Cấp dưới bất trị, quân Tấn thảm bại ở đất Tất

Cấp dưới bất trị, quân Tấn thảm bại ở đất Tất

Giữa thời Xuân Thu, nước Sở dưới sự cai trị của Sở Trang vương ngày càng hùng mạnh. Năm Chu Định vương thứ nhất (năm 606 trước Công Nguyên), Sở Trang vương đem quân vào Trung Nguyên đánh bại dân tộc Nhung ở Lục Hỗn.

Trên đường trở về qua Lục (Lạc Thủy), thuộc địa phận của Chu vương, Sở Trang vương dàn quân để thị uy. Chu Định vương vội phái đại thần Vương Tôn Mẫn đến úy lạo. Sở Trang vương hỏi thăm về trọng lượng của bộ cửu đỉnh (chín cái vạc) tượng trưng cho quyền thế của vua Chu, có ý muốn lấy.

Sau khi được xem bộ Cửu đỉnh, Sở Trang vương nghĩ rằng muốn đoạt thiên hạ, ắt phải trước hết tranh giành ngôi bá chủ Trung Nguyên với nước Tấn. Thế là mùa xuân năm Chu Định vương thứ 10 (năm 597 trước Công Nguyên), Sở Trang vương lấy cớ Trịnh theo Tấn chống Sở mà đem quân đánh Trịnh.

Nước Trịnh là cửa ngõ để Tấn tiến vào Trung Nguyên, lại được Tấn bảo hộ. Tấn cảnh công không thể khoanh tay nhìn Sở khống chế Trịnh, liền cử Tuần Lâm Phụ làm Trung quân nguyên soái, Tiên Hộc làm phó; Sĩ Hội làm Thượng quân nguyên soái, Khích Khắc làm phó; Triệu Sóc làm Hạ quân nguyên soái, Loan Thư làm phó. 3 quân hùng dũng tiến đi cứu Trịnh.

Khi quân Tấn đến bờ bắc Hoàng Hà, thì hay tin Trịnh đã hàng Sở. Tuần Lâm Phụ bèn triệu tập chư tướng thương nghị. Tuần nói: “Nước Trịnh đã hàng Sở, cứu cũng vô ích; chi bằng ta lui về, chờ khi quân Sở rút đi, hãy tiến đánh Trịnh”.

Các tướng tán thành, riêng trung quân phó soái Tiên Hộc nói: “Nước Tấn ta sở dĩ xưng bá Trung Nguyên là nhờ dựa vào quân đội võ dũng, quần thần tận lực. Nay đã mất nước Trịnh, thấy kẻ địch mạnh lại không dám đánh, thử hỏi có còn xứng với bốn chữ võ dũng, tận lực nữa không?” Đoạn đứng dậy, bỏ ra ngoài, lệnh cho quân sĩ thuộc hạ vượt Hoàng Hà đánh quân Sở.

Tư mã Hàn Quyết nói với Tuần Lâm Phụ: “Tiên Hộc đơn độc tự ý dẫn quân đi, ắt gặp nguy hiểm, cấp dưới không nghe lệnh là lỗi của nguyên soái, chi bằng hãy cho toàn quân tiến lên, dù đánh không thắng, thì tội ấy mọi người cùng gánh chịu”.

Tuần Lâm Phụ nghĩ nếu cho toàn quân xuất kích, rất có thể chiến thắng, bèn hạ lệnh toàn quân tập trung vượt sông tại huyện Nguyên Dương, Hà Nam, tiến đến đất Tất bày trận.

Nước Trịnh đã hàng phục, Sở Trang vương định đem quân về nước, thấy quân Tấn vượt Hoàng Hà kéo đến mà hiệu lệnh ba quân không nhất trí, bèn đóng quân ở đất Quản, tìm sơ hở của đối phương mà hành động.

Lúc này Trịnh Nang công phái sứ giả đến doanh trại Tấn nói: “Nước Trịnh phải theo Sở là vì thế cô sức yếu không chống nổi, chứ không phải là ăn ở hai lòng. Nay quân Sở mới chiến thắng đang hết sức kiêu ngạo, binh sĩ đã mệt mỏi vì ở ngoài lâu ngày phòng bị sơ hở; nếu quân Tấn tiến công, quân Trịnh hưởng ứng ắt đánh bại quân Sở”.

Sứ giả Trịnh vừa về, Tiên Hộc nói với Tuần Lâm Phụ: “Đánh bại Sở, Trịnh chính là lúc này, ta nên đánh ngay”. Phó soái hạ quân Loan Thư nói: “Người Trịnh lật lọng khó tin, họ sẽ ngồi xem hai bên đánh nhau. Ta thắng họ ngả theo ta, ta thua họ sẽ theo Sở”. Các tướng chia làm hai phe tranh cãi dằng dai.

Tuần Lâm Phụ đang do dự thì có sứ giả nước Sở tới, danh nghĩa là cầu hoà, thực chất thăm dò hư thực. Tuần Lâm Phụ cử Thượng quân nguyên soái Sĩ Hội tiếp sứ. Sứ giả của Sở nói: “Quân Sở tiến đến đây là chiếu theo thông lệ của tiên vương, chỉ bình định Trịnh, chứ không hề đắc tội với Tấn, xin quân đội quý quốc khỏi cần ở lại đất này”.

Sĩ Hội đáp: “Ngày trước Chu Bình vương lệnh cho Tấn và Trịnh phò tá nhà Chu, nay Trịnh ăn ở hai lòng, nên chúng tôi tới hỏi tội, việc này không liên quan đến Sở”. Ý nói Sở nên lui binh.

Tiên Hộc cho rằng trả lời như vậy quá nhu nhược, cau mày khó chịu. Trong thư phúc đáp, Tiên Hộc thay bằng câu: “Đại vương chúng tôi phái chúng tôi tới đây là đuổi các vị ra khỏi nước Trịnh”.

Sở Trang vương thấy nội bộ quân Tấn ý kiến bất đồng rõ ràng, chủ soái không đủ năng lực điều khiển tướng sĩ, thì 1 mặt lại phái sứ giả sang cầu hoà, 1 mặt cho 1 cánh quân đánh thăm dò.

Tuần Lâm Phụ vốn bị buộc phải vượt sông tới đây, thấy quân Sở tới cầu hoà liền đồng ý ngay. Đôi bên vừa ước hẹn gặp nhau ký hoà ước, thì quân Sở khiêu chiến, Tuần Lâm Phụ sai quân ra đuổi đi chứ không chém giết.

2 tướng của Tấn là Ngụy Kỵ, Triệu Chiên muốn nhân cơ hội lập công, bèn giả bộ sang giảng hoà với quân Sở, được Tuần Lâm Phụ chấp nhận, liền kéo quân tấn công. Tuần Lâm Phụ lúc biết thì đã muộn, vội phái chiến xa đi tiếp ứng.

Quân Sở thấy 2 tướng Tấn đơn độc tiến đánh, bèn nhử vào sâu rồi phản kích. Ngụy Kỵ phải tế ngựa chạy trốn, Tnệu Chiên bị đuổi gấp, quăng giáp mà chạy vào rừng mới thoát chết. Khi chiến xa của quân Tấn kéo đến, thì quân Sở đã tiêu diệt toàn bộ quân của Ngụy Kỵ, Triệu Chiên và dàn trận chờ đợi. Lệnh doãn của Sở là Tôn Thích Ngao nói: “Ta nên chủ động xuất kích thì hơn là chờ địch tới gần”. Sở Trang vương liền hạ lệnh tấn công, đích thân gióng trống, toàn quân xung sát, nhanh chóng phá tan các chiến xa của quân Tấn, rồi thừa thắng tràn tới doanh trại đối phương.

Tuần Lâm Phủ đang chờ sứ giả Sở đến ký hoà ước, bỗng nghe tiếng trống trận, tiếng chém giết vang động góc trời, vội bước ra khỏi trướng thì thấy quân Sở dày đặc tràn đến như nước lũ. Quân Tấn bị địch đánh tới trước mặt, sau lưng là sông Hoàng Hà. Tuần Lâm Phụ liền hét lớn: “Ai rút qua Hoàng Hà trước sẽ được thưởng”.

Quân Tấn tranh nhau lên thuyền để qua sông. Nhiều thuyền không có người biết lái, ra đến giữa dòng thì bị bắt, hoặc nghiêng hẳn đi. Quân lính rơi xuống sông vội bám lấy mạn thuyền để leo lên. Tướng sĩ trên thuyền thẳng tay chém chết những người ấy. Quân Sở thấy cảnh đó cũng chẳng truy đuổi nữa, mà để cho tàn quân Tấn rút sang bên kia sông.

Trận chiến giữa Sở và Tấn ở đất Tất kết thúc. Phía quân Tấn, tướng lĩnh không nghe lệnh chỉ huy cấp trên, chủ soái lại không có khả năng điều khiển, dẫn đến thảm bại. Từ đó, nước Tấn chẳng còn uy tín gì với các chư hầu ở Trung Nguyên, còn Sở Trang vương thì bắt đầu xác lập bá quyền của mình.

“Tướng nhược bất nghiêm, giáo đạo bất minh, lại tốt vô thường, trần binh tung hoành, viết loạn”

Tướng ỉĩnh nhu nhược, không uy nghiêm, huấn luyện không có bài bản, quan hệ trên dưới không có thể thông, bày trận lộn xộn, tự mình làm rối mình, gọi là “loạn”

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Binh pháp Tôn Tử và hơn 200 trận đánh nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc
  • Tác giả: Hoàng Phác Dân, Ngô Như Tung
  • Dịch giả: Lê Khánh Trường
  • Nhà xuất bản Mũi Cà Mau
  • Nguồn: tusachcuaban
"Like" us to know more!