Chúng ta mất kí tính hay mất cá tính?

Chúng ta mất kí tính hay mất cá tính?

Việc đó xảy ra như vầy. Thomas Henderson, cá tính mới, dùng những kinh nghiệm của John Smith, cá tính đã bị quên, vì khi đã hoàn toàn mất kí tính thì đời sống tinh thần không thể còn được nữa.

Xin bạn thử tưởng tượng một bệnh nhân không thể nhớ được một kinh nghiệm mới của hôm trước nữa. Chẳng hạn ngày thứ ba bảo họ món ăn này món ăn nọ phải ăn bằng nĩa và dao, hôm sau, thứ tư, người đó không còn nhận được cái nào là dao, cái nào là nĩa, cơ hồ như chưa bao giờ trông thấy hai thứ đó. Mà ngày nào cũng quên một cách kì cục như vậy.

Nhưng rất hiếm có trường hợp người ta hoàn toàn mất kí tính một cách bi thãm tới mức đó. Ngay những người điên cũng còn giữ được một chút lí trí đủ để làm được những việc lặt vặt, những bổn phận trách nhiệm hằng ngày. Người nào chiếm địa vị của người khác thì cũng như tên ăn cắp lấy trộm chiếc xe hơi của người ta.

Khi tên ăn trộm nhấn chân đạp ga, thì máy vẫn rồ chạy, thì không vì lẽ tên đó không phải là chủ xe mà xe không chạy.

Khi cá tính của một người, vì một lẽ gì đó, bị tạm thời mất đi thì cá tính mới nắm lấy cơ hội mà chiếm lấy liền. Cơ hồ như mỗi người đều có vài ba cá tính và mỗi cá tính đều muốn sử dụng cơ thể, tâm hồn ta như tên ăn trộm muốn sử dụng bộ máy của chiếc xe hơi.

Giáo sư James kể chuyện một người tên là Ansel Bourne rời một châu thành, đi làm ăn một nơi khác và mang một cái tên khác mà chú ta dĩ nhiên tin là tên thật của mình. Nhưng chú ta còn nhớ được rằng làm việc là để kiếm tiền; rằng phải đóng thuế cho chính phủ; rằng thức ăn là để ăn, lại nhớ cả hai mươi sáu chữ cái nữa. Vậy kí tính không hoàn toàn mất hẳn. Thường khi nó vẫn còn được tạm đủ cho một cá tính khác dùng nó vào những mục đích của chính cá tính mới này.

Như vậy tôi không muốn bảo rằng trong con người chúng ta bao giờ cũng có cá tính này, cá tính nọ. Tôi chỉ muốn nói rằng trí tuệ ta không khi nào thiếu sự điều khiển, nếu sức điều khiển thứ nhất biến đi thì sẽ có sức điều khiển khác thay chỗ liền. Không còn là John Smith nữa thì sẽ là Thomas Henderson. Không khi nào người ta lại hoàn toàn không có cá tính, lại “chẳng là ai” cả, vì kí tính vẫn còn đó, thói quen mạnh quá, dễ gì mà mất hết được?

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tên sách: Con đường lập thân
  • Tác giả: W.J.Ennever
  • Lược dịch: Nguyễn Hiến Lê
  • Nhà xuất bản: Thanh Niên
  • Năm xuất bản: 1999
  • Tạo file DOC: Hoi_ls
  • Sửa lỗi: Goldfish
  • Tạo eBook: Hoi_ls
  • Ngày hoàn thành: 14/08/2013
  • Nguồn: e-thuvien.com
"Like" us to know more!