Có phải trăng đêm trung thu sáng nhất không?

Có phải trăng đêm trung thu sáng nhất không?

Một số nước châu á như Trung Quốc và Việt Nam đều gọi ngày 15 tháng 8 âm lịch hàng năm là Tết Trung thu. Tết Trung thu có lịch sử hơn 2000 năm và phong tục ăn bánh Trung thu trong đêm Rm tháng 8 cũng có lịch sử ít nhất hơn 1000 năm. Xưa nay nhiều người cho rằng Mặt trăng đêm Trung thu sáng hơn bất cứ đêm rằm nào trong năm, trong thơ văn cổ cũng ghi chép như vậy. Ngày nay xét từ góc độ thiên văn học hiện đại, nếu nói trăng đêm Trung thu sáng hơn các đêm rằm khác trong năm là không đúng.

Khi chúng ta ngắm trăng, vị trí và hướng của Mặt trăng và Mặt trời hầu như trái ngược nhau. Ở Trung Quốc và ở Việt Nam, về mùa hè Mặt trời mọc từ phía Đông và Lặn ở phía Tây, đến nửa đêm Mặt trăng vẫn chưa lên cao lắm. Bởi vậy, về mùa hè ánh Mặt trời nhiều, ánh trăng ít; đến mùa thu ánh trăng nhiều hơn mùa hè nhưng ít hơn mùa đông, về mùa đông ánh Mặt trờit, ánh trăng nhiều.

Mặt trăng quay quanh Trái đất với quỹ đạo hình elip, bởi vậy khoảng cách giữa Mặt trăng và Trái đất lúc gần lúc xa, thay đổi trong khoảng 356.400-406.700 km. Nhưng do ảnh hưởng của Mặt trời, đường thẳng trong không gian nối giữa điểm gần nhất và điểm xa nhất giữa Trái đất và Mặt trăng luôn thay đổi phương hướng, cứ sau 8 năm 10 tháng đường thẳng đó lại trở về vị trí cũ. Mặt trăng đêm Trung thu thường không phải cách Trái đất gần nhất và cũng không sáng hơn các đêm khác.

Từ đêm rằm tháng này tới đêm rằm tháng sau thời gian trung bình là 29 ngày 12 giờ 44 phút. Người xưa gọi thời gian đó là "tháng sóc vọng" và quy định "sóc" nhất định phải là ngày mồng 1 âm lịch. Sau "sóc" khoảng 14 ngày và 18 giờ 22 phút là đến "vọng" (ngày rằm). Bởi vậy chỉ khi nào "sóc" xảy vào sáng sớm ngày mồng 1 thì vọng mới xảy vào ra vào tối 15 âm lịch. Nhưng trong thực tế, "vọng" thường không xảy ra vào tối 15 mà xảy ra vào tối 16 âm lịch. "Tháng sóc vọng" dài hay ngắn chỉ xê dịch trong vòng 6 giờ đồng hồ, vì vậy có khi vọng xảy ra vào sáng sớm ngày 17 âm lịch. Thực tế cho thấy trăng đêm Trung thu thường không tròn và sáng bằng trăng đêm rằm tháng 9 âm lịch.

Vậy vì sao người ta cảm thấy trăng Trung thu rất sáng? Đó hoàn toàn là do cảm giác chủ quan và thói quen lưu truyền hàng nghìn năm nay. Mùa xuân tiết trời còn hơi lạnh, mọi người ngaị ra ngoài trời ngắm sao, mùa hè trăng thấp, ít ánh trăng nhưng nhiều sao, buổi tối ngồi ngoài sân hóng mát mọi người thích ngắm các sao Ngưu lang, Chức nữ và ngôi sao đỏ như lửa (sao Tâm Tú 2) trong chòm sao Thần nông ở phía trời Nam. Mùa đông tuy ánh trăng nhiều nhưng tiết trời giá lạnh. ít người thích ra ngoài ngắm sao thưởng nguyệt. Mùa thu mát mẻ, trời thu cao ít mây, ngắm trăng trở thành thú vui của nhiều người, bởi vậy mọi người đều có cảm giác trăng Trung thu sáng nhất.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Giải đáp 136 câu hỏi về thiên văn học
  • Nguồn: kenhsinhvien.vn
"Like" us to know more!