Chàng khổng lồ và chú bé tí hon

Chàng khổng lồ và chú bé tí hon

Ngay khi Sten-lây phát hiện ra vi-rút tinh thể, ông cũng như I-va-nốp-xki trước kia đều chưa thấy bộ mặt thật của thủ phạm gây bệnh đốm thuốc lá. Mỗi tinh thể thực ra mới chỉ là hình ảnh của cả một tập đoàn gồm hàng vạn vi-rút xếp liền nhau thành một khối giống như các tép bưởi chứa trong quả bưởi vậy.

Phải đợi đến năm 1910 với sự ra đời của kính hiển vi điện tử, những "người trần mắt thịt" chúng ta mới biết được mặt ngang, mũi dọc của vi-rút ra sao. Ngày nay, với những kính hiển vi điện tử hiện đại có khả năng phóng đại trên 60 vạn lần thì bất kỳ một vi-rút nào dù nhỏ đến mức phân tử cũng khó mà lọt qua nổi loại "mắt thần" này.

Cũng như trong giới động vật và thực vật, tại vương quốc của vi-rút cũng không có sự bình đẳng về mặt kích thước. Ta thấy có đủ loại vi-rút từ khổng lồ cho tới tí hon. Anh chàng khổng lồ trong vương quốc của những kẻ tàng hình là vi-rút đậu mùa. Anh ta có thân hình củ khoai tây. Chiều "dài" của anh phải đo được tới 260 na-nô-mét (nm), còn chiều ngang thì chỉ bằng 210nm mà thôi. Còn chú bé tí hon là vi-rút lở mồm long móng. Chú có tấm thân hình cầu, đường kính đo được vẻn vẹn có 10nm. Nếu đặt chú đứng cạnh anh chàng khổng lồ vi-rút đậu mùa thì chẳng khác nào con trâu đứng bên con sáo. Nhỉnh hơn một chút là chú tí hon vi-rút viêm não Nhật Bản với đường kính khoảng 22nm. Cả một binh đoàn vi-rút này gồm khoảng 1000 tên có thể dàn hàng ngang đi qua chiếc cầu bằng sợi tóc một cách dễ dàng. Nếu như một phân tử hê-mô-grô-bin trong máu có chiều dài bằng 15nm, thì rõ ràng là những chú tí hon trong vương quốc vi-rút đã đạt đến kích thước phân tử.

Vi-rút đốm thuốc lá quen thuộc với chúng ta được xếp vào loại có kích thước trung bình. Hắn có thân hình trụ giống như điếu thuốc lá với chiều dài tới 280nm nhưng đường kính chỉ vẻn vẹn có 15nm thôi. Đặc biệt, loại vi-rút chuyên sống bám trên vi khuẩn gọi là thực khuẩn thể, có hình dạng thật kỳ lạ. Nó có một cái đầu to hơi nhọn gần vào một cái đuôi dài và nhỏ nom tựa như con nòng nọc hay đúng hơn là giống ti trùng ở đàn ông. Cả thân hình thực khuẩn thể phải dài đến 150nm. Nếu nó bám trên lưng vi khuẩn thì cũng như con chuột cưỡi trên lưng con ngựa. Mỗi vi khuẩn ít nhất cũng phải "cõng" được đến hàng trăm thực khuẩn thể.

Có thể nói thế giới vi-rút cũng phong phú đa dạng không kém động và thực vật. Trên mỗi bước đi sâu vào thế giới này, trước mắt chúng ta lại mở ra biết bao điều mới lạ và kỳ thú.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Những điều kỳ lạ trong thế giới vi sinh vật
  • Tác giả: Vũ Kim Dũng
  • Nhà xuất bản Thanh Niên, 1984
  • Đánh máy (TVE): kimdungjay, ChungCH, Thuy_trang89, dinhrj, thaoican, lananha1, hainguyenspk và 4DHN
"Like" us to know more!