Công Tôn Tán bỏ mạng vì tử thủ cô thành

Công Tôn Tán bỏ mạng vì tử thủ cô thành

Cuốỉ thời Đông Hán, cường hào cát cứ các nơi, quanh năm binh lửa, năm Hưng Bình thứ hai (năm 195) Công Tôn Tán chiếm U Châu, bị tướng Khúc Nghĩa của Viên Thiệu chỉ huy liên quân đánh bại, mất hơn 2 vạn quân, phải lui về cố thủ tại Dịch Kinh (tây bắc huyện Hùng, tỉnh Hà Bắc).

Lúc ấy hạn hán, dịch châu châu xảy ra, lương thực thiếu thốn, Công Tôn Tán phải thực hiện kế hoạch “tích trữ lương thực, cố thủ Dịch Kinh, chờ thời thế”.

Năm Kiến An thứ ba (năm 198), Viên Thiệu phái đại quân bao vây Dịch Kinh, Công Tôn Tán biết mình thế cô sức yếu. nếu để lâu ắt sẽ bị Viên Thiệu đánh bại. Ông liền phái con trai là Công Tôn Tục đến nhờ quân khởi nghĩa nông dân ở Hắc Sơn (nam Thái Hành Sơn, tỉnh Hà Bắc) cứu viện, còn mình chuẩn bị đem binh phá vây, tiến về Tây Sơn (Thái Hành Sơn), dựa vào quân khởi nghĩa ở Hắc Sơn để chuyển về Dực Châu, cắt đứt hậu lộ của Viên Thiệu.

Quan Tịnh, hộ tướng của Công Tôn Tán lại can: “Nay tinh thần chiến đấu của quân sĩ đã mất hết, sở dĩ có thể cố thủ ở đây, là vì mọi người đều lo cho người thân ở quê, nên mới nương nhờ ngài. Nếu ngài rời khỏi đây, e rằng khó có kết quả!”.

Công Tôn Tán đã có kế hoạch đứng đắn lại nghe lời can sai lầm của Quan Tịnh mà bỏ kế hoạch phá vây, quyết tâm cố thủ chờ viện binh. Đại quân của Viên Thiệu ngày càng tới gần toàn hộ quân sĩ của Công Tốn Tán đều sợ, chỉ còn cách đắp thêm thành lũy cho chắc để tử thủ.

Mùa xuân năm sau, lãnh tụ quân khởi nghĩa ở Hắc Sơn là Trương Yên cùng Công Tôn Tục mang 10 vạn quân đến chi viện cho Dịch Kinh. Đại quân còn chưa tới, Công Tôn Tán nóng vội sai sứ giả tới liên lạc, hẹn sẽ đốt lửa làm hiệu, nội ngoại giáp công đánh Viên Thiệu.

Nào ngờ, sứ giả bị quân trinh sát của Viên Thiệu bắt được. Viên Thiệu tương kế tựu kế, theo đúng ước hẹn mà nổi lửa. Công Tôn Tán tưởng quân chi viện đã tới, bèn rời thành nghênh chiến với Viên Thiệu, trúng quân mai phục của Viên Thiệu.

Công Tôn Tán đại bại, vội lui quân vào thành. Viên Thiệu tăng cường tấn công, sai người đào địa đạo dưới chân thành rồi cho gỗ vào đốt, tường thành đổ xuống. Viên Thiệu tấn công. Đến đây, Công Tôn Tán mới hối hận về việc nghe theo lời khuyên sai lầm của Quan Tịnh, ông biết ngày tàn đã tới bèn chém hết gia quyến rồi tự thiêu. Viên Thiệu đánh thắng Công Tôn Tán, chiếm 4 châu: Dực, U, Tịnh, Thanh và trở thành thế lực cát cứ lớn nhất Trung Nguyên lúc bấy giờ.

“Bất tri quân chi bất khả dĩ tiến nhi vị chi tiến, bất trí quân chi bất khả dĩ thoái nhi vị tri thoái, thị vị mi quân”

Không biết rõ quân không thể tiến mà vẫn xua quân tiến lên, không biết rõ quân đội không thể thoái mà vẫn hạ lệnh thoái lui, như thế gọi là trói buộc quân đội.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Binh pháp Tôn Tử và hơn 200 trận đánh nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc
  • Tác giả: Hoàng Phác Dân, Ngô Như Tung
  • Dịch giả: Lê Khánh Trường
  • Nhà xuất bản Mũi Cà Mau
  • Nguồn: tusachcuaban
"Like" us to know more!