Các vị thần và sự ra đời của thế giới

Các vị thần và sự ra đời của thế giới

Trong số những thư tịch được viết vào thời kỳ này, yếu tố gây ảnh hưởng lớn nhất cho lịch sử tôn giáo sau này chính là những thần thoại được viết trong Cổ sự ký và Nhật Bản thư kỷ, mà được gọi chung là Thần thoại Ký Kỷ. Những thần thoại đó được hình thành với đúng nghĩa là Thần thoại về sự khai sinh đất nước và đã chứng minh được quyền uy của Thiên hoàng theo cách của thần thoại. Ở đây xin được khảo sát một cách đơn giản về cấu trúc của các truyện thần thoại. Ở phần đầu Cổ sự ký có kể về thuở hồng hoang khai thiên lập địa như sau: “Khi trời đất mới sinh, tên của các vị thần tạo ra thượng giới là Ame-no-Minakanushi-ni-kami, tiếp đến là Takamimusuhi-no-kami, tiếp đến nữa là Kamimusuhi-ni-kami”. Ở đây người ta đặt tiền đề sự tồn tại của thượng giới là đương nhiên, nên không nói gì về bản thân thượng giới. Thượng giới chính là nơi các vị thần lần lượt sinh ra. Những vị thần đó bao gồm 5 đời thần Kotoamatsu và 6 đời thần Kamiyo sau đó. Và người ta chỉ liệt kê tên các vị thần mà không kể gì thêm. Phần cuối của câu chuyện này là sự xuất hiện của Izanami, Izanagi và từ đó mới bắt đầu đi vào câu chuyện với tư cách là thần thoại thực sự. Nam thần Izanagi và nữ thần Izanami đã tạo ra đảo Onogoro hỗn mang với biển, sau đó cùng xuống đảo, kết nghĩa vợ chồng, đẻ ra nhiều đảo với hình thù khác nhau trên quần đảo Nhật Bản, sau đó lại sinh ra các vị thần. Cuối cùng khi sinh ra Kagutsuchi, tức vị thần lửa thì âm vật bị cháy, Izanami chết và đến Hoàng tuyền (Yomi), xứ sở của những người chết. Việc đẻ đất đẻ nước này tuyệt nhiên không phải được sáng tạo từ con số không mà được tiến hành dựa theo khuôn mẫu sự giao phối sinh dục của con người. Tư tưởng này về sau rất được coi trọng trong Thần đạo.

Điều được chú ý ở đây là có thuyết về sự khai sinh của đất nước và các vị thần, nhưng không nhắc đến sự sinh thành của con người. Có thể người ta có nói rằng Hoàng thất là con cháu của nữ thần Amaterasu và dựng lên vị thần tổ tiên khi nói về các hào tộc lớn, nhưng lại tuyệt nhiên không kể gì về những người khác ngoài hào tộc lớn đã được sinh ra như thế nào. Có vẻ như những người bình thường được sinh ra cùng đất nước, gọi là “Aohitokusa”, “Hitokusa” và được coi như là thứ tồn tại phụ thuộc vào đất và nước. Bởi vậy, dù sao những thần thoại này cũng chỉ kể về sự tồn tại chính đáng của những kẻ thống trị, mà hoàn toàn không để ý đến những người dân thường.

Tiếp theo, đoạn thứ hai của câu chuyện giữa Izanami và Izanagi là việc đến thăm xứ sở Hoàng tuyền (Yomi) của Izanagi. Vì thương nhớ Izanami đã mất mà Izanagi khăn gói đến tận Hoàng tuyền, nhưng khi đến đó vì Izanagi nhìn trộm Izanami, nên bị dòi bọ bâu đầy người. Thấy vậy, Izanami đuổi Izanagi đi, nhưng Izanagi đã chạy thoát và tẩy rửa sự ô uế (Kegare)(10) gây nên bởi cái chết bằng Misogi (Hễ)(11). Và chính khi đó các vị thần đã được sinh ra. Khi Izanagi rửa mắt trái thì thần Amaterasu sinh ra, rửa mắt phải thì thần Tsukuyomi sinh ra và khi rửa mũi thì thần Susanoo sinh ra.

Câu chuyện này đã cho chúng ta biết quan niệm về sinh tử của thời cổ đại. Ở xứ sở Hoàng tuyền, nơi người chết sẽ đến, có những thi thể bị ném cho dòi bâu. Có cảm giác đó như nơi mộ địa đầy u uế mà người đời xa lánh. Đó là thế giới cấm kỵ đối với người sống và bị ngăn cách bởi con dốc Yomotsuhira-saka. Sự u uế thì phải tẩy bằng nước qua nghi lễ Misogi. Và Misogi dần định hình với tư cách là một nghi lễ quan trọng trong Thần đạo. Nhờ lễ Misogi đó mà các vị thần lại được sinh ra và cuối cùng là 3 quý tử Amaterasu, Tsukuyomi, Susanoo.

Trong số 3 quý tử thì sau đó Tsukuyomi hoạt động không tích cực, nên Amaterasu và Susanoo đóng vai trò chính. Khác với Izanagi và Izanami là người tạo ra đất nước dưới mặt đất và các vị thần, Amaterasu và Susanoo lại liên quan đến việc hình thành nên trật tự ở Takama-no-hara(12). Người nắm quyền ở Takama-no-hara là thần Amaterasu. Amaterasu có tư cách của vị Thần mặt trời và người ta còn cho rằng có thể đã được thần cách hóa thành một Saman. Trong Cổ sự ký và Nhật Bản thư kỷ, điều đó đều được tập trung vào vai trò của Hoàng tổ thần gắn với uy quyền của Thiên hoàng. Trong Nhật Bản thư kỷ người ta gọi Amaterasu là “Amenoshita-no-kimitarumono”(13). Vị thần được coi là khai tổ cho hệ thống thần Kunitsu Kami(14) ở trên mặt đất đối lập với hệ thống thần Amatsu Kami(15) ở trên thượng giới là Susanoo. Susanoo hoang dại, nhưng lại mang tính cách mạnh mẽ của một vị anh hùng. Susanoo định đi đến xứ sở Haha-no-kuni và càn quấy, gây bạo loạn nên Amaterasu phải trốn vào phiến đá gọi là Ama-no-Iwayado. Bởi vậy các vị thần đã phải dụng công múa những điệu đầy tính chất phồn thực để gọi bằng được thần Amaterasu ra. Có ý kiến cho đó là sự thần thánh hóa lễ Đông chí, cũng có ý kiến lại cho rằng đó là thần thoại về nhật thực, nhưng chung quy lại đều thể hiện tính cách là Thần mặt trời của Amaterasu.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Lịch sử tôn giáo Nhật Bản
  • Tác giả: Sueki Fumihiko
  • Bản quyền tiếng Việt: Công ty sách Alpha
  • Biên tập viên: Đào Quế Anh (Alpha Books)
  • Nguồn: caphebuoitoi
"Like" us to know more!