Amaterasu và Phật giáo

Amaterasu và Phật giáo

Đương nhiên Amaterasu không phải là sản phẩm sáng tạo hoàn toàn của thời kỳ này, mà tín ngưỡng thờ thần mặt trời đã được phổ biến rộng rãi trước đó. Chính tín ngưỡng này đã được xác lập với tư cách là Đại thần Amaterasu. Ở đó, chúng ta cũng có thể nghĩ đến ảnh hưởng của đạo Phật. Từ quan niệm quyền uy tuyệt đối, có thể phát ra ánh hào quang như Amaterasu, chúng ta có thể liên tưởng ngay tới tượng Phật. Sau này Amaterasu có được dung hợp vào với Phật Như Lai Đại Nhật của Mật giáo, nhưng yếu tố này vốn đã có ở ngay trong sự hình thành hình tượng nữ thần Amaterasu. Đặc biệt, có ý kiến đã cho rằng đó là ảnh hưởng của Kim Quang Minh kinh. Trong Kim Quang Minh kinh, Phật không chỉ xuất hiện với tư cách người có quyền uy tuyệt đối và tỏa ánh hào quang, mà mặt khác còn có đặc trưng là một bộ kinh “hộ quốc”, nhấn mạnh quan hệ với chính quyền quốc gia. Thời Thiên hoàng Temmu và Jitō cũng là thời kỳ tín ngưỡng Phật giáo thịnh hành, trong đó Kim Quang Minh kinh chiếm vị trí lớn nhất. Sang thời Nara, bản dịch mới của Kim Quang Minh Tối Thắng Vương kinh được truyền vào và bắt đầu ảnh hưởng đến việc xây dựng các Kokubun-ji (Quốc phần tự)(25). Không chỉ có thế, người ta còn được biết, Phật giáo ảnh hưởng đến cả việc biên soạn Nhật Bản thư kỷ và được sử dụng trong các đoạn viết về sự du nhập của đạo Phật. Lối tư duy cho rằng Amaterasu là vị thần tối cao bảo vệ cho Thiên hoàng gần giống với tư tưởng Phật bảo vệ đức vương hộ pháp và ở đây có thể thấy tín ngưỡng về Amaterasu có ảnh hưởng từ đó.

Thực ra, trong thần thoại của Nhật Bản các thần không có tính cách riêng và không có quan hệ chặt chẽ với nhau như trong thần thoại Hy Lạp. Việc thần thoại Ký Kỷ với các vị thần có cá tính riêng phải chăng đã được hình thành nhờ tiếp thu những câu chuyện về đức Phật và các vị Bồ Tát của đạo Phật. Nói đến thần thoại Ký Kỷ, người ta thường nghĩ chúng không có quan hệ gì với Phật giáo, nhưng nếu hình thành vào khoảng từ nửa cuối thế kỷ VII đến thế kỷ VIII thì việc cho rằng, không ảnh hưởng từ đạo Phật mà lúc đó có sức mạnh to lớn trong nền văn hóa tiếp thu từ đại lục sẽ là điều vô lý. Người ta cho rằng, trong việc biên soạn Nhật Bản thư kỷ có sự góp mặt của Dōji (Đạo Từ), một nhà sư đã đi lưu học ở nhà Đường về. Mà như vậy thì việc có ảnh hưởng của Phật giáo cũng là điều không phải hoàn toàn khó hiểu.

Trước khi Phật giáo được du nhập, đương nhiên đã tồn tại tín ngưỡng thờ thần bản địa, nhưng việc dùng thần thoại Ký Kỷ hiện nay để suy nghĩ về tín ngưỡng cổ tầng thời kỳ đó là không thỏa đáng. Trong giới hạn có thể làm rõ về mặt lịch sử, có thể khẳng định các vị thần của Nhật Bản đã xuất phát từ điểm đó và dần hình thành nên bản sắc của mình thông qua sự tiếp giao với Phật giáo.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Lịch sử tôn giáo Nhật Bản
  • Tác giả: Sueki Fumihiko
  • Bản quyền tiếng Việt: Công ty sách Alpha
  • Biên tập viên: Đào Quế Anh (Alpha Books)
  • Nguồn: caphebuoitoi