng bạn thân thì hiếm, có thể đếm trên đầu ngón tay.

Tôi nói thân thiện với nhau là một tình cảm. Tình cảm thì không lý luận, nhưng nó đằm thắm nên cần phải lựa chọn… Một thi sĩ đã nói: “Ta không lựa được cha mẹ, nhưng ta lựa được bạn thân”. Không có cái gì là ái tình sét đánh. Quen nhau lâu rồi lần lần quí nhau hơn. Cần nhất là đồng chí hướng, đồng quan niệm. Có tuyển lựa như vậy thì mới vững tâm tin cậy nhau, tình mới bền và tiến gần tới một lý tưởng hoàn thiện. Tình cảm đó thật đẹp đẽ và hiếm, nó cần có lý trí trong sự lựa chọn; còn ái tình thì có tính cách say đắm, nó chế ngự ý chí và lý trí của con người. Người ta chẳng bảo rằng ái tình mù quáng đấy ư?

Tôi có thể khuyên em điều gì đây về việc lựa bạn? Em nên rán kiếm một bạn đứng đắn, siêng học, làm xong bài rồi mới đi chơi. Trong khi em đương học, đừng để cho bạn tới rủ rê, quyến rũ. Nếu bạn có cao vọng thì càng tốt, trong sự giao du, khả năng của em được kích thích. Các em sẽ học bài chung với nhau trong sự vui vẻ.

Ít khi các em chơi thân được với bạn bè lớp trên. Ở cái tuổi đó, chỉ hơn kém nhau vài năm cũng là cách biệt quá rồi, và những mối tình như vậy thường có tính cách đơn độc, không hổ tương, khó mà yêu lẫn nhau, hiểu lẫn nhau được, trừ phi người ít tuổi có một tinh thần già dặn dị thường.

Phải lánh xa bạn pha trò, tán dóc, rất dễ thương, cái gì cũng đem ra cười cợt được, từ bài vở tới những điểm xấu của họ, và chỉ thích vui chơi, thể thao quá độ, mỗi tuần coi hát bóng hai lần, toàn đọc tạp chí “xi nê”, thích những hình ảnh loè loẹt về màn ảnh, về đời sống của các đào hát bóng. Vô phòng của họ, em đừng choá mắt về những vỏ bao thuốc lá, những hình đào kép dán, treo đầy tường như trong buồng một gánh hát. Thứ tiêu khiển đó nguy hiểm lắm, quyến rũ em như hồ ly tinh, và làm em quên cái mục đích là bằng cấp tú tài đi. Cứ xét hình những thiếu nữ “hấp dẫn” treo trên tường đó, em cũng đoán được tính tình của “chủ nhân” rồi.

Tôi nghĩ em không có lợi gì mà giao du thân mật với một bạn khoe khoang “làm tàn”, túi đầy những hình gợi cảm hoặc những tạp chí động tình, kể cho em nghe những cuộc chinh phục trái tim hầu hết là tưởng tượng. Nghe họ, em chỉ sinh xao xuyến trong lòng. Em chưa tới cái tuổi đó, đừng để đầu óc vơ vẫn về những truyện bịa của họ. Họ kể cho em nghe để làm ra vẻ “bảnh”, “trải đời” đây. Nhưng những “chàng Sở” đó có cưới được vợ đứng đắn, đàng hoàng đâu, cái tài “tán” của họ có giúp họ được gì đâu. Dung nhan mỹ miều đâu đủ là một cái đức… bền bỉ, còn cần cái hạnh nữa chứ.

Khi thực yêu ai thì người ta kín đáo. Em bây giờ còn nhỏ quá để nghĩ tới việc lựa bạn trăm năm. Lên Đại học, em sẽ nhận thấy rằng những sinh viên lập gia đình sớm quá bận bịu, lo lắng về đủ thứ: việc nhà cửa, chuyện tình cảm, óc không còn thảnh thơi để học hành nữa.

Sau cùng, em cũng nên giữ gìn, đừng vội thân với những bạn học kém mà lại mê gái, khoe khoang tiền bạc: tiền túi để tiêu vặt, những cuộc du lịch tốn tiền, những tiêu khiển xa xỉ. Chơi bời như vậy thì còn học hành gì được nữa. Vả lại mình nghèo mà chơi với bọn con phú gia đó thì thế nào lòng tự ái của mình cũng bị thương tổn. Phải tế nhị lắm mới giữ được sự bình đẳng, sự quí mến lẫn nhau trong tình thân. Đó là vấn đề tình cảm và giáo dục.

Tôi không muốn bàn thêm về những bạn bè ở ngoài học đường, chẳng hạn tình cờ gặp gỡ trong các cuộc tranh giải thể thao vụ nghỉ hè. Những tình đó ít khi thắm thiết và bền bỉ vì lâu lâu mới gặp lại nhau một lần.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Lời khuyên thanh niên
  • Tác giả: Paul Noël
  • Lược dịch: Nguyễn Hiến Lê
  • Nhà xuất bản: Thanh Tân
  • Thực hiện ebook: Goldfish (20/05/2010)
  • Nguồn: TVE
"Like" us to know more!