Cối giã gạo

CỐI GIÃ GẠO

Cối giã gạo

Gạo xay ra, phải giã cho trắng, thì mới ăn được. Giã gạo đã có một thứ cối lớn bằng đá, chôn xuống đất. Trên có cái cần lớn và dài, bằng gỗ. Một đầu cần, thì có cái chày, gọi là mỏ, bỏ xuống vừa vào giữa lòng cối. Chia ba một phần cần, về đàng đầu kia, thì có cái trục suốt qua cái cần, và gối đầu vào hai súc gỗ có đục lỗ sẵn. Hai bên có hai tấm ván, gọi là bàn cối.

Gạo đã đổ vào cối, một người đứng, hai tay níu vào hai cái dây treo trên mái nhà. Một chân dứng lên bàn cối, một chân đạp vào cái cần mà giẫm xuống, thì đầu chày dơ lên.

Khi nhấc chân lên, thì đầu chày rơi(1) vào cối. Cứ giã như thế độ một chốc, gạo xát hột nọ với hột kia, gióc (tróc) hết vỏ mà trắng dần(2) ra. Gạo giã xong, người ta đem giần: cám thì cho lợn ăn, tấm thì để nấu ăn cũng như cơm.

(1) rớt. - (2) lần.

Giải nghĩa

Trục = then gỗ chốt ngang một cái gì đó. Có nơi gọi là cốt.

Níu = tay nắm lấy mà vịn vào.

Gióc (tróc) = tuột vỏ ra.

Giần = để vào một thứ sàng mau mắt, rồi lắc cho cám và tấm rơi xuống.

Có thể bạn muốn xem

"Like" us to know more!