"Vũ đài của đất liền" có địa hình gì

"Vũ đài của đất liền" có địa hình gì

Vùng cao nguyên là nơi địa thế sừng sững, hùng vĩ, gập ghềnh hiểm trở, nhấp nhô uốn lượn từ trước đây đã được gọi là "vũ đài của đất liền". Cao nguyên đã được hình thành trong một thời gian dài, liên tục, trên một diện tích lớn khi vỏ Trái Đất vận động dâng cao. Độ cao so với mực nước biển khoảng trên 500m. Cao nguyên chủ yếu có hai loại, một loại bốn phía là dốc đứng nhưng bề mặt rộng rãi bằng phẳng, địa thế có độ nhấp nhô không lớn, ví dụ như cao nguyên Nội Mông của Trung Quốc, một loại thế núi dốc đứng, núi non trùng điệp, sự biến đổi địa thế lớn, cao nguyên Thanh Tạng chính là một ví dụ.

Cao nguyên cao nhất thế giới là cao nguyên Thanh Tạng ở Trung Quốc, độ cao trung bình so với mặt nước biển trên 4000 mét, cao nguyên này được gọi là "Nóc nhà thế giới". Theo khảo sát khoa học, mấy chục triệu năm về trước, nơi đây còn là một vùng biển rộng mênh mông nối liền với Địa Trung Hải. Về sau do sự vận động bản khối, bản khối Ấn Độ trong bản khối Ấn Độ Dương va chạm với bản khối châu Á, vỏ Trái Đất đã trỗi dậy hình thành nên cao nguyên Thanh Tạng ngày nay. Do lịch sử hình thành tương đối ngắn nên cao nguyên Thanh Tạng cũng chính là cao nguyên “trẻ tuổi" nhất trên thế giới. Cao nguyên Đất vàng (hoàng thổ) ở Trung Quốc là do cc hạt cực nhỏ ở sa mạc vùng Mông Cổ, Trung Á chếch về phía Bắc tích tụ lại mà thành.

Các cao nguyên nổi tiếng trên thế giới còn có: cao nguyên Mông Cổ diện tích 2 triệu km2, cao nguyên Dêhan - Ấn Độ diện tích cũng 2 triệu km2, cao nguyên Iran ở Tây Á diện tích

2.500.000km2, độ cao từ 1000 - 2000m. Cao nguyên Ả Rập rộng 3.500.000km2, độ cao phía Đông sang thẳng phía Tây từ 200m đến trên 1000m. Cao nguyên Amazôn ở Nam Mỹ điện tích 5 triệu km2 gấp 2 lần cao nguyên Thanh Tạng, là cao nguyên rộng nhất thế giới.

Cao nguyên có độ cao so với mực nước biển sẽ chịu nhiều bức xạ của Mặt Trời, thời gian bị chiếu dài. Tên gọi "Nhật Quang Thành" của Thành Lạp Tát trên cao nguyên Thanh Tạng cũng chính là xuất phát từ nguyên nhân trên. Không khí trên vùng cao nguyên tương đối loãng, khí áp tương đối thấp, người có sức khỏe bình thường khi lên cao nguyên tim sẽ đập nhanh hơn, hô hấp gấp hơn. Do khí áp trên cao nguyên thấp, độ sôi của nước thường dưới 1000C, do đó khi nấu cơm trên cao nguyên phải dùng nồi áp suất.

Tác phẩm, tác giả, nguồn

  • Tác phẩm: Tìm hiểu về Trái Đất
  • Biên dịch: Tuấn Minh
  • Nhà xuất bản Lao Động 2007
  • Thực hiện ebook: thuvien-ebook.com
Don't forget to follow us on Facebook!