16 bí quyết để hái ra tiền/Kết luận

Kết-luận

TRONG những chương sách trước đây, tôi vừa phát-biểu và bình-luận mười sáu định-lý. Tôi không dám bảo chỉ có mười sáu định-lý mà thôi: có thể có đến sáu mươi.

Khi Harrington Emerson công-bố Mười hai Nguyên-tắc đắc-lực của ông, tôi hỏi ông còn nguyên-tắc nào nữa không. Ông trả lời với tôi rằng hẳn còn nhiều nữa, nhưng khi đã tìm được mười hai nguyên-tắc chắc-chắn rồi thì ta bắt buộc phải tìm thêm nữa.

Cùng với ý-nghĩ và mục-đích ấy, tôi đem công-bố mười sáu định lý của tôi. Không phải chỉ có mười sáu cái là hết, nhưng kinh-nghiệm thâu-thập được trong công-việc doanh-nghiệp chỉ cho phép tôi công-bố được bấy nhiêu đó. Những định-lý ấy làm thành bổn toát-yếu tối-hậu và cụ-thể của nhiều năm kinh-nghiệm ở Anh, Gia-nã-đại và Huê. Kỳ.

Bởi vậy tôi công bố những định-lý ấy một cách khiêm tốn và với tất cả tấm lòng tin cậy của tôi, vì tôi biết rõ giá-trị của chúng đối với nhà doanh-nghiệp nào hiểu rõ hiệu-nghiệm của khoa-học doanh-nghiệp.

Những định-lý nầy không có vẻ đại-học; không phải là những câu đố, những lý-thuyết; những định-lý nầy không bàn đến những cuộc doanh-nghiệp mà người ta sẽ làm hay định làm, mà lại nhắm vào những cuộc doanh-nghiệp hiện-hữu. Giữa những định-lý nầy và siêu-hình-học, kinh-tế-học không có một chút liên-lạc nào.

Chúng nó không có gì phiền-phức, rườm-rà, nhưng xác-thực. Trong cuộc sống cuồng-loạn của giới doanh-nghiệp, chỉ có chúng nó mới đáng gọi là những điều xác-thực mà thôi. Người ta không thể đem chúng nó mà so-sánh với một phương-pháp văn-chương hoặc triết-lý nào; chúng nó không phải là những luận-chứng mà một bộ óc thông-minh hơn tôi có thể đánh-đổ được. Không phải tôi phát-minh ra chứng nó; tôi chỉ khám-phá ra chúng nó mà thôi.

Chỉ có một cách thử chúng nó đúng hay sai là đem áp-dụng chúng nó vào một trong những vấn-đề thương-mãi của chúng ta. Các anh hãy chọn một vấn-đề từ trước đến nay đã làm cho các anh rối trí; các anh hãy cẩn-thận áp-dụng mười sáu định-lý nầy từng cái một đối với vấn-đề ấy: anh sẽ ngạc-nhiên mà nhận thấy rằng chúng nó giúp-ích cho anh đến bực nào. Cố-nhiên, chúng nó không vạch-rõ cho các anh đường lối phải đi, nhưng chúng trình-bày bản-tính của vấn-dề và làm cho vấn-dề trở nên giản-dị: nếu anh không phải là người hay sợ tất cả cái gì có tánh-cách hệ-thống và khoa-học thì cuốn sách nầy hàng ngày sẽ giúp-ích cho anh cũng như bản-đồ giúp-ích cho thủy-thủ và cái cọ giúp ích cho người thợ vẽ vậy.

Lẽ ra người Ăng-lề chúng tôi phải khảo-cứu, sưu-tầm những nguyên-tắc doanh-nghiệp nầy từ ba mươi năm trước. Chúng  tôi đã để cho người Đức phát-triển những phát-minh kỹ-nghệ của chúng tôi và chúng tôi cũng để cho người Mỹ lợi-dụng một ít.

Nhưng điều hiển-nhiên là khoa-học Đắc-lực  (Science de l'Effícience) xuất-hiện tại nước Anh. Người đề-xướng ra nó là Bacon. Trước ngày nước Huê-Kỳ hay đế-quốc Đức ra đời, Bacon đã viết: " Cũng như tiền-bạc định-giá hàng-hoá, thời-giờ định-giá công-việc doanh-nghiệp, và nhà doanh-nghiệp càng kém mẫn-tiệp thì công-cuộc doanh-nghiệp càng tốn kém. Chọn-lựa thời-giờ tức là làm cho ít tốn thời-giờ, và cử-động vô-ích tức là đập lên không trung. Về doanh-nghiệp ta phải trải qua ba giai-đoạn: sự dự-bị (préparation), sự khảo-cứu (examen) và sự hoàn-bị (perfection).

Nối theo Bacon, Newton mở đường đến một phương- pháp khoa-học. Kế đến Darwin, rồi Wallace đem áp-dụng phương-pháp khoa-học vào sự nghiên-cứu Tự-Nhiên.Sau đó, Emerson và Taylor áp-dụng phương-pháp khoa-học vào cơ-khí, hoả-xa và các công-cuộc doanh-nghiệp chung.

Người ta chưa biết sự áp-dụng phương-pháp khoa-học vào công-cuộc doanh-nghiệp sẽ tiến tới bực nào. Điều chắc chắn là từ trước đến nay, phương-pháp ấy đã giúp được nhiều lợi-ích. Từ đây tại Londres có cả một nhóm người có tinh-thần thực-tiễn và nghiêm-trang làm việc tại "Hội nghiên-cứu thuật Đắc-lực " (Société d'Effícience) và hăng-hái nghiên-cứu công-việc doanh-nghiệp cũng như nhà địa-chất-học nghiên-cứu đá lửa.

Người ta thu-thập tài-liệu, người ta nghiên-cứu, người ta làm phúc-trình, người ta diễn-thuyết, người ta viết sách, người ta mở tạp-chí. Và hàng ngàn nhà doanh-thương khám-phá ra rằng công-cuộc doanh-nghiệp có sức quyến-rủ người ta hơn hết trên đời.

Sau hết, người ta trả lại cho thương-mãi cái gì mà người ta đã nợ nó. Người ta nhìn-nhận phẩm-cách của nó, không phải bằng những câu văn trống-rỗng mà bằng cách phát-triển khoa-học của nó. Tinh-thần xã-giao mới, mục-đích xã-hội, nhân-phẩm và tính-tình của người đại-diện nâng-cao phẩm-cách của thương-mãi lên. Tóm lại, giữa lúc thế-giới quay cuồng trong chiển-tranh[1] hình như chỉ có thương-mãi là một ảnh-hưởng cao-quí nhứt và ích-lợi nhứt trên địa-cầu mà thôi.

Một điều chắc-chắn là những kẻ nghiên-cứụ khoa-học doanh-nghiệp tìm được trong khoa-học ấy một phần thưởng lớn. Người nào thạo về khoa-học ấy sẽ không sợ thiếu thị-trường. Ngay nay đã có bản-đồ mới, thị-trường mới, người mới. Những hàng rào cũ của thời-đại cũ đã đổ rồi. Nước nào cũng sẵn-sàng chăm lo Nghệ-thuật và Hoà-bình. Cuộc cạnh-trạnh thương-mãi sẽ vượt lên cao ngang hàng với sự ganh đua tốt đẹp giữa các bực tiền-khu của nền văn-minh.

Thế-giới rộng lớn lắm. Chưa bao giờ thế-giới được mở rộng cho ta như ngày nay. Cuộc chiến-đấu kinh-tế sau nầy sẽ là cuộc chiến-đấu rất đẹp mắt. Nó sẽ vĩ-đại, hùng-tráng và sẽ ở dưới quyền điều-khiển của một phép-tắc nghiêm-khốc nầy của Tạo-hoá: "CHỈ CÓ NHỮNG KẺ TÀI-GIỎI HƠN HẾT MỚI SỐNG ĐƯỢC."

Chú thích

  1. Ông H.N. Casson viết sách nầy vào năm 1915, giữa lúc Đại chiến thế giới đầu tiên. (Lời chú của dịch giả)

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tên sách: 16 bí quyết để hái ra tiền
  • Tác giả: Herbert N. Casson
  • Người dịch: Phạm Cao Tùng
  • Nhà xuất bản Đại Nam
  • Nguồn: TVE-4U