Đấu tranh giai cấp

III. ĐẤU TRANH GIAI CẤP

1. Đấu tranh giai cấp là gì?

- Đấu tranh giai cấp bao giờ cũng là đấu tranh của những tập đoàn người có lợi ích kinh tế căn bản đối lập nhau.

- Đấu tranh giai cấp thực chất là đấu tranh của quần chúng lao động bị áp bức bóc lột, chống các giai cấp áp bức bóc lột. Đó là cuộc đấu tranh của lao động chống bóc lột để giải phóng lao động làm cho sản xuất ngày càng phát triển.

- Lênin viết: “Đấu tranh giai cấp là đấu tranh của một bộ phận nhân dân này chống một bộ phận khác, đấu tranh của quần chúng cùng khổ bị áp bức và lao động, chống bọn đặc quyền đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám, đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống những người hữu sản hay giai cấp tư sản”.

2. Đấu tranh giai cấp là một trong những động lực phát triển của xã hội có giai cấp

a. Nguyên nhân của đấu tranh giai cấp

Sự phát triển của xã hội loài người là kết quả của sự tác động biện chứng giữa lực lượng tư liệu sản xuất và quan hệ sản xuất, trong đó lực lượng sản xuất mới gạt bỏ quan hệ sản xuất lỗi thời đang kìm hãm nó. Trong xã hội có giai cấp đối kháng, mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất biểu hiện về mặt xã hội thành mâu thuẫn giữa giai cấp thống trị phản động với giai cấp bị trị. Giai cấp thống trị ra sức bảo vệ quan hệ sản xuất cũ bằng bạo lực, cho nên quan hệ sản xuất cũ chỉ có thể bị xoá bỏ bằng đấu tranh giai cấp và cách mạng xã hội. Vì vậy đấu tranh giai cấp là tất yếu trong xã hội có giai cấp.

b. Đấu tranh giai cấp là một trong những động lực phát triển của xã hội có giai cấp

- Thông qua đấu tranh giai cấp và thực hiện cách mạng xã hội thì mới giải quyết được mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất tiên tiến và quan hệ sản xuất cũ lỗi thời, tạo ra quan hệ sản xuất mới mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển, làm thay đổi toàn bộ hình thái kinh tế - xã hội cũ, xác lập hình thái kinh tế - xã hội mới. C.Mac viết: “Trong gần 40 năm, chúng tôi đã nhấn mạnh vào đấu tranh giai cấp, coi đó là động lực trực tiếp của lịch sử, đặc biệt là nhấn mạnh vào cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản, coi đó là đòn bẩy vĩ đại của cách mạng hiện đại, vì vậy chúng tôi không thể cộng tác với những người muốn loại cuộc đấu tranh giai cấp đó ra khỏi phong trào”

- Đấu tranh giai cấp trong thời kì chưa nổ ra cách mạng xã hội có tác dụng dẫn đến những cải cách xã hội.

- Đấu tranh giai cấp còn có tác dụng cải tạo bản thân giai cấp cách mạng cả trong thời kì cách mạng xã hội chưa nổ ra. C.Mác chỉ ra rằng khi đấu tranh chính trị phát triển thành cách mạng xã hội thì xã hội sẽ phát triển nhanh chóng “một ngày bằng 20 năm”.

- Đấu tranh giai cấp không phải là động lực duy nhất của sự phát triển xã hội. Ngoài đấu tranh giai cấp trong xã hội còn có những động lực khác.

c. Phê phán những quan điểm sai lầm

- CN duy tâm cho rằng động lực phát triển xã hội là ở bên ngoài xã hội (do ý niệm tuyết đối, do thượng đế).

- CN duy vật trước Mác cho rằng động lực phát triển của xã hội là tôn giáo, tôn giáo tình yêu (Feuerbach), giáo dục…

- Quan điểm của giai cấp tư sản hiện đại: phủ nhận vai trò của đấu tranh giai cấp trong xã hội có giai cấp. Họ chủ trương không cần đấu tranh giai cấp thì xã hội tư bản chủ nghĩa cũng sẽ phát triển thành xã hội tốt đẹp. Họ nêu học thuyết về “xã hội công nghiệp”, học thuyết “hội tụ”.

3. Đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản

a. Tính tất yếu

  • Ở những nước TBCN: Trong lòng phương thức sản xuất TBCN đang tồn tại mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất mới và quan hệ sản xuất cũ, mâu thuẫn này biểu hiện về mặt xã hội thành mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản và chỉ có thể được giải quyết bằng đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản
  • Ở những nước mà giai cấp vô sản đã giành được chính quyền: Đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản vẫn tiếp tục với nội dung và hình thức mới, bởi vì:
    • Một là, giai cấp thống trị lỗi thời đã bị lật đổ nhưng chúng vẫn tìm mọi cách chống phá cách mạng nhằm phục hồi lại địa vị đã mất với lòng hận thù giai cấp. Do vậy giai cấp vô sản phải đấu tranh chống các thế lực phản động để bảo vệ thành quả của cách mạng.
    • Hai là, giai cấp vô sản phải đấu tranh trên tất cả các lĩnh vực để thủ tiêu áp bức và bóc lột, xây dựng xã hội không có giai cấp.

b. Vai trò của cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản

  • Đấu tranh giai cấp là một động lực phát triển của xã hội có giai cấp trong đó cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản khác về chất với các cuộc đấu tranh giai cấp trước đó.
  • Đấu tranh giai cấp trong xã hội chiếm hữu nô lệ, phong kiến chỉ đưa đến sự thay thế giai cấp thống trị này bằng giai cấp thống trị khác; thay thế hình thức bóc lột này bằng hình thức bóc lột khác.
  • Đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản nhằm xoá bỏ tận gốc mọi giai cấp bóc lột. Đó là xóa chế độ tư hữu, xây dựng xã hội không có giai cấp -xã hội cộng sản chủ nghĩa.
  • C. Mác viết:
    • Sự tồn tại của các giai cấp chỉ gắn liền với những giai đoạn lịch sử nhất định của sự phát triển sản xuất.
    • Đấu tranh giai cấp tất nhiên đưa đến chuyên chính vô sản.
    • Bản thân sự chuyên chính này chỉ là bước quá độ tiến lên xoá bỏ moị giai cấp và tiến lên xã hội không có giai cấp”.

c. Nội dung chủ yếu của đấu tranh giai cấp trong giai đoạn hiện nay ở Việt Nam

Thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa, khắc phục tình trạng nước nghèo, kém phát triển; thực hiện công bằng xã hội, chống áp bức, bất công; đấu tranh ngăn chặn và khắc phục những tư tưởng và hành động tiêu cực, sai trái; đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch; bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng nước ta thành một nước xã hội chủ nghĩa phồn vinh, nhân dân hạnh phúc.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Giáo trình Triết học Mác Lênin
  • Đại học An Giang