Bài nói cuối cùng của tôi cho người tốt nghiệp năm 2017

Tuần trước trong ngày cuối cùng của lớp trước khi tốt nghiệp của học sinh của tôi, tôi đã cho họ bài nói chuyện cuối cùng: “Chúc mừng việc tốt nghiệp của các em! Chung cuộc ngày này đã tới, và thầy lấy làm tự hào rằng tất cả các em đều tốt nghiệp và chẳng bao lâu sẽ bắt đầu cuộc sống làm việc mới. Các em cần biết rằng lí do công ti thuê các em là vì tri thức và kĩ năng của các em. Phần lớn những kĩ năng này là kĩ năng kĩ thuật, vì chúng được cần cho việc làm. Nhưng việc học của các em phải KHÔNG BAO GIỜ dừng lại ở đó. Có nhiều điều các em sẽ học khi làm việc.”

“Trong vài năm đầu, các em sẽ học về việc áp dụng kĩ năng kĩ thuật em vào công việc của các em, nhưng qua thời gian những kĩ năng này sẽ dần dần ít thành vấn đề. Các em càng làm việc lâu, càng em càng ít được đánh giá dựa trên những kĩ năng này, nhưng các em phải học những kĩ năng mới, dù kĩ năng mới là bất kì cái gì. Nó có thể là ngôn ngữ lập trình mới, phương pháp thiết kế mới, nền mới, thuật toán mới hay cái gì đó khác. Công nghệ thay đổi nhanh chóng, và các em phải liên tục cập nhật kĩ năng của các em, nhưng đồng thời, các em cũng cần cải tiến các kĩ năng khác: Kĩ năng mềm. Như thầy đã nói cho các em kĩ năng kĩ thuật giúp các em có việc làm, nhưng chúng sẽ KHÔNG là những kĩ năng làm cho các em được đề bạt vào mức tiếp.”

“Là nhà chuyên nghiệp, các em sẽ học kĩ năng nào các em cần khi đi tới thăng tiến ở từng giai đoạn nghề nghiệp của các em. Trong khi mọi việc làm là khác nhau, chìa khoá là cải tiến “kĩ năng mềm” của các em và khả năng của các em để làm cho mọi sự được thực hiện và khả năng lãnh đạo của các em. Các em đạt tới vị trí càng cao, những kĩ năng này sẽ càng trở thành quan trọng hơn. Các em phải tự hỏi bản thân mình những điểm mạnh và điểm yếu của các em là gì? Kĩ năng nào các em nghĩ rằng các em cần bây giờ, và tại sao? Bằng việc biết điều đó, các em có thể cải tiến chúng. Các em cũng cần thảo luận với người quản lí của các em để xác định kĩ năng nào là cần cho các em để học bây giờ và chúng quan trọng thế nào? Các em có thể mong đợi có được cái gì khi các em có những kĩ năng đó? Bằng việc liên tục cải tiến kĩ năng của các em, thầy chắc chắn rằng các em có thể thăng tiến trong nghề nghiệp nhanh hơn các em nghĩ. Nếu các em là học sinh của thầy, các em phải KHÔNG BAO GIỜ DỪNG việc học.”

Đột nhiên một học sinh hỏi: “Điều gì xảy ra nếu người quản lí vẫn muốn em cải tiến những kĩ năng kĩ thuật?”

Tôi bảo anh ta: “Nếu người quản lí muốn em hội tụ vào các kĩ năng kĩ thuật, điều đó có thể có nghĩa là các em vẫn ở mức thấp hơn và cần cải tiến kĩ năng kĩ thuật của các em trước khi làm cái gì đó khác. Tuy nhiên, sau ba tới năm năm, người quản lí của các em vẫn nhấn mạnh vào kĩ năng kĩ thuật, điều đó có thể có nghĩa công ti có thể coi kĩ năng kĩ thuật có giá trị hơn các kĩ năng khác.”

Học sinh khác hỏi: “Khu vực kĩ thuật nào sẽ là mấu chốt trong năm năm tới hay cho chúng em cơ hội thăng tiến tốt nhất?”

Tôi đáp: “Thầy nghĩ một số khu vực sẽ tăng trưởng nhanh vì nhu cầu là cao trong công nghiệp. Sẽ có tiến bộ lớn trong khu vực truyền thông. Khi nhiều người có điện thoại di động, sẽ có nhu cầu cao về công nhân với kĩ năng công nghệ truyền thông này. Sẽ có nhiều thiết bị được kết nối hơn qua công nghệ không dây, cho nên khu vực Internet mọi vật (IoT) sẽ tăng trưởng rất nhanh. Năm năm tới cũng sẽ là thời gian mà robots sẽ làm nhiều thứ. Ngày nay chúng ta đã thấy xe tự lái, và robot cơ xưởng, nhưng chẳng mấy chốc sẽ có nhiều thiết bị gia đình thông minh hơn, và những robots và trực thăng thông minh và những công nghệ này sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn.

Chúng ta càng có nhiều thiết bị điện tử, chúng ta càng cần nhiều năng lượng để phục vụ và hỗ trợ cho thế giới được dẫn lái bởi công nghệ này. Chúng ta sẽ liên tục tìm ra những cách thức mới để giảm việc dùng năng lượng, nhưng nhu cầu tổng thể sẽ tiếp tục dâng lên. Điều này tạo ra kết quả trong nhiều cách thức mới để cung cấp, truyền và lưu giữ năng lượng. Năng lượng gió, mặt trời, và nhiệt sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn thay vì dầu hoả truyền thống và các tuỳ chọn dựa trên nước, điều sẽ không được ưa chuộng vì chúng tạo ra ô nhiễm và vấn đề sức khoẻ.

Thầy tin sẽ có tiến bộ trong khoa học và công nghệ trong mười năm tới, và chúng sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn, nhưng vấn đề là hệ thống giáo dục có thể thay đổi đủ nhanh để cung cấp đào tạo và tạo ra nhiều công nhân có kĩ năng cho đất nước không? Các thế hệ tiếp, những học sinh vẫn còn đang ở trường tiểu học và trung học ngày nay có thể phát triển thói quen học cả đời để cho họ có thể là người phát kiến, nhà khoa học, và kĩ sư cho tương lai không?

English version

Full article: My last talk to the graduates of 2017

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Lời khuyên cho sinh viên
  • Biên tập: Kipkis.com
  • Nguồn: Blog của giáo sư John Vu, Carnegie Mellon University.
Don't forget to follow us on Facebook!