Cách đọc sách

Cách đọc sách

Đọc cẩn thận, chậm chạm, một cây viết chì và một mảnh giấy ở bên cạnh. Đáng dấu bằng viết chì, nhè nhẹ thôi để có thể gôm, khi gặp một tiếng mới, một tiếng ngoại quốc hoặc một danh từ mỹ thuật, một ngữ điệu đẹp (để em luyện văn), một từ ngữ khéo lựa tả được đúng một tình cảm mà chính em đã có nhưng không diễn được hay như vậy. Sự tận mỹ của bút pháp là đặc điểm của các văn hào. Nếu cần em làm một cái thẻ[1] ghi số trang sách em đọc rồi chép lại những điều cần nhớ.

Nếu em có thể một mình trong phòng, tâm hồn thảnh thơi đọc sách ở bàn viết, bên cạnh cuốn tự điển thì tôi khuyên em nên có một cuốn sổ tay, bìa dày, có mục lục, để ghi vào đó tất cả những điều cần nhớ, sau khi đã sắp theo từng mục. Em chép thêm vào tất cả những suy tư của em trong khi đọc sách và có thể cả những cảm tưởng hằng ngày nữa. Cuốn sổ đó sẽ là bạn thân của em. Thỉnh thoảng em vui thích mở ra đọc. Nó giúp em dễ nhớ, nhớ lâu, nhắc lại cho em những cảm xúc của một thời. Sau này đọc lại, em sẽ thấy có sự tiến triển của tâm hồn em. Đó cũng là một cách để tự hiểu biết mình.

Một cái hộc để thẻ có thể thay cuốn sổ tay. Thẻ có lợi là một tờ rời, mỗi tờ (hoặc nhiều tờ) chép về một vấn đề, như vậy em có thể vì lẽ này hay lẽ khác huỷ bỏ đi hoặc thay vào một tờ khác[2]. Chúng ta ai cũng có lúc muốn huỷ một số giấy má riêng của mình. Có những nỗi lòng sâu kín quá, không muốn cho người khác thấy, đã chép rồi lại muốn huỷ đi; cả những chỗ ghi chú trong khi đọc sách cũng vậy. Vì viết là tự để “lộ chân tướng” của mình ra.

Hay là em nên viết nhật ký, khác hẳn việc ghi sổ tay hoặc trên thẻ. Trong nhật ký em có thể chép những điều thầm kín hơn: thị hiếu, hy vọng, thất vọng, tư tưởng bất thần xuất hiện trong đời sống hoặc trong khi đọc sách. Nội một việc chép lại những nỗi lòng, tư tưởng đó, em cũng thấy nhẹ lòng rồi, em sẽ bớt thắc mắc mà ngủ ngon hơn.

Nhưng dù những trang đó song thân em vô tình trong thấy mà đọc tới thì cũng đã làm sao đâu? Các người cũng trải qua cái tuổi của em, đọc nhật ký của em với tất cả cảm động và âu yếm em hơn chứ?

Sách mượn của người khác thì đừng nên ghi chép gì vào trong đó. Mà sách đưa cho người khác mượn thì cũng không nên ghi chép những cảm tưởng của mình vào. Có lẽ em định cho một bạn gái mượn một cuốn ghi chép như vậy chăng? Đó là một thủ đoạn để tiếp tục cuộc chuyện trò và gợi thêm nhiều cuộc chuyện trò khác nữa và cũng để tỏ cái giá trị của mình đây. Chúng ta đều muốn có vẻ “khác người”. Ở tuổi em, cái tuổi muốn san xẻ cảm xúc, thì ý muốn đó cũng rất tự nhiên.

Không phải đọc sách nào cũng phải theo một lối. Cần phải phân biệt. Thơ không đọc như văn xuôi; mà đọc một vở kịch cần tưởng tượng nhiều hơn là đọc một truyện trinh thám hoặc leo núi. Đọc có thấy thích thì mới chú ý và nhớ được nhiều.

Đừng bao giờ đọc hai cuốn cùng một lúc; đừng bắt chước cô chị một người bạn nọ của em, ngốn ngấu ba cuốn cùng một lúc: một cuốn trong phòng học, một cuốn nữa trong phòng ngủ và cuốn thứ ba trong phòng… rửa mặt.

Phải đọc lại những cuốn hay. Lúc đó em mới thấy ích lợi của cuốn sổ tay. Sách cũng như hình ảnh, coi lại lần thứ nhì mới hiểu kỹ. Khi đọc lại, đã biết qua cái đại cương rồi, em sẽ tìm ra được nhiều chi tiết mới, em hiểu thấu tư tưởng của tác giả hơn. Đọc lần thứ nhì nhất định là bổ ích, thích thú hơn.

Sách là bạn thân của ta. Đừng bao giờ cho mượn một cuốn có giá trị. Cho mượn sách thì khi sách trở về, nội cái việc đem đi đem lại cũng đã làm cho sách nhàu nát một chút rồi. Nhất là ở cái tuổi em, người ta không mấy cẩn thận: cứ coi mấy ngón tay của em thì đủ rõ. Sách của mình thì bao giờ mình đọc cũng kỹ hơn; sách mượn chỉ đọc thoáng một lần thôi. Sau cùng ít ai chịu ghi tên người mượn sách của mình, rồi vài tháng sau, sắp lại tủ sách: “Ủa! cuốn này cho ai mượn mà không nhớ?”. Do tật đó mà tôi mất trên chục cuốn có giá trị và tôi ngán ngẩm thương hại những người tốt bụng, nhưng vô tình và không có thứ tự, quên không trả sách lại cho tôi. Ngay cả những người có thiện chí mà cũng có lúc quên trả sách. Mà luôn luôn là mất những cuốn hay; những cuốn ấy được nhiều người nói tới, thành thử họ tò mò muốn đọc rồi rồi lại mượn của mình.

Em rán ngay từ bây giờ theo dõi trào lưu văn học đi. Hầu hết các nhật báo mỗi tuần một lần đều có trang văn học. Song thân em có lẽ cũng đọc một tuần báo văn học đầy đủ tin tức hơn. Nhìn qua cái tít, em đủ thấy ngay có mục nào, những cuốn sách mới ra nào hợp với tuổi em, hoặc có những biến cố quan tọng nào mà em cần biết. Gần lễ Giáng Sinh, những trang văn học đó dặc biệt có lợi cho em[3].

Đọc tức là học. Cũng là tiêu khiển một cách thông minh. Sau cùng, làm chủ những cuốn sách mà em thích, tự tạo lần lần một thư viện, đó là cái hãnh diện đầu tiên của một học sinh cần mẫn.

Chú thích

  1. Về cách làm thẻ, coi Phụ lục II cuốn Kim chỉ nam của học sinh đã tái bản.
  2. Một cái lợi nữa là dễ xếp chúng thành từng loại.
  3. Vì ở Âu, gần lễ Giáng Sinh, báo chí đều quảng cáo các vật để tặng nhau, trong đó có những sách quí, đóng đẹp.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Lời khuyên thanh niên
  • Tác giả: Paul Noël
  • Lược dịch: Nguyễn Hiến Lê
  • Nhà xuất bản: Thanh Tân
  • Thực hiện ebook: Goldfish (20/05/2010)
  • Nguồn: TVE
"Like" us to know more!