Bạn biết gì về "Mùa Hoàng Mai"?

Bạn biết gì về "Mùa Hoàng Mai"?

Vùng Giang Hoài - Trung Quốc, giữa tháng 6 - 7 hàng năm, vào thời kỳ mai chín vàng, tiết trời âm u, mưa bụi không ngớt, cũng có khi trời mưa xối xả, người ta gọi thời tiết này là "Mùa Hoàng Mai", bên khí tượng gọi đó là "Mưa Hoàng Mai" - tức là mưa vào mùa mai vàng. Bởi lúc này độ ẩm không khí lớn, nhiệt độ cao, đồ vật dễ sinh mốc, nên có người còn gọi nó là "Mưa nấm mốc".

Thơ có có câu rằng:

Hoàng Mai thời tiết gia gia vũ

Thạnh tháo trì đường xứ xứ oa.

Tạm dịch:

Hoàng mai thời tiết mưa không ngớt

Bên đầm xanh cỏ ếch nhái kêu.

2 câu thơ trên đã miêu tả một cách sống động cảnh tượng tự nhiên của "mùa Hoàng Mai".

Mùa Hoàng Mai được hình thành khi luồng không khí lạnh từ phương Bắc di chuyển xuống phía Nam bắt gặp luồng khí nóng ẩm từ phía Nam đang ngược lên phương Bắc. Tại giáp giới của 2 luồng khí, không khí nóng ấm nhẹ hơn nên đã vượt lên phía trên luồng không khí lạnh, hơi nước có trong không khí nóng ẩm gặp lạnh đã ngưng tụ thành mây, hình thành một dải mưa hình chữ nhật, nhưng dải mưa này khá nhỏ hẹp chỉ khoảng 200 - 300km bề ngang.

Vào mùa Hoàng Mai, luồng khí nóng từ phương Nam kéo lên không mạnh lắm, dù luồng khí lạnh có dấu hiệu giảm sút nhưng vẫn rất mạnh, khi hai luồng khí gặp nhau, đôi bên ngang sức ngang tài, hình thành một cuộc chiến giằng co quyết liệt ở vùng Giang Hoài, nếu luồng khí lạnh mạnh hơn một chút, nó sẽ ép dải mưa xuống phía Nam, và phía Nam sẽ có mưa, ngược lại nếu luồng khí nóng mạnh hơn nó sẽ đẩy dải mưa lên phương Bắc và gây ra mưa tại đây. Nói tóm lại, dải mưa này sẽ dao động giữa hai vùng Nam - Bắc lưu vực Giang Hoài, không chịu di dời, nên đã hình thành nên "Mưa Hoàng Mai" liên miên không ngớt.

Đến trung tuần tháng 7, thời tiết ngày càng nóng, khối nóng phương Nam tăng cường lên phía Bắc, lúc này không khí lạnh của phương Bắc ngày càng suy yếu, dải mưa di chuyển lên phương Bắc, thời tiết Hoàng Mai lúc nắng lúc mưa của lưu vực sông Giang Hoài chấm dứt, bắt đầu bước sang mùa hè nóng nực, thời tiết mưa nhiều lại bắt đầu được hình thành.

Mùa Hoàng Mai thông thường kéo dài khoảng 1 tháng, nhưng cũng có năm lại rất dài, như năm 1931, 1954 nó kéo dài tới tận 2 tháng. Tuy nhiên cũng có khi lại rất ngắn, chỉ khoảng 1, 2 tuần như các năm 1934, 1 978.

Việc này còn phải dựa vào sự so sánh lực lượng của hai luồng không khí nóng, lạnh. Nếu luồngkhông khí nóng cực kì mạnh ngay lập tức nó sẽ ép luồng khí lạnh lên phía Bắc, như vậy thời gian “giao tranh" của hai luồng khí rất ngắn, mùa Hoàng Mai không thực sự rõ ràng. Ngược lại, nếu luồng không khí lạnh khá mạnh, không khí nóng không thể đẩy dải mưa lên phương Bắc, thì thời kỳ Hoàng Mai sẽ diễn ra khá dài. Diện tích của mưa Hoàng Mai rất lớn, phía Bắc bắt đầu từ Hoài Hà, phía Nam kéo tới bắc dãy Nam Lĩnh, phía Tây từ Hồ Bắc, Hồ Nam, phía Đông tới vùng miền Nam Hàn Quốc và trung nam bộ của Nhật Bản. Vì vậy khí hậu Hoàng Mai không chỉ có ở Trung Quốc, mà còn là hiện tượng thời tiết đặc thù của một số quốc gia Đông Á.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Tìm hiểu về Trái Đất
  • Biên dịch: Tuấn Minh
  • Nhà xuất bản Lao Động 2007
  • Thực hiện ebook: thuvien-ebook.com