Ý nghĩa của việc nghiên cứu triết học phương tây hiện đại

I. Ý NGHĨA CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU TRIẾT HỌC PHƯƠNG TÂY HIỆN ĐẠI

1. Khái niệm triết học phương tây hiện đại

  • Có nhiều quan niệm về triết học phương Tây hiên đại nhưng cho đến nay nhiều nhà nghiên cứu đã thống nhất khái niệm triết học phương Tây hiện đại như sau:
  • Triết học phương Tây hiện đại là giai đoạn triết học từ giữa thế kỉ 19 đến nay; là nền triết học có khuynh hướng và đặc trưng khác hẳn với giai đoạn triết học cổ điển; là triết học của giai cấp tư sản hiện đại, ra đời và tồn tại chủ yếu ở những nước tư bản lớn như Anh, Pháp, Đức, Mỹ…

2. Ý nghĩa của việc nghiên cứu

Từ giữa thế kỷ 19, ở phương Tây xuất hiện 2 dòng triết học song song, đó là triết học Mac và triết học phi Macxit mà ta gọi là triết học phương Tây hiện đại. Trong quá trình tiếp cận triết học Mac thì việc nghiên cứu những xu hướng căn bản của triết học phương Tây hiện đại có ý nghĩa quan trọng

a. Giúp chúng ta lý giải và hiểu toàn diện, sâu sắc hơn về triết học Mác

  • Ÿ Giữa triết học Mác và triết học phương tây hiện đại có cùng thời kỳ lịch sử về kinh tế - chính trị, văn hóa và khoa học, cả hai đều mong muốn khắc phục mâu thuẫn và khủng hoảng của triết học cổ điển phương Tây, nhưng có nhiều điểm khác nhau: Đó là về phương pháp và nội dung kế thừa; về điểm xuất phát; về lời đáp trước những vấn đề triết học chung của thế giới hiện đại. Sự đối lập này tồn tại trong quan hệ biện chứng. Do vậy nếu hiểu được cái đối lập với mình, thì có điều kiện hiểu được mình đúng hơn, sâu sắc hơn.
  • Ÿ Những thách thức đối với triết học Mác ngày nay đều trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến triết học phương Tây hiện đại. Triết học Mác lý giải những thách thức này để tự phát triển và làm giàu thêm lý luận của mình.

b. Mở rộng nghiên cứu triết học Mác, làm giàu và phát triển triết học Mác

Tuy các tác giả phương tây nhấn mạnh một chiều vấn đề của họ nghiên cứu để chống lại vấn đề cơ bản của triết học, nhưng các vấn đề của họ nghiên cứu đều có ý nghĩa hiện thực. Chúng ta cần phân biệt điều đó để thấy tính hiện thực của những vấn đề ấy. Cần phân biệt những giải thích sai lầm của họ với những sự tìm tòi có ý nghĩa của họ và chúng ta nên tiếp nhận những gợi ý của họ trong việc nghiên cứu, làm giàu triết học Mác.

c. Nâng cao khả năng nhận thức

  • Phải tiếp thu những thành quả tích cực của triết học phương Tây. Khi thấy cái sai của họ thì ta đã có được những bài học quý giá. Hiện nay chúng ta đang mở cửa, mời các chuyên gia, các nhà khoa học đến hội thảo. Qua các cuộc hội thảo về triết học, được biết ở phương Tây người ta quan niệm đúng và đề cao vai trò của triết học. Họ cho rằng sự tiến bộ xã hội của họ cũng đều dựa trên cơ sở triết học. Mác đã từng nói: "Triết học là tinh hoa của thời đại". Việc hiểu biết về triết học phương Tây là điều kiện giúp chúng ta cũng hiểu biết về xã hội tư bản.
  • Yêu cầu đổi mới triết học đòi hỏi chúng ta phải nhìn nhận đúng hơn về triết học phương Tây hiện đại, nó cũng là một thành tựu lớn của loài người.

3. Tình hình và phương pháp nghiên cứu triết học phương Tây hiện đại ở nước ta

  • Nghiên cứu triết học phương Tây rất khó vì những khái niệm của triết học phương Tây khi chuyển dịch vào ta thì mỗi người nhận thức một khác. Có hiện tượng được diễn đạt bằng nhiều khái niệm. Hơn nữa mỗi nhà triết học phương Tây có một hệ thống triết học riêng. Trước đây phần lớn các trường phái đều đứng về phía chủ nghĩa duy tâm để chống chủ nghĩa duy vật, nhưng hiện nay triết học phương Tây hiện đại muốn vượt ra ngoài mô hình của "chủ nghĩa duy tâm" cũ chuyển sang tìm tòi những vấn đề hiện thực có liên quan chặt chẽ với con người và khoa học.
  • Do vậy thái độ của chúng ta vẫn sử dụng cách phê phán được sử dụng lâu nay là sự phê phán phải dựa trên sự chỉ đạo của triết học MacLênin, nhưng cần chú ý tôn trọng lập trường riêng của các nhà nghiên cứu về triết học phương Tây, với xu hướng đạt tới nhận xét ngày càng khách quan hơn.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Giáo trình Triết học Mác Lênin
  • Đại học An Giang
"Like" us to know more!